میهن تجارت- بورس تهران پس از دو ماه رشد پرشتاب از ابتدای هفته با افزایش عرضه و خروج قابل توجه پول واقعی مواجه شده است. اگرچه شاخص کل به لطف حمایت نمادهای اصلی هنوز افت شدیدی را تجربه نکرده است، اما ورود و خروج پول تصویر جدیدی از جو بازار را ارائه می دهد. طی 2 روز گذشته حدود 9 هزار میلیارد تومان پول واقعی از چرخه معاملات سهام حذف شده است که نشان دهنده بازگشت احتیاط معامله گران است.
بررسی روند معاملات نشان می دهد که این تغییر رفتار تنها به یک عامل محدود نمی شود. همزمان با پررنگتر شدن برخی ریسکهای سیاسی، نزدیک شدن به تعطیلات هفته آینده و همچنین افزایش نرخ ارز، برخی از سهامداران ترجیح دادهاند سود کسب شده در هفتههای اخیر را شناسایی و با نقدینگی بخشی از پرتفوی خود، ریسک سرمایهگذاری را کاهش دهند.
بازگرداندن خطرات به کانون توجه
در هفتههای گذشته بازار سهام به دلیل کاهش تنشهای سیاسی، ورود پولهای جدید و خوشبینی نسبت به دورنمای اوضاع اقتصادی، رشد چشمگیری را تجربه کرد. اما در روزهای اخیر برخی ریسک ها به صدر تحلیل فعالان بازار بازگشته است. مهمترین نگرانی این روزها عدم اطمینان در مورد سیاست های پولی و احتمال تغییر نرخ سود است. اگرچه هنوز تصمیم رسمی در این زمینه اعلام نشده است، اما گمانه زنی ها در مورد تغییر سیاست های پولی حساسیت معامله گران را افزایش داده است. تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که هر زمان که احتمال افزایش نرخ سود بانکی یا ابزارهای بدون ریسک جذابتر میشود، برخی سرمایهگذاران ترجیح میدهند در بازار سهام محتاطتر باشند. علاوه بر این موضوع، هنوز برخی ابهامات سیاسی وجود دارد. اگرچه در هفته های اخیر از شدت تنش کاسته شده است، اما بازار سرمایه همچنان به اخبار سیاسی واکنش نشان می دهد و معامله گران ترجیح می دهند تا روشن شدن وضعیت برخی متغیرها از افزایش ریسک پرتفوی خودداری کنند.
تأثیر تعطیلات بر رفتار معامله گران
یکی دیگر از عواملی که در افزایش عرضه های اخیر نقش داشته، نزدیک شدن به تعطیلات چند روزه هفته آینده است. فعالان بازار سرمایه معمولا در آستانه تعطیلات بخشی از دارایی های خود را نقد می کنند. دلیل این رفتار نیز روشن است; در روزهای تعطیلی بازار نمی توان نسبت به اخبار و رویدادهای اقتصادی یا سیاسی واکنش نشان داد و این مشکل ریسک نگهداری سهام را افزایش می دهد. حتی به طور سنتی چهارشنبه ها نیز وضعیت به همین منوال است و عرضه از تقاضا پیشی می گیرد. بنابراین، بسیاری از سرمایه گذاران ترجیح می دهند؛ قبل از شروع تعطیلات بخشی از سود خود را پس انداز کنید و پس از بازگشایی بازار با توجه به شرایط جدید نسبت به سرمایه گذاری مجدد تصمیم گیری کنید. به نظر می رسد بخشی از برداشت پول واقعی در روزهای اخیر نیز ناشی از همین رفتار پیشگیرانه باشد. بنابراین این رفتار پس از پایان تعطیلات تا حدودی تعدیل می شود.
رشد دلار؛ سیگنال دوگانه
با افزایش احتیاط در معاملات بورسی، بازار ارز نیز در روزهای اخیر روند صعودی به خود گرفته است. از یک سو، رشد نرخ دلار می تواند در میان مدت به نفع شرکت های صادرات محور و صنایع دلاری باشد. اما از سوی دیگر افزایش نوسانات ارز معمولاً سطح عدم اطمینان را در بازارهای مالی افزایش می دهد. به همین دلیل واکنش اولیه معامله گران افزایش احتیاط و کاهش ریسک است. اگرچه در صورت تثبیت نرخ ارز در سطوح بالاتر، بسیاری از شرکتهای بزرگ بورسی میتوانند از این موقعیت بهرهمند شوند، اما در کوتاهمدت، بازار به جای تمرکز بر اثرات سودآوری، نسبت به افزایش ابهامات واکنش نشان میدهد.
