به گزارش ایسنا، طرح ترافیک شهر تهران بیش از چهار دهه سابقه دارد و اجرای آن به سال های اولیه پس از پیروزی انقلاب اسلامی بازمی گردد. مرحله اول این طرح با هدف کاهش بار ترافیکی در مرکز شهر و محدودسازی تردد خودروهای تک سرنشین در تاریخ 10 آبان 88 اجرا شد.
همچنین با تصویب شورای انقلاب در تاریخ 17 خرداد 1359 محدودیتی در مرکز شهر تهران برای جلوگیری از ورود کلیه وسایل نقلیه به استثنای وسایل نقلیه مجاز اعم از وسایل نقلیه عمومی، وسایل نقلیه اورژانس، کادر پزشکی و برخی خدمات دولتی از ساعت 6:30 تا 10:00 صبح در روزهای هفته تعیین شد.
طرح ترافیک تهران در سال های بعد بارها مورد بازنگری قرار گرفت و تا سال 1397 در 26 مرحله دستخوش اصلاحات و تغییرات عمده و جزئی شد.
آخرین تغییر مهم این طرح در تاریخ 10 تیر 1397 با تبدیل محدوده زوج و فرد سابق به «حوزه کنترل آلودگی هوا» اجرا شد. بر اساس این مصوبه خودروهای پلاک تهران در هر فصل به مدت 20 روز و خودروهای پلاک شهری به مدت 15 روز در این محدوده مجاز هستند و تردد بیش از حد نصاب مشروط به پرداخت عوارض مصوب شورای اسلامی شهر تهران است.
طرح ترافیک اکنون در آستانه تغییراتی است که می تواند نحوه اجرای این طرح را متحول کند. در حالی که مطالعات برای اصلاح ساختار فعلی طرح ترافیک در حال انجام است، دو پیشنهاد برای گسترش محدوده طرح و تغییر مبنای محاسبه هزینه به مدل «بر اساس نظرسنجی» در حال بررسی و بررسی است.
در این خصوص سید محمد آقامیری نایب رئیس کمیسیون حمل و نقل و ترافیک شورای شهر تهران به پیشنهاد افزایش محدوده طرح ترافیک اشاره کرد و گفت: این موضوع همچنان در مرحله بررسی های تخصصی و فنی است.
به گفته وی، با توجه به احتمال گسترش دامنه طرح، ممکن است معیارها و هزینه های آن نیز تغییر کند، اما هنوز تصمیم نهایی در این زمینه گرفته نشده است.
عضو شورای شهر تهران با تاکید بر اینکه هرگونه تغییر در طرح ترافیک باید به تصویب شورای شهر برسد و سپس به تصویب شورای عالی ترافیک برسد، تصریح می کند: یکی از پیشنهادات پیشنهادی، گسترش محدوده اجرایی طرح در سطح شهر است. موضوعی که هنوز در حد یک پیشنهاد اولیه است و در دست بررسی کارشناسی است.
به گفته نایب رئیس کمیسیون حمل و نقل و ترافیک شورای شهر تهران، فلسفه اصلی اجرای طرح مدیریت ترافیک خودروهای شخصی در محدوده هایی که شهروندان به آنها مراجعه می کنند به منظور جلوگیری از ایجاد گره های ترافیکی و تسهیل دسترسی از طریق حمل و نقل عمومی است.
وی معتقد است برخی کارشناسان با توجه به تشکیل مراکز ترافیکی جدید در نقاط مختلف شهر، گسترش محدوده طرح را راهکاری برای مدیریت بهتر ترافیک می دانند که البته ممکن است این پیشنهاد در نهایت به تصویب نرسد.
شهرداری تهران در حال بررسی مدل جدیدی برای اجرای طرح ترافیک است که آرش رسا ایزدی، معاون سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران به ایسنا گفت: در صورت وجود پیش نیازهای لازم، امکان اجرای طرح ترافیک در قالب «نظرسنجی مبتنی بر» در سال 1405 وجود دارد.
بر اساس این مدل هزینه استفاده از طرح ترافیک به جای ورود و خروج به محدوده بر اساس تعداد کیلومتر طی شده توسط خودروها محاسبه می شود. به این ترتیب خودروهایی که بیشتر تردد می کنند آلودگی بیشتری تولید می کنند یا بیشتر به ایجاد ازدحام ترافیکی کمک می کنند. بنابراین هزینه بیشتری خواهند پرداخت و از سوی دیگر خودروهای با تردد کمتر مشمول هزینه کمتری خواهند شد.
رسا ایزدی هدف از این رویکرد را حرکت به سمت سیستم عادلانه وصول عوارض استفاده از معابر شهری عنوان کرد و ادامه داد: مطالعات اولیه این طرح انجام شده و چارچوب کلی آن آماده است، اما مطالعات تکمیلی برای نهایی شدن جزئیات همچنان ادامه دارد.
به گفته معاون سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران، اجرای این مدل مستلزم دسترسی به داده های دقیق میزان تردد خودروها است. موضوعی که نیازمند توسعه زیرساخت های سخت افزاری و نرم افزاری و تکمیل تجهیزات ترافیکی هوشمند در سطح شهر است.
وی تاکید می کند: در صورت فراهم شدن این زیرساخت ها امکان محاسبه دقیق یا تقریباً دقیق ناوبری خودروها فراهم می شود و اجرای طرح عملیاتی می شود.
بر این اساس به نظر می رسد مدیریت شهری تهران به طور همزمان دو مسیر را برای آینده طرح ترافیک طی می کند. اول بازنگری در محدوده های طرح و ثانیاً اصلاح روش محاسبه هزینه با هدف نزدیک شدن به الگوهای مبتنی بر کاربری واقعی شبکه معابر شهری. موضوعی که نتیجه نهایی آن پس از اتمام دوره کارشناسی و مراحل قانونی مشخص می شود.
