میهن تجارت- امیرعباس باقری، کارشناس بازار سرمایه: پس از کش و قوس های فراوان و تعطیلی بازار سرمایه از نهم اسفندماه، سرانجام در بیست و نهم اردیبهشت ماه، بورس ایران بازگشایی شد. بازگشایی که شاید بسیاری از فعالان بازار نگرانی جدی در مورد کیفیت و نحوه انجام آن داشتند، اما در عمل شاهد یکی از منظم ترین و قابل قبول ترین بازگشایی ها در سال های اخیر بودیم. بدون شک باید از مدیریت و هماهنگی نهادهای تصمیم گیرنده در این راستا قدردانی کرد. از وزارت اقتصاد و تیم مدیریتی آن گرفته تا بانک مرکزی و سازمان بورس که نقش مهمی در مدیریت اوضاع در این مدت داشتند.
واقعیت این است که پس از حدود 83 روز تعطیلی بازار، کمتر کسی انتظار داشت که معاملات در روز اول با چنین کیفیتی دنبال شود. اگرچه شاخص کل در ابتدای معاملات با فشار فروش و جو منفی آغاز شد، اما بعدها شرایط تغییر کرد و در نهایت بازار توانست به صورت مثبت بسته شود؛ این اتفاق نشان داد که همچنان اعتماد نسبی به بازار وجود دارد و سرمایه گذاران نگاه بلندمدت تری به شرایط اقتصادی و ارزش سهام پیدا کرده اند. در جریان معاملات دیروز، تنها بخشی که همچنان تحت فشار شدید فروش قرار داشت، صندوق های اهرمی بودند که صف های فروش سنگینی را تجربه کردند.
اما در بسیاری از نمادها و گروه ها به تدریج صف های فروش جمع شد و جریان معاملات به حالت متعادلی رسید. حتی در گروه های خودرویی و پالایشی که در انتهای بازار با صف های فروش بسته شده بودند، حجم معاملات قابل قبولی به ثبت رسید و امکان خرید و فروش بیش از حد انتظار بود. در این بین، برخی از صنایع فراتر از انتظار عمل کردند. گروه های بانکی، سیمانی، کشاورزی و دارویی جزو بهترین گروه های بازار بودند و با استقبال دلالان مواجه شدند. در بین بانک ها، بانک ملت یکی از نمادهای پیشرو و موفق بازار امروز بود و عملکرد قابل توجهی از خود نشان داد.
نکته مهم دیگر مدیریت صحیح فرآیند بازگشایی نمادها بود. برخلاف برخی تجربیات گذشته که همه نمادها به طور همزمان بازگشایی می شدند و این امر فشار روانی و روحی شدیدی را بر بازار وارد می کرد، این بار بازگشایی ها به صورت تدریجی و مرحله ای انجام شد. این تصمیم باعث شد هیجان بازار کنترل شود و نقدینگی بهتر مدیریت شود. این نشان داد که تصمیم گیرندگان بازار نسبت به گذشته با آگاهی و برنامه ریزی بیشتری عمل کرده اند. از سوی دیگر نمی توان تاثیر اخبار سیاسی را نادیده گرفت. اخباری که حاکی از کاهش تنش ها و احتمال وقوع جنگ در کوتاه مدت بود، بی شک جو روانی بازار را آرام کرد و بر معاملات دیروز تاثیر مثبت داشت.
به نظر می رسد تصمیم برای بازگشایی بازار با توجه به همین شرایط و با هماهنگی کامل سازمان بورس، وزارت اقتصاد و بانک مرکزی به ریاست شام اتخاذ شده است. در مجموع با وجود همه مشکلات اقتصادی ناشی از شرایط جنگ و آسیب های وارده به اقتصاد کشور در ماه های اخیر، بازار سرمایه امروز عملکرد قابل دفاعی داشت و حتی فراتر از انتظارات بود. بسیاری از سرمایه گذاران با نگاه به ارزش سهام و آینده بازار تصمیمات منطقی تری گرفتند و منابع به نحو مناسبی مدیریت شدند تا شاهد یکی از بهترین روزهای بازگشایی بازار در سال 1405 باشیم. روزی که می توان آن را نقطه شروع بازگشت تدریجی اعتماد به بازار سرمایه دانست.
رشد شاخص ها در سایه توقف 40 نماد بزرگ
سهیلا نقی پور، کارشناس بازار سرمایه گفت: پس از 80 روز تعطیلی اجباری در پی جنگ رمضان، بازار سرمایه ایران در روزهای سه شنبه و چهارشنبه هفته جاری به طور رسمی بازگشایی شد و این رویداد از آن جهت حائز اهمیت است که آزمونی مهم برای سنجش اعتماد سرمایه گذاران و میزان نقدینگی در اقتصاد تحریم شده کشور محسوب می شود.
