حسین آجرلو در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با اشاره به تاثیرات جنگ 12 روزه بر معادلات امنیتی کشور گفت: جنگ پایان یک سری تحولات در حوزه بازدارندگی است. وقتی نوعی از بازدارندگی از بین می رود، زمینه برای جنگ فراهم می شود. بعد از هشت سال دفاع مقدس، در ابعاد جنگ دوازده روزه با تحولی جدی در عرصه امنیت ملی مواجه نشده بودیم و به نوعی با فضای جدیدی در این جنگ مواجه بودیم. حداقل در حوزه پدافند، تاب آوری داخلی و مباحث مربوط به پدافند غیرعامل.
وی افزود: به نظر من جنگ 12 روزه بستر مناسبی برای ترمیم بسیاری از مشکلات ما بود. این جنگ نقاط ضعف بسیاری را آشکار کرد و نشان داد که برخی از فرضیاتی که در ذهن خود پرورانده بودیم چقدر درست یا نادرست بودند. فرضیاتی مانند عدم وقوع جنگ، اینکه طرف مقابل نمیخواهد وارد جنگ فرسایشی شود، اقدام نظامی انجام نمیدهد، یا اینکه قدرت موشکی ما به تنهایی بازدارندگی ایجاد میکند، به نوعی به فرضیات قطعی تبدیل شدهاند.
این کارشناس خاورمیانه با اشاره به تاثیرات راهبردی این توسعه تصریح کرد: شکست این پیش فرض ها ما را در مسیر حرکت به سمت تنوع استراتژیک سوق داد. به نظر من جنگ 12 روزه تنوع استراتژیک را در حوزه نظامی تقویت کرد. آثار آن را در جنگ تحمیلی سوم نیز دیدیم. چگونه پدافند ما ارتقاء یافت، ابزارهای مختلف چگونه فعال شد و چگونه توانستیم از توانمندی های مردم استفاده کنیم.
جنگ 12 روزه ما را به ابعاد جدیدی از بازدارندگی رساند
آگرلو گفت: تجربیات جنگ 12 روزه باعث شد تا از برخی پیش فرض های قبلی فاصله بگیریم و به ابعاد جدید بازدارندگی توجه کنیم. این تجربیات در جنگ بعدی نیز مورد استفاده قرار گرفت. یکی از مهم ترین فرصت های این جنگ این بود که نقاط قوت و ضعف ما را به صورت پررنگ نشان داد و امکان طراحی استراتژی های مناسب را فراهم کرد.
وی تصریح کرد: در جنگ 12 روزه با وجود شدت بالای درگیری ها و ورود مستقیم ایالات متحده آمریکا توانستیم به نوعی تعادل برسیم. حتی منطقه ای شدن جنگ نیز از این تحولات شکل گرفت. این یک تجربه ارزشمند برای ما بود و فرصت های جدیدی را در حوزه امنیتی و دفاعی ایجاد کرد.
این کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به تغییر نگاه کشور به تهدیدات تصریح کرد: تا قبل از جنگ 12 روزه درک روشنی از «تهدید وجودی» در رابطه با بسیاری از تحولات و تهدیداتی که کشور با آن مواجه بود نداشتیم. نظر غالب این بود که این مسائل فقط یک حادثه موقت یا درگیری نظامی است، اما جنگ 12 روزه نشان داد که جمهوری اسلامی ایران با تهدید وجودی دشمنان خود مواجه است.
جنگ 12 روزه این موضوع را هم در اذهان جامعه و هم در بین نخبگان تثبیت کرد که ما درگیر جنگ وجودی هستیم.
آگرلو گفت: این موضوع در جنگ تحمیلی سوم با قطعیت بیشتری آشکار شد. تحولات و حوادث آن دوره نشان داد که دشمن به دنبال جنگ وجودی و در نهایت تغییر و فروپاشی ایران است. به نظر می رسد جنگ 12 روزه این موضوع را هم در اذهان جامعه و هم در بین نخبگان تثبیت کرد که ما درگیر جنگ وجودی هستیم.
