در گستره چشم نواز بزرگترین دریاچه جهان و در میان جانوران دریایی، تنها پستاندار این پهنه آبی منحصر به فرد را با نام فوک خزری یا «سگ آبی» می شناسیم که جمعیت بیش از یک میلیونی آن در گذشته به دلایل مختلف کاهش یافته و طبق برخی منابع به 70 هزار قلاده رسیده است. “Nemiopsis” نابود می شوند.
به گزارش ایرنا، فوک خزری تنها پستاندار بزرگ ترین دریاچه جهان و یکی از معروف ترین موجودات دریای خزر است که مدت هاست حال و هوای خوبی ندارد. در سال های اخیر مشاهده لاشه این گونه مختلف آبزی در سواحل جنوبی دریای خزر این نگرانی را در بین دوستداران محیط زیست ایجاد کرده است که خطر انقراض نسل فوک خزری بیش از پیش این موجود دریایی را تهدید می کند.
بر اساس اعلام اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت، فوک خزری در فهرست جانوران آسیب پذیر قرار دارد و نیاز مبرمی به حفاظت دارد. اما این حمایت فقط برای ایران نیست و کشورهای روسیه، ترکمنستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان نیز باید به عنوان همسایگان دریای خزر در این زمینه مشارکت کنند.
در این رابطه کارشناس اداره کل محیط زیست مازندران گفت: سه مرکز حمایت از فوک خزری در شهرستان های تنکابن، بابلسر و میانکاله در حال راه اندازی است.
سید محسن کاظمی تبار افزود: سه مرکز حمایت از فوک خزر در شهرستان های تنکبان، بابلسر و میانکله ایجاد شد.
وی گفت: اقدامات مربوط به تجهیز این مراکز انجام شده و به زودی شاهد افتتاح این مراکز در شهرستان های استان خواهیم بود. در کنار بحث های زیست محیطی و اهمیت حفاظت از این گونه مهم دریایی، مسائل آموزشی و فرهنگی نیز در دستور کار قرار دارد.
وی یادآور شد: البته با توجه به اهمیت حفاظت از این گونه در دریا در کنار پایش دریایی، پایش سواحل نیز در دستور کار ما قرار دارد.
این کارشناس محیط زیست دریایی گفت: توصیه ما به مردم و مسافران این است که در صورت برخورد با لاشه فوک خزری با سامانه 1540 تماس بگیرند.
فوک خزری کوچکترین گونه فوک واقعی، فوک بی گوش است و فقط در این دریاچه یافت می شود. این پستاندار دریای خزر در بیشتر نقاط دریا زندگی می کند و زیستگاه آن بستگی به در دسترس بودن مواد دارد. غذا و فصلی متفاوت است. در تابستان و پاییز بیشتر فوک های خزری در آب های سرزمینی ایران زندگی می کنند.
در ایران، در دهه 60، تعدادی از ساکنان مازندران به یاد می آورند که در اسکله های خلوتی مانند اسکله «نکا»، فوک هایی را که به «سگ آبی» نیز معروف هستند، دیده اند. فوک خزری از نظر ژنتیکی و حفظ تعادل در زنجیره غذایی دریای خزر بسیار ارزشمند و مهم است.
این گونه آبزی به دلیل قرار گرفتن در رأس هرم غذایی و پراکندگی آن در کل زیستگاه از گونه های شاخص دریای خزر محسوب می شود. وجود فوک در دریای خزر که امرار معاش بسیاری از مردم به آن بستگی دارد یکی از نشانه های سلامت دریای خزر به شمار می رود.
به طور کلی فوک های خزری به دمای آب بستگی دارند و با افزایش دما به قسمت های عمیق تر و سردتر دریا می روند. به همین دلیل دریای خزر با دمای آب متفاوت در نقاط مختلف، زیستگاه ارزشمندی برای فوک های خزری محسوب می شود.
در مساحت 436 هزار کیلومتر مربع دریاچه زیبای خزر و 7000 کیلومتر سواحل آن، گیاهان و جانوران فوق العاده ای وجود دارد که گفته می شود بیش از 500 گونه گیاهی و 850 گونه جانوری را شامل می شود.
یکی از جاذبه ها و امتیازات مهم دریای خزر وجود انواع ماهی است که گفته می شود 78 گونه از 17 خانواده را شامل می شود و در میان ماهی قزل آلا، خاویار، ماهی سفید، اردک ماهی، کپور، کپور، کیلکا، قزل آلا، کفال و کاملا، خاویار در همه جای دنیا شناخته شده است و می دانند که منشأ تجاری و مهم غذای ساحلی ایران است.
