میهن تجارت- بورس تهران در حالی روز گذشته نظاره گر رشد شاخص ها بود که طی دو ماه و نیم گذشته بازار سهام به دلیل ریسک های سیاسی تعطیل بود. این در حالی است که بورس در سومین روز بازگشایی خود به راحتی وارد کانال 3 میلیون و 800 هزار واحدی شد. نکته قابل توجه معاملات دیروز، عملکرد بهتر نمادهای کوچک و متوسط نسبت به غول های بازار بود. اتفاقی که برای بسیاری از فعالان بازار غافلگیرکننده بود. بخش مهمی از پیش بینی ها بر این اساس بود که پس از بازگشایی، بازار همچنان در فضای محتاطانه و حتی فشار فروش ادامه خواهد داشت، اما روند معاملات روز شنبه نشان داد که برخی از سرمایه گذاران زودتر از موعد مقرر به صحنه معاملات بازگشته اند و روی سناریوی کاهش ریسک های سیاسی و ثبات بازار سهام نسبت به سایر بازارها حساب باز کرده اند.
در واقع در ماههای گذشته بازار سرمایه نه تنها درگیر تعطیلیها و توقفهای طولانیمدت معاملات بود، بلکه حتی در مقایسه با بازارهای موازی بازدهی ضعیفتری کسب کرده است. در شرایطی که بازارهای خودرو، ارز، طلا، مسکن و حتی برخی از بازارهای کالایی تحت تاثیر تورم و جهش نرخ ارز رشد قابل توجهی را تجربه کرده اند، بورس از این روند جان سالم به در برده و همین امر باعث ایجاد شکاف قابل توجهی بین ارزش بازار سهام و سایر دارایی ها شده است. اکنون برخی از فعالان بازار معتقدند؛ این ماندگاری می تواند یکی از دلایل اصلی بازگشت تدریجی پول به بورس باشد.
تغییر جهت ریسک ها
از سوی دیگر کاهش نسبی تنشهای سیاسی و کاهش برخی نگرانیها از گسترش درگیریها نیز نقش مهمی در تغییر فضای روانی بازار داشته است. بازار سرمایه ذاتاً نسبت به سایر بازارها نسبت به ریسک های سیستماتیک حساس تر است و هرگونه عدم اطمینان سیاسی، امنیتی یا اقتصادی به سرعت خود را در رفتار معامله گران نشان می دهد. از این رو، هر زمان که سطح عدم اطمینان کاهش یابد یا حداقل سرمایه گذاران احساس کنند که ریسک ها از مرحله اوج عبور کرده اند، بازار می تواند واکنش مثبت نشان دهد. اما سوال مهم اینجاست که چرا در معاملات دیروز نمادهای کوچک و متوسط عملکرد بهتری نسبت به غول های بازار داشتند؟ پاسخ به این سوال را باید در چند عامل مختلف جستجو کرد; از رفتار معامله گران واقعی گرفته تا تغییر انتظارات تورمی، کاهش فشار فروش، ارزش بخشی از سهام و همچنین احتمال ورود موج جدید نقدینگی به بازار. یکی از مهمترین نکات معاملات دیروز تغییر رفتار معامله گران واقعی بود.
