روزنامه «آی پیپر» مستقر در لندن در گزارشی نوشت: شاید دونالد ترامپ اکنون از جنگ با ایران پشیمان باشد. قیمت سوخت در ایالات متحده به بالاترین حد تاریخی خود نزدیک شده است. میزان محبوبیت و رضایت از عملکرد آن به پایین ترین حد رسیده و نفتکش ها همچنان در تنگه هرمز گیر افتاده اند و در نتیجه اقتصاد جهانی خطر ورود به رکود را احساس می کند. ترامپ فردی نیست که مسئولیت اشتباهات خود را بپذیرد.
نسخه او از شعار معروف هری ترومن (رئیس جمهور سابق آمریکا) که روی میز او در دفتر بیضی کاخ سفید دیده می شود و روی آن نوشته شده بود “مسئولیت (تصمیمات) اینجا متوقف می شود / مسئولیت با رئیس جمهور است” چیزی شبیه جمله “مسئولیت با دیگران است / همه مقصر هستند جز من”. اما ترامپ این بار به نکته خوبی اشاره کرده است. او ممکن است از کسی که جنگ را آغاز کرده است عصبانی باشد: بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل.
نیویورک تایمز ماه گذشته دیدار سرنوشت سازی را بازسازی کرد که در آن ترامپ استدلال های نتانیاهو را برای بمباران ایران پذیرفت. این جلسه بر سر میز اتاق موقعیت کاخ سفید برگزار شد و هر دو نفر به همراه مشاوران ارشد خود حضور داشتند.
به نوشته تایمز، «نتانیاهو سخنرانی خود را با لحنی ثابت اما مطمئن ارائه کرد». وی به ترامپ گفت: «برنامه موشکی بالستیک ایران می تواند ظرف چند هفته نابود شود و دولت ایران چنان ضعیف خواهد شد که دیگر قادر به بستن تنگه حیاتی هرمز نخواهد بود». وی همچنین مدعی شد که ایران نمی تواند ضربه جدی به منافع آمریکا و متحدانش در منطقه وارد کند.
نتانیاهو همچنین مدعی شد که حمله نظامی فرصتی را برای گروه های مخالف برای سرنگونی دولت فراهم می کند و شاید این ادعا ترامپ را وسوسه و متقاعد کرد!
رابرت گیتس، یک شخصیت برجسته در تشکیلات دفاعی ایالات متحده که به عنوان وزیر دفاع در هر دو دولت جمهوری خواه و دموکرات خدمت کرده است، این هفته ارزیابی تحقیرآمیزی از استدلال نتانیاهو ارائه کرد.
او به سیبیاس گفت: «نتانیاهو دقیقاً همان چیزهایی را در جولای 2009 به او گفت که بعداً در فوریه 2026 در اتاق وضعیت به ترامپ گفت».
گیتس گفت که در آن گفتگوی آشکار درباره ایران، به نتانیاهو هشدار داد که مقاومت دولت ایران را دست کم می گیرد. به گفته وی، نتانیاهو در سال 2009 این ادعا را مطرح کرد که «دولت ایران متزلزل است، با اولین حمله فرو می پاشد و فرصتی برای واکنش پیدا نمی کند».
گیتس تاکید کرد که در آن زمان به نتانیاهو پاسخ داده بود: «به سختی اشتباه میشود».
نتانیاهو چندین دهه است که به طرز مضحکی هشدار می دهد که ایران تنها هفته ها یا ماه ها تا ساخت بمب هسته ای فاصله دارد. تاریخچه آن را با هم مرور می کنیم:
1992; ما تصور می کنیم که ایران در توسعه و ساخت بمب هسته ای ظرف سه تا پنج سال خودکفا خواهد شد (سخنرانی کنست)
1995; ایران «حداکثر سه تا پنج سال» با سلاح هستهای فاصله دارد (در کتاب «مبارزه با تروریسم»)
1996; «زمان ایران برای رسیدن به این هدف کوتاه شده است» (در سخنرانی اجلاس مشترک کنگره آمریکا)
2002; ایران “فورا” به دنبال بمب است (خطاب به یکی از کمیته های کنگره آمریکا)
2009; “ایران در حال حاضر توانایی ساخت بمب را دارد” و می تواند “در یک یا دو سال چندین بمب بسازد”
2010; “شما نمی خواهید یک فرقه آخرالزمانی برای کنترل بمب اتم، و این چیزی است که در ایران اتفاق می افتد” (در مصاحبه با آتلانتیک).
2012; ایران «تنها چند ماه» با توانایی هستهای فاصله دارد
2012; ایران به زودی «چند ماه، شاید چند هفته» تا دستیابی به اورانیوم غنی شده کافی برای اولین بمب خود فاصله دارد (در سخنرانی معروف «بمب کارتونی» در مجمع عمومی سازمان ملل متحد).
2015; اگر توافق هستهای باراک اوباما اجرایی شود، ایران «فقط چند هفته» از داشتن اورانیوم غنیشده کافی برای زرادخانه کامل هستهای (در صورت تحقق توافق) فاصله خواهد داشت.
2025: ایران می تواند «در عرض چند ماه یا حتی چند هفته» سلاح هسته ای بسازد.
حدود یک سال پیش، در ژوئن 2025، نتانیاهو برای اولین بار ترامپ را متقاعد کرد که ایران را بمباران کند. گفته می شود او به ترامپ گفته است: “ببین، دونالد، تو باید با این موضوع کنار بیایی زیرا آنها به سرعت در حال حرکت هستند. شما نمی توانید اجازه دهید ایران هسته ای در دوران ریاست جمهوری شما شکل بگیرد.” آیا نتانیاهو در هنگام ارائه این پیش بینی های مطمئن، صرفاً نتایج ارزیابی سازمان های اطلاعاتی اسرائیل را منتقل می کرد؟ لزوما اینطور نیست.
