میهن تجارت- بهار 1405 را می توان یکی از متفاوت ترین فصل های اقتصاد ایران در سال های اخیر دانست. بازاری که تا چند ماه پیش تحت سلطه دلار، طلا و سکه بود، در خردادماه شاهد تغییر ترکیب سرمایه گذاران بود و بخشی از نقدینگی به سمت بورس رفت.
رشد سریع شاخص کل بورس در کنار افت محسوس قیمت ارز و دارایی طلا نشان داد که انتظارات فعالان اقتصادی از آینده اقتصاد کشور تغییر کرده است.
البته بررسی عملکرد یک ساله بازارها همچنان تصویر متفاوتی را ارائه می دهد و نشان می دهد که طلا همچنان سودآورترین دارایی اقتصاد ایران در بلندمدت است.
بورس تهران در خرداد رکوردشکنی را تجربه کرد. شاخص کل در یک ماه بیش از 36 درصد رشد کرد و توانست بخش مهمی از عقب ماندگی چند سال گذشته را جبران کند.
رشد ارزش معاملات، هجوم زیاد پول واقعی، خروج سرمایه از صندوق های با درآمد ثابت و افزایش تقاضا در صنایع مختلف از مهم ترین عوامل این جهش تلقی می شود. در بسیاری از روزهای معاملاتی، صف های خرید سنگینی تشکیل شد و بازار سرمایه به مقصد اصلی نقدینگی تبدیل شد.
نکته مهم این است که رشد بورس برخلاف برخی دوره های گذشته تنها محدود به چند نماد بزرگ نبوده و شاخص هم وزن نیز افزایش چشمگیری را تجربه کرده است. موضوعی که حاکی از جهانی بودن موج افزایشی است.
از سوی دیگر بازار ارز و طلا در خرداد ماه وارد مسیر اصلاحی شد. کاهش انتظارات تورمی و تعدیل ریسک های سیاسی باعث شد بخشی از تقاضای احتیاطی از این بازارها خارج شود.
صندوق های طلا حدود 17 درصد، طلای 18 عیار بیش از 16 درصد کاهش یافت و قیمت سکه نیز حدود 15 درصد کاهش یافت. نرخ دلار نیز نزدیک به 11 درصد کاهش یافت و به محدوده 159 هزار تومان رسید.
این کاهش ها نشان می دهد که بخشی از رشد ماه های گذشته ناشی از افزایش ریسک های سیستماتیک و انتظارات تورمی بوده و با کاهش این متغیرها، بازارها وارد فاز اصلاحی شدند.
اگرچه بازار سهام در بهار امسال عملکرد درخشانی داشت، اما بازار طلا همچنان پیشتاز بازدهی در یک دوره یک ساله است.
آمارها نشان می دهد که میانگین بازدهی صندوق های طلایی طی سال گذشته به 145 درصد رسیده است. طلای 18 عیار نیز 137 درصد و سکه طرح جدید بیش از 114 درصد رشد داشته است.
در همین بازه زمانی شاخص کل بورس ۷۲ درصد و نرخ دلار ۶۹ درصد افزایش داشته است. این ارقام نشان می دهد که دارایی های طلا همچنان مهم ترین ابزار حفظ ارزش سرمایه در اقتصاد تورمی ایران است.
مهمترین سوال فعالان اقتصادی این است که آیا بورس می تواند در تابستان به روند صعودی خود ادامه دهد یا خیر؟
واقعیت این است که بخش مهمی از رشد اخیر بازار سرمایه ناشی از جبران عقب ماندگی چند سال گذشته است. نسبت ارزش بازار سهام به نقدینگی همچنان کمتر از میانگین های تاریخی است و از این منظر ظرفیت رشد بیشتری برای بورس وجود دارد.
با این حال، ادامه رشد بازار به عواملی مانند ورود پول واقعی، ثبات سیاست های اقتصادی، وضعیت نرخ بهره، سودآوری شرکت ها و روند انتظارات تورمی بستگی خواهد داشت.
صادق محبی، کارشناس اقتصادی گفت: رشد اخیر بورس را باید نتیجه همزمان چند عامل دانست. به گفته وی، بورس طی سال های گذشته از رشد نقدینگی و تورم عقب بود و اکنون بخشی از این فاصله در حال جبران است.
وی ادامه داد: بر خلاف بازار ارز و طلا که بخش مهمی از بازدهی خود را از افزایش نرخ ارز دریافت کرده اند، بورس همچنان ظرفیت رشد سودآوری شرکت ها و افزایش ارزش دارایی ها را دارد. به همین دلیل بخشی از نقدینگی به جای بازارهای سفته بازی، ورود به بورس را ترجیح داده است.
این کارشناس اقتصادی افزود: قضاوت درباره ادامه این روند هنوز زود است، اما اگر ارزش معاملات در سطوح بالا باقی بماند و سیاست های اقتصادی شوکه نشود، بازار سرمایه می تواند یکی از جذاب ترین گزینه های سرمایه گذاری در ادامه سال 1405 باشد.
کارنامه بهار 1405 نشان می دهد که بورس پس از چندین سال رکود و عقب ماندگی توانست عنوان سودآورترین بازار فصل را از آن خود کند. از سوی دیگر، بازار ارز و طلا که در سال گذشته پیشتاز بازدهی بودند، در خرداد ماه وارد فاز اصلاحی شدند.
با این حال، اقتصاد ایران همچنان با رشد نقدینگی بالا، تورم مزمن و ابهامات متعدد مواجه است و به همین دلیل، جهت گیری حرکت سرمایه در ماه های آینده بیش از هر چیز به تحولات کلان اقتصادی و انتظارات فعالان اقتصادی بستگی دارد.
