بعد از ضربه به سر، مراقب این تغییرات در روزهای آتی باشید

بعدی- برخلاف تصور رایج که ضربه مغزی با بیهوشی فوری همراه است، یافته‌های پزشکی جدید هشدار می‌دهند که خطر واقعی ممکن است بی‌صدا و چند روز پس از برخورد با اجسام سخت به سر در قالب موج دوم علائم ظاهر شود.

به گزارش به گزارش میهن تجارت به نقل از هاف پست، تصور کنید که پای شما روی پله های خانه گیر می کند، تعادل خود را از دست می دهید و سرتان به لبه سختی برخورد می کند. در آن لحظه احساس درد خفیفی خواهید داشت، اما بیهوش نمی شوید و حتی متوجه تورم یا کبودی روی سر خود نمی شوید. با خود فکر می کنید: “من خطر را از دست دادم.” اما آیا واقعا اینطور است؟

بسیاری از ما فکر می کنیم که ضربه مغزی باید بلافاصله با علائم شدیدی مانند از دست دادن هوشیاری یا سرگیجه ناگهانی همراه شود. اما حقایق پزشکی و تجربیات بالینی نشان می دهد که آسیب های مغزی همیشه خود را به این وضوح و بلافاصله نشان نمی دهند. بسیاری از افراد چند ساعت یا حتی چند روز پس از تصادف علائم زیادی را تجربه می کنند که می تواند زندگی روزمره آنها را مختل کند.

دکتر دانیل دانشور، مدیر برنامه توانبخشی آسیب مغزی در مرکز اسپالدینگ و مدیر کلینیک ضربه مغزی ورزشی در بیمارستان عمومی ماساچوست، می‌گوید: «بسیاری از افرادی که ضربه مغزی می‌شوند، در واقع تا ساعت‌ها هیچ علامتی را احساس نمی‌کنند».

دکتر کوین بیکارت، استاد نورولوژی در دانشکده پزشکی دیوید گفن UCLA می‌افزاید: «علائم می‌توانند در چند روز اول بدتر شوند یا تکامل یابند. به همین دلیل، معیارهای تشخیص ضربه مغزی اکنون شامل علائمی است که حتی تا 72 ساعت پس از حادثه ظاهر می شوند.

ضربه مغزی دقیقا چیست؟ “بحران انرژی” در سلول ها

برای درک اینکه چرا علائم دیر ظاهر می شوند، ابتدا باید بفهمیم که در سطح میکروسکوپی چه اتفاقی می افتد. دکتر دانشور توضیح می دهد: ضربه مغزی زمانی اتفاق می افتد که سلول های مغزی یا نورون ها در اثر ضربه یا ضربه کشیده یا آسیب ببینند، در این حالت سلول هایی که مرتباً پیام می فرستادند شروع به ارسال پیام های نامنظم و کنترل نشده می کنند.

این اختلال باعث می شود که سلول های مغزی انرژی بسیار بیشتری نسبت به دریافت انرژی بسوزانند. این وضعیتی است که پزشکان به آن می گویند “بحران انرژی” آنها می گویند علت اصلی علائم است. از آنجایی که مغز همه چیز از تعادل و بینایی گرفته تا خلق و خو و حافظه را کنترل می کند، علائم ضربه مغزی می تواند بسیار متنوع باشد.

بخش چالش برانگیز این است که این تغییرات میکروسکوپی هستند. دکتر شای داتا، متخصص مغز و اعصاب در مرکز ضربه مغزی Langone NYU می‌گوید: «آسیب‌های ضربه مغزی اغلب در تصویربرداری‌های معمولی مانند سی‌تی اسکن یا MRI نشان داده نمی‌شوند». این دستگاه ها فقط مشکلات ساختاری بزرگ مانند خونریزی مغزی، تورم شدید یا شکستگی جمجمه را تشخیص می دهند. بنابراین شناسایی علائم فیزیکی و رفتاری کلیدی ترین بخش تشخیص است.

علائم امواج: از ۲۴ ساعت اول تا یک هفته بعد

کارشناسان معتقدند که روند علائم معمولاً در دو یا چند مرحله رخ می دهد:

۱. موج اول (۲۴ ساعت اول): در این دوره علائم بیشتر فیزیکی هستند. سرگیجه، سردرد، حالت تهوع و حساسیت شدید به نور و صدا شایع ترین علائم هستند. جالب است بدانید که وجود یا عدم وجود کبودی روی جمجمه لزوماً نشان دهنده شدت آسیب داخلی نیست.

۲. موج دوم (۳ تا ۷ روز بعد): این مرحله ای است که اغلب بیماران را شگفت زده می کند. درست زمانی که فکر می کنند در حال بهبود هستند، علائم شناختی و عاطفی ظاهر می شوند. اضطراب، تحریک پذیری، مشکل در تمرکز، اختلال حافظه کوتاه مدت و مه مغزی در این دوره به اوج خود می رسد.

