بهارستان در قرنطینه/ ۸۲ روز سکوت در صحن سبز خانه ملت واکاوی شد

چرا چراغ ها خاموش شد؟

ماجرا از آنجا شروع شد که پس از حمله ناگهانی آمریکا و اسرائیل به ایران در روز شنبه ۱۸ اسفند، شوک بزرگی به فضای سیاسی کشور وارد شد. این حادثه که نزدیک به 40 روز به طول انجامید و اکنون در حالت آتش بس است، نهادهای امنیتی را بر آن داشت تا پروتکل های حفاظتی را در بالاترین سطح ممکن بازتعریف کنند. از ابتدای جنگ برخلاف دوران جنگ 12 روزه، صحن علنی مجلس تعطیل بوده و آخرین جلسه حضوری در 28 بهمن 1404 بوده است و در این بین سوال اصلی منتقدان این است که چرا باید مجلس تعطیل شود که جلسات هیات دولت به ریاست مسعود مزیکیان و شخص محمدرضا عارف برگزار می شود؟

علیرضا سلیمی یکی از اعضای هیئت رئیسه شورای اسلامی در هفتم اردیبهشت ماه در گفت و گو با آوش به این شبهات پاسخ داد و اعلام کرد: برخی نهادهای امنیتی با ارسال نامه رسمی به مجلس مبنی بر اینکه جلسات علنی به سبک قدیمی برگزار نشود. سلیمی با تاکید بر اینکه هیات رئیسه به هیچ وجه موافق تعطیلی اتاق نیست، افزود: مجلس تمدید شورا دارد یعنی نمایندگان باید کنار هم باشند و با هم مشورت کنند، گفت: در شرایطی که جلسه حضوری تشکیل نمی شود، هیات رئیسه جلسات متعددی برگزار می کند.

وی همچنین خاطرنشان کرد: هیأت رئیسه پیگیر تشکیل جلسات علنی مجلس از سوی نهادهای امنیتی است؛ می گویند اگر اتفاقی بیفتد خطر دارد، اگر جلسه ای بدون نظر دستگاه امنیتی برگزار شود عواقب آن بر عهده رئیس مجلس است و در مقابل ما دشمنی است که هیچ پروتکلی را رعایت نمی کند و در مبارزه ناتوان است. استدلال اصلی حامیان این تعطیلی بر این اساس است که وقتی شورای اسلامی هدف قرار گیرد، ساختار جمهوری اسلامی به شدت آسیب می بیند و قوه مقننه دیگر وجود نخواهد داشت. احتمالا با همین دلیل شورای عالی امنیت ملی اجلاس نمایندگان را ممنوع کرده است. سلیمی اما در پاسخ به این سوال که آیا این تصمیم مستقیما مورد تایید شام قرار گرفته است، خاطرنشان کرد: خیر، بر اساس نامه یکی از نهادهای امنیتی خیر.

گریه های منتقدان در راهروهای مجازی

در جبهه مقابل، تندروهای مجلس که در انتخابات اسفند 1402 وارد مجلس شدند، روایت دیگری از این ماجرا دارند. این طیف که از ابتدا به قصد تغییر ترکیب رهبری و سرنگونی محمدباقر قالیباف وارد میدان شده بودند، حالا تعطیلی مجلس را بهانه ای برای هجمه های جدید یافته اند. مهاجمان همان چهره های آشنا هستند: حمید رسایی، امیرحسین ثابتی، مرتضی آقا تهرانی و منان رئیسی.

به گزارش به گزارش میهن تجارت، حمید رسایی نماینده تهران حدود یک هفته پیش در اقدامی جنجالی با حضور در مقابل درهای بسته صحن و فیلمبرداری با تلفن همراه خود مدعی شد: پس از شهادت امام خامنه ای مجلس تعطیل شده است و تاکنون هیچ پاسخ قانونی و قانع کننده ای در این زمینه ارائه نشده است و تنها دلیل ایجاد خلل در مجلس این است که نمی خواهند مجلس را نادیده بگیرند. روند مذاکره با تذکراتش در صورت ادامه تعطیلی مجلس، تعدادی از نمایندگان تصمیم دیگری خواهند گرفت که اعلام خواهد شد.» وی چندی پیش در تجمعات شبانه مدعی شد که دبیر شورای امنیت ملی طی نامه ای اعلام کرده است که برگزاری جلسات در صحن علنی مجلس به مصلحت نیست و در واقع مجلس پلمب شده است. رسایی با زیر سوال بردن قانونی بودن این دستور گفت: در کجای قانون اساسی آمده است که دبیر شورای امنیت ملی می تواند برای نماینده مجلس تصمیم بگیرد.

امیرحسین ثابتی نیز با رویکردی مشابه همین بهانه ها را درباره تعطیلی مجلس ایران مطرح کرده است. به گزارش خبرآنلاین، رسایی در همین رابطه با کنایه گفت: کنست اسرائیل و سنای آمریکا در زمان جنگ تعطیل نبودند، چرا در سه هفته آتش بس هیچ جلسه علنی برگزار نشد، اگر این جنگ 6 ماه دیگر ادامه پیدا کند، مجلس باز هم تعطیل می شود؟ این سخنان در حالی مطرح می شود که بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این فشارها بیشتر جنبه انتخاباتی دارد. چرا که انتخابات هیئت رئیسه در هفته اول خرداد نزدیک است و مخالفان سعی دارند از این فضا برای تقویت جایگاه خود استفاده کنند.