بیشتر بخوانید: بیانیه مشترک کانون نهادهای سرمایه گذاری ایران و کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار در حمایت از ثبات بازار سرمایه.
اگرچه بازار سرمایه محرک اصلی تامین مالی در ایران نیست، اما عملکرد آن از نظر روانی و سیاسی همواره نقش کلیدی داشته است. آمارهای رسمی حاکی از آن است که در اولین روز بازگشایی، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران با افزایش 2500 واحدی به رقم 3 میلیون و 716 هزار واحد رسید. اما بررسی جزئیات معاملات واقعیت دیگری را نشان می دهد. حدود 72 درصد از سهام شرکت های حاضر در بازار با کاهش قیمت مواجه شدند و تنها 28 درصد از نمادها در محدوده مثبت معامله شدند. با این حال روز چهارشنبه به عنوان آخرین روز معاملاتی هفته شاخص کل بورس با افزایش بیش از 44 هزار واحدی در نهایت به سطح 3 میلیون و 761 هزار واحد رسید.
به این ترتیب طی دو روز بازگشایی، شاخص کل بورس بیش از 2 درصد رشد کرد. همچنین بیش از 40 برند از شرکتهای بزرگ بهویژه در گروههای پتروشیمی، فولاد و معدن به دلیل دریافت زیان مستقیم در جریان حملات هوایی و یا اختلالات زنجیره تامین همچنان در حالت تعلیق هستند و تا زمان افشای صورتهای مالی بهروز، اجازه معامله ندارند. مقایسه این وضعیت با بازگشایی پس از یکی از جنگ های قبلی نشان می دهد که واکنش بازار این بار تا حدودی کنترل شده بود. زیرا در آن نقطه، بیش از 99 درصد سهام در چند دقیقه اول سقوط کردند.
اما سوال اساسی این است که آیا روند مثبت شاخص کل در هفته آینده ادامه خواهد داشت؟ پاسخ به این سوال مستلزم بررسی چند سناریو اساسی است. در سناریوی اول، با توجه به اینکه رشد اسمی شاخص در ماه های اخیر عمدتا ناشی از تورم مزمن و افزایش نرخ ارز در بازار آزاد بوده است، احتمال نوسانات در هفته آینده وجود دارد. اما شواهد فعلی نشان میدهد که اکثر سرمایهگذاران خرد که ۸۰ روز منتظر بازگشایی نامشخص بودهاند، اکنون تمایل بیشتری به حفظ موقعیتهای خود و حتی افزایش داراییهای خود دارند.
در سناریوی دوم، سازمان بورس با اعمال محدودیت دامنه نوسان 3 درصدی و افزایش ساعات معاملاتی به منظور تسهیل در افشای اطلاعات، سعی در جلوگیری از نوسانات شدید دارد و با توجه به تزریق نقدینگی هدفمند توسط دولت و ارائه واضح زیان وارده به شرکت های بزرگ، احتمال ثبات بازار و ادامه روند صعودی در هفته آینده بسیار قوی به نظر می رسد. همچنین تجارب جهانی نشان میدهد که این محدودیتها در کنار شفافیت اطلاعاتی میتواند بازار را با موفقیت از شرایط بحرانی عبور دهد. سناریوی سوم مربوط به تغییرات ژئوپلیتیکی است. با توجه به نشانه های اولیه کاهش تنش ها و آغاز مذاکرات غیرمستقیم، چشم انداز مثبتی برای شرکت های صادرات محور با درآمد ارزی پیش بینی می شود.
در شرایط فعلی، سرمایهگذاران هوشمند بازار را به دو بخش تقسیم میکنند: پناهگاههای امن که شامل این شرکتها میشود و شرکتهای بازیابی، یعنی شرکتهای زیرساختی که روند بازیابی زیانهای خود را آغاز کردهاند. در خاتمه باید اذعان داشت که وضعیت فعلی بازار سرمایه علیرغم شکنندگی اولیه، نشانه های امیدوارکننده ای برای هفته پیش رو دارد. رشد سطحی شاخص کل در روزهای اولیه می تواند سرآغاز یک روند صعودی تدریجی و پایدار باشد. به خصوص که ابهامات مربوط به میزان دقیق زیان شرکت ها در حال رفع شدن است. با توجه به حمایت های انجام شده و بازگشت اطمینان نسبی به بازار، انتظار می رود در هفته آینده شاهد تداوم روند مثبت و تثبیت بیشتر قیمت ها باشیم.
منبع: دنیای اقتصاد