وی افزود: درک تهدید وجودی رویکرد کشورها را در عرصه های مختلف تغییر می دهد. این موضوع بر سیاست خارجی، دفاع و سایر حوزه های تصمیم گیری تاثیر می گذارد. تهدید وجودی قبلا وجود داشت، اما به خوبی درک نمی شد و گاهی اوقات مورد غفلت قرار می گرفت. بعد از جنگ 12 روزه شاهد آثار این تغییر در حوزه اجرایی و مدیریتی بودیم.
ظرفیت های مردمی عامل عبور کشور از حوادث سخت است
این کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به نقش مردم در این تحولات، تصریح کرد: یکی از دلایلی که کشور را دچار حوادث سختی کرد، ظرفیت های مردمی بود. این ظرفیت ها در جنگ 12 روزه شناسایی شد و اوج بهره برداری از آنها را در جنگ تحمیلی سوم دیدیم. این جنگ نشان داد که امنیت مردمی و دفاع مردمی ظرفیت مهمی برای دفاع از کشور است.
آگرلو گفت: در آن مقطع مشارکت مردم در بازرسی ها و همکاری های مختلف کمک بزرگی به نهادهای اطلاعاتی و دفاعی کشور برای کاهش آسیب پذیری ها بود. در واقع ارزش و اهمیت نقش مردم در چنین حوادثی بیش از گذشته آشکار شد.
وی تصریح کرد: حتی در جنگ تحمیلی سوم که با تهدیدات جدی تری مواجه بودیم و دشمن مستقیم جریان های داخلی را هدف قرار داد، آثار این تجربه را در کلانتری ها، پاسگاه ها و موارد مشابه مشاهده کردیم. تجربه جنگ 12 روزه باعث شد تا در جنگ های بعدی بیشتر از ظرفیت های مردمی بهره مند شویم.
تجربه جنگ 12 روزه نشان داد که در جریان مذاکرات باید مراقب عملیات فریب دشمن باشیم.
این کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به یکی دیگر از دستاوردهای این جنگ گفت: جنگ 12 روزه به ایران و کل منطقه آموخت که رژیم صهیونیستی حتی در زمانی که طرف مقابل در حال مذاکره است می تواند وارد تقابل و عملیات شود. این تجربه نشان داد که در جریان مذاکرات باید مراقب عملیات فریب دشمن باشیم.
آگرلو گفت: اگرچه در جنگ بعدی با غافلگیری مواجه شدیم، اما سیستم دفاعی کشور آمادگی بیشتری داشت. اگرچه غافلگیری وجود داشت، اما در حدی نبود که امکان فعال شدن سامانه های پدافندی برای ساعات طولانی وجود نداشته باشد. این هم یکی از فرصت هایی بود که حاصل تجربه جنگ 12 روزه بود.
تجربه ای مهم برای دستگاه های اجرایی کشور در جنگ 12 روزه
وی افزود: در حوزه حکومت داری، جنگ 12 روزه تجربه مهمی برای دستگاه های اجرایی کشور بود. این جنگ به دولت و مدیران اجرایی نشان داد که چگونه باید شرایط جنگ را مدیریت کرد. واقعیت این است که بسیاری از مدیران تجربه اداره کشور در شرایط جنگی را نداشتند.
این کارشناس مسائل خاورمیانه خاطرنشان کرد: تجربه به دست آمده از جنگ 12 روزه کمک کرد تا کشور در آینده وارد بحران های عمیق نشود. موضوعاتی مانند پدافند غیرعامل، مدیریت منابع، نحوه استفاده از منابع استراتژیک و مدیریت شرایط بحرانی از جمله فرصت هایی بود که از این تجربه به دست آمد و در آینده مورد استفاده قرار گرفت.
منبع : به گزارش میهن تجارت