پارلمان در عصر دیجیتال

برخلاف ادعای تعطیلی کامل، گزارش ها حاکی از ادامه فعالیت های مجلس در سطوح دیگر است. حسنعلی اخلاق امیری، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس در گفت وگو با خبرگزاری خبرآنلاین، جزئیات فعالیت های «لایت خاموش» مجلس را تشریح کرد. وی بیان کرد: کمیسیون های تخصصی مجلس جلسات نظارتی خود را برگزار کردند؛ هر کمیسیونی با توجه به شرایط خود جلساتی را در خارج از مجلس، گاهی در وزارتخانه ها و گاهی در جاهایی که از قبل هماهنگ کرده بودند برگزار می کرد.

وی با اشاره به اینکه سامانه ثبت نام مجلس در قالب تذکر، سؤال از وزیر و بیانیه به طور کامل برقرار است، افزود: تاکنون سؤالات و تذکراتی به وزرا در حوزه‌های مختلف داده شده است؛ از جمله درباره عدم رعایت عدالت در افزایش حقوق پایه اعضای هیئت علمی و استعلام از وزیر بهداشت درباره تعرفه‌های خدمات پزشکی؛ اما خون خون نماینده مردم آبایی بیشتر نیست. وقتی مجمع عمومی برگزار می‌شود، عملاً یکی از سه قوه جمهوری اسلامی در یک جا جمع می‌شود، به گفته شورای عالی امنیت ملی، وضعیت تهران قرمز است، صلاح نیست این اتفاق بیفتد.

در این میان اولین جلسه وبینار مجلس برای رسیدگی به معیشت و گرانی های اخیر در 30 اردیبهشت ماه برگزار شد. اما این تجربه مجازی خالی از لطف نبود. محمد منان رئیسی نماینده قم با انتقاد از زیرساخت های فنی گفت: مجلسی که به گفته امام (ره) باید در راس امور باشد حدود 80 روز است که تعطیل شده است و در تنها وبیناری که برگزار شد به دلیل مشکلات فنی در مدت بیست دقیقه 10 بار از سامانه خارج شدیم. وی با وجود انتقاد از تعطیلی، بر جنبه های امنیتی نیز تاکید کرد و افزود: شخصاً به دلیل ملاحظات امنیتی موافق برگزاری جلسه حضوری نیستم، اما باید جلسه زیرساخت مجازی فراهم شود.

پاسخ به اتهامات «پلمب» مجلس

مجتبی زارعی دیگر نماینده تهران هفته گذشته در متنی صریح در واکنش به هجمه های تند برخی نمایندگان از این رویکرد انتقاد کرد. به گزارش خبرآنلاین، وی استفاده از الفاظی مانند مهر مجلس را یک بازی سیاسی برای انتخاب رئیس هیئت رئیسه دانست و نوشت: به نظر من استفاده از عباراتی مانند مهر و مهر مجلس بخشی از صنعت انتخابات دو یا سه حزب سه چهار نفره انتخاباتی و دو روزنامه است و اشاره به فرماندهی قالیباف کشور ندارد. زارعی در ادامه به انتقاد از استدلال های رسایی پرداخت و افزود: در فیلم ضبط شده این نماینده مجلس می گوید چرا مجلس پلمب شده است؟ بعد می گوید آیا زمان انتخاب هیات مدیره فرا نرسیده است؟ این استدلال حتی به عقل جن هم نمی رسد; که به این ترتیب ذهن ها مشوش می شود و مردم عاشق ساختارها و حکومت می شوند. قانونگذار شورای عالی امنیت ملی را مسئول تعیین امنیت در سطح ملی می داند که شامل ساختمان قوه مقننه می شود. (شام) نامه ای به مجلس نوشت که جمع نشوند; من خودم این نامه را دیده ام.»

لطفا اصرار نکنید

منوچهر متکی دیگر نماینده مجلس در اظهارات اخیر خود با اشاره به عدم برگزاری جلسات علنی مجلس در هفته های اخیر و تاکید بر اینکه کمیسیون ها و نمایندگان به صورت مستمر در حال برگزاری جلسات تخصصی و پیگیری مسائل کشور هستند، از مردم خواست در شرایط فعلی اصرار بر برگزاری جلسات علنی نداشته باشند. علی خضریان نماینده مردم تهران در گفت وگو با شبکه خبر در پاسخ به انتقاد مجری شبکه خبر مبنی بر اینکه اگر قرار است مجلس به صورت مجازی برگزار شود چرا از رادیو مجلس به صورت زنده پخش نمی شود، گفت: موافقم اما در این جلسه مجازی واقعا روال حضوری مجلس در حال پیگیری است.

علیرغم تمامی توضیحاتی که از سوی هیات مدیره و چهره های نزدیک به آن می شود، همچنان برخی سوالات در افکار عمومی و فضای سیاسی بی پاسخ مانده است. اگر تهدیدات امنیتی آنقدر جدی است که تجمع 290 ​​نماینده را غیرممکن می کند، چرا سایر دستگاه های اجرایی مجلس با حضور 100 درصدی کارکنان به فعالیت خود ادامه می دهند؟ آیا ارزش خون کارمندان و ارباب رجوع کمتر از نمایندگان است یا هدف دشمن تنها حذف فیزیکی یک نیرو به یکباره است؟ از سوی دیگر، به نظر می رسد ادعای منتقدان تعطیلی مجلس برای جلوگیری از «اخلال در تذکرات نمایندگان در روند مذاکرات» با واقعیت های موجود در تضاد باشد؛ به نظر می رسد با توجه به این موضوع، این ادعای مطرح شده در این زمینه وجود دارد. زیرا مذاکرات فعلی مورد تایید شورای عالی امنیت ملی و تایید رهبری نظام است. با این حال، اصرار تندروها بر بازگشایی صحن شخصاً در آستانه انتخابات ژوئن، این ظن را تقویت می کند که این نگرانی ها سیاسی هستند.