فرمانده‌ای در قلب برنامه موشکی ایران

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، امیر سرتیپ امیرعلی حاجی زاده یکی از فرماندهانی است که نامش با شکل گیری و توسعه توان موشکی و هوافضای جمهوری اسلامی ایران گره خورده است. در 18 اسفند 1340 در تهران به دنیا آمد و در سال 1359 همزمان با جنگ تحمیلی به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد.

حضور مستمر وی در صحنه های عملیاتی دفاع مقدس و سپس ایفای نقش در تأسیس و گسترش یگان موشکی سپاه، وی را به چهره ای تأثیرگذار در تحولات نظامی دهه های اخیر تبدیل کرده است.

حضور در دفاع مقدس؛ از تک تیرانداز تا فرماندهی مهندسی

با شروع جنگ ایران و عراق، حاجی زاده به عنوان یکی از نیروهای جوان سپاه وارد میدان شد و در اکثر عملیات های گسترده دفاع مقدس مانند کربلای 4، کربلای 5، والفجر و والفجر 8 حضور داشت. جایی که تجربه میدانی و آشنایی با نیازهای عملیاتی بعدها نقش تعیین کننده ای در شکل گیری رویکردهای فنی و مهندسی وی داشت.

در دوره‌ای که شهرهای ایران هدف موشک‌ها و راکت‌های ارتش بعث عراق قرار گرفت، نیاز به ایجاد توان موشکی برای واکنش متقابل بیش از پیش احساس شد. در چنین فضایی بود که اولین هسته یگان موشکی سپاه شکل گرفت. اقدامی که تحول راهبردی را در ساختار دفاعی کشور آغاز کرد.

ایفای نقش در تأسیس یگان موشکی سپاه

در سال 62 و در پی تشدید حملات موشکی عراق به شهرهای ایران، مقرر شد سپاه نیز به توان موشکی دست یابد، 13 نیروی توپخانه سپاه به فرماندهی شهید حسن تهرانی مقدم برای گذراندن دوره های آموزشی تخصصی به سوریه اعزام شدند.

بر اساس گزارش های منتشر شده، این مرحله اولیه توسط امیرعلی حاجی زاده که از افسران جوان توپخانه سپاه در آن زمان بود، آماده شد تا پس از بازگشت تیم آموزشی، فعالیت عملیاتی اولین یگان موشکی سپاه آغاز شود.

پس از بازگشت تیم آموزشی از سوریه و آغاز فعالیت رسمی یگان موشکی، توسعه توان موشکی کشور با سرعت بیشتری دنبال شد. حاجی زاده در سال های بعد در مسئولیت های مختلفی از جمله فرماندهی یگان های موشکی نیروی هوافضای سپاه و سپس مسئول عملیات فرماندهی موشکی ایفای نقش کرد.

اجرای ایده اولین سیلو پرتاب موشک زیرزمینی

یکی از پروژه های مهم در طول فعالیت مشترک شهید حسن تهرانی مقدم و سردار حاجی زاده، طراحی و اجرای اولین سایت پرتاب موشک زیرزمینی در کشور بود. ایده استفاده از ظرفیت های کوهستانی برای ایجاد سیلوهای پرتاب با هدف افزایش امنیت و ثبات عملیاتی مطرح شد.

طبق روایتی که در کتاب «انسان جاویدان» منتشر شده است، اجرای این طرح پیچیده مهندسی به حاجی زاده که در آن زمان فرمانده مهندسی نیروی هوافضای سپاه بود، سپرده شد. طراحی شفت و غار (معبر عمودی و فضای بزرگ زیرزمینی)، حفاری عمودی در شرایطی که تجهیزات پیشرفته ای در کشور وجود نداشت، ساخت درب های ضد انفجار، طراحی سیستم های اطفاء حریق، سرمایش و آکوستیک، همگی بخشی از این پروژه سه ساله بود.

اولین آزمایش این سیلوی پرتاب زیرسطحی در فروردین 1379 با پرتاب موشک شهاب 1 با برد کوتاه انجام شد و موفقیت آمیز بود. این پروژه زمینه ساز توسعه سیلوهای بعدی و توسعه زیرساخت موشکی زیرزمینی کشور شد.

به فرماندهی نیروی هوافضای سپاه منصوب شد

در 21 مهر 1387 با حکم فرمانده معظم کل قوا، سردار حاجی زاده به عنوان اولین فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منصوب شد. تشکیل این نیرو فصل جدیدی در یکپارچگی توان موشکی، دفاعی و فضایی سپاه محسوب می شد.

در دوره فرماندهی وی توسعه موشک های بالستیک، ارتقای توان پهپادها و پیشرفت در زمینه پرتاب ماهواره در دستور کار قرار گرفت.

عملیات برون مرزی و پاسخ موشکی

نیروی هوافضای سپاه در سال های اخیر در چندین عملیات مهم که فرماندهی آن را سردار حاجی زاده بر عهده داشت، ایفای نقش کرد که از جمله این عملیات ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

حمله موشکی به مواضع داعش در دیرالزور سوریه (7 خرداد 1395) در پاسخ به حمله تروریستی به شورای اسلامی و حرم امام خمینی (ره)، عملیات موشکی علیه پایگاه عین الاسد عراق (28 دی ماه 1397) در پاسخ به حمله موشکی گروهک‌های تروریستی به سردار سرلشکر قاآنی. در منطقه (دی ماه 1402)، عملیات «وادا صدیق» در فروردین 1403 در پاسخ به حمله به کنسولگری ایران در سوریه، این عملیات ها بخشی از استراتژی بازدارندگی موشکی جمهوری اسلامی ایران معرفی شده است.

قبول مسئولیت سرنگونی هواپیمای اوکراینی

سردار حاجی زاده 30 آذر 1397 در نشستی خبری مسئولیت سرنگونی هواپیمای بوئینگ 737 اوکراینی را که به اشتباه مورد اصابت موشک پدافند هوایی قرار گرفت، پذیرفت. وی اعلام کرد که سامانه پدافند مربوطه به اشتباه هواپیما را هدف متخاصم شناسایی کرده است. این حادثه که در تاریخ 18 ژانویه 2018 رخ داد، منجر به فوت تمامی مسافران شد.

ادامه راه بعد از شهادت طهرانی مقدم

پس از شهادت حسن طهرانی مقدم در سال 1390، پروژه های راهبردی حوزه موشکی و فضایی با هدایت فرماندهان این حوزه ادامه یافت، حاجی زاده به همراه سایر مسئولان، پروژه های نیمه تمام و توسعه زیرساخت های فضایی را دنبال کرد که منجر به تثبیت قابلیت پرتاب ماهواره در کشور شد.

کارنامه سربازی سردار امیرعلی حاجی زاده از حضور در جبهه های دفاع مقدس تا فرماندهی نیروی هوافضای سپاه، تصویری از یک مسیر چهار دهه در عرصه های رزمی، موشکی و فضایی را ارائه می دهد. نقش وی در تأسیس یگان موشکی، اجرای پروژه‌های پیچیده زیرزمینی، توسعه ساختار هوافضای سپاه و فرماندهی عملیات‌های مهم منطقه‌ای از محورهای اصلی فعالیت‌های نظامی وی است.

این مسیر بیانگر روندی است که از پاسخ به تهدیدات دوران جنگ تحمیلی آغاز شد و در قالب توسعه قدرت موشکی و فضایی ادامه یافت. مسیری که جایگاه تعیین کننده ای در ساختار دفاعی جمهوری اسلامی ایران پیدا کرده است.