بیشتر بخوانید: شاخص کل بورس برای سومین روز متوالی سبز شد
در هفتههای گذشته، اکثر فعالان بازار خرد در موقعیت تدافعی قرار داشتند و ترجیح میدادند یا نقد بمانند یا سرمایهشان را به صندوقهای با درآمد ثابت و بازارهای کمریسک منتقل کنند. اما اکنون نشانه هایی از بازگشت تدریجی ریسک پذیری در بین سرمایه گذاران دیده می شود. معمولاً در ابتدای موج های صعودی، سرمایه گذاران به سراغ سهام هایی می روند که از ثبات بیشتری نسبت به بازار برخوردار هستند یا ظرفیت رشد کوتاه مدت بالاتری را برای آنها متصور می شوند. این امر باعث می شود نمادهای کوچک و متوسط در فاز اول رشد بازار عملکرد بهتری داشته باشند. نکته دیگر اینکه بسیاری از نمادهای کوچک در ماه های پایانی سال 1404 نسبت به نمادهای بزرگ تصحیح سنگین تری را تجربه کرده بودند که برخی از این سهام حتی به سطوح ارزش تاریخی نزدیک شده بودند و نسبت قیمت به سود آنها در محدوده هایی قرار داشت که برای برخی معامله گران جذاب به نظر می رسید. در چنین شرایطی کوچکترین تغییر در فضای روانی بازار می تواند باعث حرکت نقدینگی به سمت این گروه ها شود.
از نظر فنی، تحلیلگران معتقدند که بازار پس از اصلاح سنگین ماه های گذشته به سطوح حمایتی مهمی رسیده است و این اتفاق احتمال موج برگشت را افزایش داده بود. اگرچه هنوز نمی توان از تغییر روند بلندمدت مطمئن بود، اما حداقل نشانه هایی از کاهش فشار فروش در بازار مشاهده می شود. در کنار این موارد، انتشار گزارش های مناسب توسط برخی شرکت ها نیز بسیار حائز اهمیت است. در هفتههای اخیر برخی از شرکتهای بورسی گزارشهای تولید و فروش مطلوبی را منتشر کردند و حتی در برخی صنایع سودآوری شرکتها فراتر از انتظار بازار ظاهر شد. این موضوع به ویژه مورد توجه معامله گران صنایع کوچکتر و برخی تک سهم ها قرار گرفت.
اما و اگرهای روند صعودی
تجربه تاریخی بازار سرمایه نشان میدهد که بازار سهام معمولاً پس از دورههای طولانی رکود و بلاتکلیفی مستعد تشکیل موجهای برگشتی است. اگرچه زمان دقیق این چرخش ها را نمی توان پیش بینی کرد، اما معمولا زمانی که فضای ناامیدی به اوج خود می رسد و بسیاری از سرمایه گذاران از بازار فاصله می گیرند، زمینه بازگشت تدریجی سرمایه های خرد فراهم می شود. در همین راستا حجت سرهنگی کارشناس بازارهای مالی در گفت وگو با «دنیای اقتصاد» با بیان اینکه بازار سرمایه تقریباً همه فعالان بازار را غافلگیر کرد و تصویری متفاوت از آنچه خیلی ها انتظار داشتند به نمایش گذاشت، گفت: سبز شدن بازار و روند معاملات حتی بیش از انتظار خوشبین ترین فعالان و ناظران بازار بود. این موضوع نه تنها متاثر از حمایت های قانونی است، بلکه از یک سو به سیاست های منضبط سازمان بورس قبل از بازگشایی و از سوی دیگر به فضای تحلیلی ایجاد شده طی 80 روز تعطیلی بازار بازمی گردد.