مایر داگان، رئیس موساد، در آخرین روز کاری خود در سال 2011، به کمیته کنست گفت که “ایران قبل از سال 2015 به قدرت هسته ای دست نخواهد یافت.” بر اساس یک ارزیابی اطلاعاتی منتشر شده در سال 2012، “موساد معتقد بود که ایران هنوز درگیر فعالیت های مورد نیاز برای تولید سلاح هسته ای نیست.” در همان زمان، نتانیاهو مدعی شد که ایران تنها چند ماه با بمب فاصله دارد (!)
البته ترامپ مجبور نبود حرف های نتانیاهو را در این باره باور کند. یافته های سازمان های اطلاعاتی خود آمریکا نیز با ادعاهای هشداردهنده نتانیاهو در تناقض بود. قبل از بمباران سال گذشته، تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی، به کمیته ای در سنا گفت که «ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا هنوز این است که ایران در حال ساخت سلاح هسته ای نیست و رهبر معظم ایران، آیت الله سیدعلی خامنه ای (که در بمباران 28 فوریه سال جاری به شهادت رسید)، برنامه هسته ای را دوباره فعال نکرده است.
ترامپ در آن زمان گفت: «برایم مهم نیست که او (گابارد) چه میگوید». من فکر می کنم آنها به ساخت بمب بسیار نزدیک بودند.» در ماه مارس سال جاری، وقتی گابارد گزارش داد که ایران برنامه غنیسازی خود را پس از بمباران سال گذشته از سر نگرفته است، ترامپ به سادگی گفت: «او اشتباه میکند». با این تفاسیر برای خیلی ها معماست که کابرد همچنان در جایگاه خود باقی مانده است!
بر اساس این روایت که جلسه حساس اتاق موقعیت را داریم، برخی از افراد نزدیک به ترامپ از حمله به ایران حمایت کردند. گفته می شود که پیت هگست، عنوان بسیار مورد تمجید «وزیر جنگ»، مشتاق ترین عنوان بوده است. بعدها به نقل از او گفت: بالاخره یک روز باید مسئله ایرانی ها را حل کنیم، حالا چه بهتر.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ و شریک گلف او و همچنین جرد کوشنر، داماد ترامپ نیز از طرف حامیان الحاق ایالات متحده به اسرائیل به حمله به اسرائیل پیوستند.
از سوی دیگر، جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) استدلال های نتانیاهو را «مضحک» توصیف کرد و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و سرپرست مشاور امنیت ملی دولت ترامپ نیز آن را «چرند» خواند.
بنابراین ترامپ دلایل زیادی برای اجتناب از حمله به ایران داشت. در پادکست نیویورک تایمز، تاکر کارلسون، مجری سابق فاکس نیوز که با وجود انتقاد از جنگ یکی از بازدیدکنندگان دائمی کاخ سفید بود، گفت که در آستانه عملیات خشم حماسی، “ترامپ اصلاً مشتاق به نظر نمی رسید.” او هیچ تلاشی نکرد که بگوید اگر ما این کار را انجام دهیم، آمریکا در صلح، امن تر یا مرفه تر خواهد بود. اصلا چنین کلماتی وجود نداشت. کارلسون در ادامه به این نتیجه رسید که «نتانیاهو تأثیر عجیبی بر ترامپ دارد».
ترامپ در یکی از دیدارهایش با کارلسون به او گفت که «همه چیز درست خواهد شد» و ترامپ در پاسخ به سؤال کارلسون «از کجا میدانی» پاسخ داد «زیرا همیشه اینطور است».
ترامپ همانطور که در بسیاری از تصمیمات مهم زندگی و ریاست جمهوری خود دیده می شود، بدون برنامه ریزی و فی البداهه عمل می کند. کارلسون می گوید که به ترامپ هشدار داده بود که جنگ با ایران می تواند ریاست جمهوری او را از بین ببرد و در صورت وقوع چنین جنگی تنها ترامپ مسئول خواهد بود. ترامپ در شب انتخابات ریاست جمهوری 2024 گفت که منتقدان او را متهم می کنند که می خواهد جنگ را آغاز کند. او در آن زمان گفت: «من قصد شروع جنگ را ندارم، بلکه جنگها را پایان میدهم»!
اما همانطور که «پیتر برگن» در کتاب «ترامپ و ژنرالهایش» نوشت، ترامپ در اولین دوره ریاستجمهوری خود مدام خواستار «گزینههای نظامی» برای حمله به ایران شد و چندین بار تا مرز اقدام پیش رفت.
ترامپ تاکنون، کمتر از هجده ماه پس از دوره دوم ریاست جمهوری خود، نه تنها ایران، بلکه یمن، سومالی، نیجریه و ونزوئلا را نیز بمباران کرده است. او همچنین تهدید کرده است که به کوبا، پاناما، گرینلند و حتی کانادا حمله خواهد کرد. اگرچه ممکن است نتانیاهو در دستکاری ذهن ترامپ و فریب دادن او موفق بوده باشد، اما واقعیت این است که او تنها خواسته های عمیق ترامپ و عطش جنگ را تغذیه کرده است. صرف نظر از هرگونه پشیمانی احتمالی ترامپ، این جنگ در نهایت مسئولیت او و اوست.