دکتر بیکرت تاکید می کند که حتی نوع سردرد نیز می تواند تغییر کند. در ابتدا ممکن است احساس «تپش» در سرتاسر سر داشته باشید، اما پس از چند هفته، درد ممکن است متوقف شود و فقط در یک طرف سر احساس شود. همچنین الگوی خواب ممکن است از «پرخوابی» در روزهای اول به «بی خوابی» در هفته های بعد تغییر کند.

چرا علائم به تعویق می افتد؟

دکتر بیکرت دو دلیل عمده برای این تاخیر ذکر می کند:

• نقش آدرنالین: بلافاصله پس از ضربه، بدن آدرنالین ترشح می کند که می تواند درد و علائم را بپوشاند. این موضوع به ویژه در محیط های ورزشی رایج است. تنها زمانی که سطح آدرنالین پایین می آید و ذخایر انرژی مغز تمام می شود، فرد متوجه خستگی و عدم تمرکز خود می شود.
• التهاب تدریجی: آسیب اولیه منجر به التهاب در بافت مغز می شود. این التهاب معمولا تا روز سوم تا هفتم پس از حادثه به اوج خود نمی رسد. این التهاب است که “موج دوم” علائم مه مغزی و خستگی مفرط را به حرکت در می آورد.

همچنین زمانی که بسیاری از افراد پس از چند روز تعطیلی به سر کار یا تحصیل باز می گردند، به دلیل استرس روحی، علائم جدیدی را تجربه می کنند که در طول تعطیلات متوجه آن نشده اند.

چه زمانی باید فورا به اورژانس مراجعه کرد؟

اگرچه علائم تاخیری همیشه نشان دهنده یک فاجعه نیست، برخی از علائم به این معنی است که مداخله فوری پزشکی ضروری است. طبق گفته کلینیک مایو، در صورت مشاهده موارد زیر باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید:

• سردردی که مدام بدتر می شود.
• افزایش آشفتگی و عدم شناخت زمان و مکان.
• استفراغ مکرر.
• از دست دادن هوشیاری برای بیش از 30 ثانیه.
• ترشح خون یا مایع شفاف از گوش یا بینی.
• تغییر در بینایی (تاری شدید یا دوبینی).
• صدای زنگ مداوم در گوش.
• گرفتگی یا ضعف در بازوها و پاها.
• اختلال گفتار.

مسیر بهبودی: استراحت مطلق دیگر توصیه نمی شود

اگر علائم شما در رده اورژانس نیست، اما پس از 48 ساعت باقی ماند یا ظاهر شد، باید به پزشک خانواده یا متخصص مغز و اعصاب خود مراجعه کنید. دکتر Dharti Dua از مرکز پزشکی دانشگاه اوهایو توصیه می‌کند که در این دوره، از فعالیت‌هایی که خطر آسیب مجدد را ایجاد می‌کنند باید به شدت اجتناب شود، زیرا آسیب دوم در طول دوره بهبودی، روند بهبودی را بسیار طولانی و پیچیده می‌کند.

نکته بسیار مهم در دانش پزشکی مدرن این است که استراحت مطلق در اتاق تاریک برای روزهای زیاد توصیه نمی شود. دکتر بیکرت می گوید: «اکنون می دانیم که استراحت سخت در بستر بیش از 48 ساعت در واقع علائم را طولانی می کند. پس از دو روز استراحت، فعالیت های سبک و کنترل شده زیر نظر پزشک می تواند به بازسازی مسیرهای عصبی کمک کند.

برای افرادی که علائم آنها بیش از دو هفته طول می کشد، درمان های فعال مانند “توانبخشی دهلیزی” (برای درمان سرگیجه و تعادل) و “هویت درمانی” (برای مدیریت مه مغزی) پیشنهاد می شود.

ضربه مغزی قابل درمان است

خبر خوب این است که ضربه های مغزی، علیرغم ماهیت نگران کننده شان، قابل درمان هستند. اکثر افراد ظرف یک تا دو هفته به طور کامل بهبود می یابند. رمز موفقیت در درمان «هشیاری نسبت به تغییرات» و «انتظار برای بازگشت به فعالیت های سنگین» است.

اگر تا روزها پس از یک برخورد ساده احساس می کنید که خود همیشگی خود نیستید، آن را نادیده نگیرید. مغز شما در حال ارسال این پیام است که برای بازیابی انرژی خود به زمان و مراقبت بیشتری نیاز دارد. با مراجعه به مراکز تخصصی که دارای تیم چند رشته ای از پزشکان هستند، می توانید بهترین مسیر را برای بازگشت به زندگی عادی طی کنید.