بیشتر بخوانید: عدم قطعیت در روند صعودی بورس پس از شوک اولیه چگونه بود؟
وی افزود: در زمان توقف معاملات، بسیاری از سهام و گزارش های مالی شرکت ها به تفصیل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و همین امر باعث شد تا بازار پس از بازگشایی با موجی از تقاضا مواجه شود. به گفته این کارشناس، تشکیل موج مثبت در معاملات باعث شده تا بخش زیادی از بازار در محدوده های مثبت معامله شود و حتی در بسیاری از نمادها صف خرید تشکیل شود. همچنین ورود پول واقعی به بورس و صندوق های سرمایه گذاری و خروج همزمان نقدینگی از صندوق های کالایی، طلا و نقره از دیگر نشانه های تغییر جهت سرمایه در روزهای اخیر بوده است. حجت سرهنگی تاکید کرد: یکی از مهم ترین دلایل موفقیت در بورس، شرایط بنیادی مطلوب برخی شرکت ها است. برخی از شرکت ها سودآوری مطلوبی از خود نشان داده اند و چشم انداز مناسبی نیز برای آنها متصور است. به همین دلیل، سهام با عوامل بنیادی قویتر با تقاضای قویتری مواجه شدهاند.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه با طرح این سوال که آیا پوشیدن رنگ سبز در این روزهای بازار به معنای پایان ریسک ها و ادامه این روند قدرتمند خواهد بود یا خیر، گفت: طبیعتا پاسخ این سوال منفی است. بازار هم اکنون درگیر یک هیجان مثبت اولیه است و پس از گذر از این مرحله به تدریج وارد فاز دشوارتر کشف قیمت های واقعی می شود. برای تشکیل یک پورتفولیوی منطقی و بهینه، چاره ای جز دور ماندن از خوش بینی غیرواقعی و تکیه بر تحلیل داده محور وجود ندارد. وی ادامه داد: طی دو ماه گذشته بخش قابل توجهی از شرکت ها صورت های مالی خود را منتشر کرده اند و آمار تولید و فروش فروردین ماه نیز در اختیار بازار قرار گرفته است. البته گزارش های ماه می و سایر اطلاعات تکمیلی هنوز منتشر نشده است و این داده ها می تواند کمک بیشتری به تحلیل دقیق تر وضعیت شرکت ها و چشم انداز آینده آنها کند. بنابراین تصمیم گیری در مورد آینده بازار باید بر اساس تحلیل صورت های مالی، اخبار و سایر متغیرهای تاثیرگذار باشد.
وی در بخشی دیگر از بیانات خود به استراتژی انتخاب سهام و صنعت اشاره کرد و گفت: در شرایط فعلی یکی از مهمترین سوالات این است که آیا اولویت باید انتخاب صنعت باشد یا انتخاب سهام؟ در فضای کنونی اقتصاد و بازار سرمایه، به نظر می رسد اولویت اول باید شناسایی صنایع برنده و پیش برنده باشد. سیاست های اقتصادی، شرایط کلان و ریسک های موجود عملکرد صنایع را بیش از پیش تحت تاثیر قرار داده است. حجت سرهنگی تصریح کرد: در چنین شرایطی حتی خرید یک سهم متوسط در یک صنعت خوب می تواند منطقی تر از خرید یک سهم خوب در یک صنعت ضعیف باشد. به همین دلیل سرمایه گذاران به ویژه در افق های میان مدت و بلندمدت باید ابتدا به سراغ صنایعی بروند که چشم انداز روشن تر و باثبات تری دارند و سپس شرکت های مناسب را از بین آن صنایع انتخاب کنند.
این کارشناس بازار سرمایه همچنین به شرایط رکود تورمی حاکم بر اقتصاد کشور اشاره کرد و گفت: اکنون اقتصاد به طور همزمان با تورم بالا و ضعف در سطح فعالیت های اقتصادی مواجه است و به همین دلیل تحلیل حساسیت صنایع به رکود بسیار حائز اهمیت است. سرمایه گذاران باید بررسی کنند که کدام صنایع در شرایط فعلی و در افق حداقل یک ساله توانایی بقا و حفظ سود بیشتر را دارند. وی تاکید کرد: بازار در حال حاضر تا حدودی متاثر از جو هیجانی ناشی از حمایت و همچنین بقای بورس از سایر بازارها است. اما در ادامه راه، آنچه تعیین کننده خواهد بود، تحلیل بنیادی شرکت ها و چشم انداز واقعی صنایع است. به گفته این تحلیلگر بازار مالی، سرمایه گذاران باید با دقت بیشتری به سمت انتخاب صنایع و شرکت هایی بروند که از نظر سودآوری، فروش، ثبات عملیاتی و فعالیت از وضعیت مناسب تری برخوردار باشند.
منبع: دنیای اقتصاد