پس از رشد سریع استراحت کنید
با وجود افزایش عرضه، بسیاری از تحلیلگران معتقدند؛ اصلاح اخیر تا حد زیادی انتظار می رفت. بورس اوراق بهادار تهران طی هفته های گذشته رشد قابل توجهی را تجربه کرد و شاخص کل در مدت کوتاهی بخش مهمی از عقب ماندگی خود را نسبت به سایر بازارها جبران کرد. در چنین شرایطی تشخیص سود برای برخی سرمایه گذاران طبیعی است. البته این به معنای تغییر روند میان مدت بازار نیست و حتی می تواند بخشی از روند طبیعی استراحت بازار پس از یک دوره صعودی باشد. از سوی دیگر ارزش معاملات خرد همچنان در سطوح قابل قبولی است و این نشان می دهد که نقدینگی بازار همچنان حفظ شده است. در نتیجه بسیاری از فعالان بازار بر این باورند که تا زمانی که جریان خروجی پول شدیدتر نشود و متغیرهای بنیادی تغییر قابل توجهی نداشته باشند، اصلاح اخیر را می توان بیشتر به منزله شکست در روند صعودی دانست تا شروع یک روند نزولی.
بیشتر بخوانید: خبر فوری برای فعالان بازار سرمایه; وضعیت تعطیلی بورس در هفته آینده اعلام شد
کارشناسان بر این باورند که روند بازار سهام در هفته های آینده به وضعیت ریسک های اقتصادی، سیاست های پولی، تحولات سیاسی و جریان پول بستگی دارد. در صورت حرکت این متغیرها به نفع بازار، اصلاح روزهای اخیر می تواند زمینه را برای ادامه روند متعادل تر بورس فراهم کند. اما از سوی دیگر تشدید عدم قطعیت ها یا اتخاذ سیاست هایی که جذابیت بازارهای بدون ریسک را افزایش می دهد، احتمال ادامه فشار فروش را نیز تقویت می کند. در همین رابطه حجت سرهنگی کارشناس بازارهای مالی در گفت و گو با «دنیای اقتصاد» گفت: در روزهای اخیر شاهد افزایش خروج پول از بورس بوده ایم که همزمان تحت تاثیر عوامل متعددی قرار گرفته است. عامل اول افزایش مجدد ریسکهای سیاسی و تنشهای منطقهای است که در روزهای اخیر بیشتر شده و رفتار معاملهگران را تحت تأثیر قرار داده است.
وی افزود: یکی دیگر از عواملی که نباید از آن غافل شد، تعطیلات پیش روی بازار است. با توجه به تعطیلات هفته آینده، برخی از سرمایه گذاران ترجیح داده اند سهام خود را قبل از تعطیلات برای تامین نقدینگی یا کاهش ریسک به فروش برسانند. این رفتار در بازار سرمایه سابقه دارد و در آستانه تعطیلات طولانی، برخی معامله گران ترجیح می دهند پس از مشخص شدن شرایط سیاسی و اقتصادی دوباره تصمیم به ورود به بازار بگیرند. به گفته این تحلیلگر، رشد قابل توجه بازار در هفته های گذشته یکی دیگر از دلایل افزایش عرضه است. شاخص کل در بازه زمانی کوتاهی نزدیک به 40 درصد رشد داشته و بسیاری از نمادها بازدهی 70 تا 80 درصدی را تجربه کرده اند. طبیعی است که در چنین شرایطی برخی از سرمایه گذاران برای شناسایی سود اقدام می کنند و این موضوع باعث خروج پول واقعی از بازار می شود.
حجت سرهنگی ادامه داد: علاوه بر این عوامل، رشد نرخ دلار و افزایش قیمت طلا نیز باعث شده تا بخشی از نقدینگی به سمت بازارهای رقیب به ویژه صندوق های سرمایه گذاری مبتنی بر طلا و نقره حرکت کند. از سوی دیگر اگرچه افزایش نرخ سود بانکی رسما تکذیب شده است، اما این احتمال همچنان در ذهن فعالان بازار وجود دارد و بسیاری از معامله گران در تصمیمات خود این ریسک را مد نظر قرار می دهند. مجموعه این عوامل باعث شده است که فشار فروش افزایش یافته و برداشت پول واقعی در روزهای اخیر تشدید شود.
وی با تاکید بر اینکه سرمایه گذاران نباید تحت تاثیر روندهای کوتاه مدت تصمیم بگیرند، گفت: بازارهای رو به رشد معمولا تصویر متفاوتی از واقعیت شرکت ها ارائه می دهند. در دورههای رونق، همه نمادها رشد میکنند و حتی شرکتهای ضعیف به دلیل جو مثبت بازار، عملکرد مناسبی دارند. اما در دوره های اصلاح و زوال، تفاوت شرکت های بنیادی با شرکت های ضعیف آشکار می شود و کیفیت واقعی شرکت ها خود را نشان می دهد. این کارشناس بازار سرمایه افزود: سرمایه گذاران نباید تنها به سود اعلامی شرکت ها بسنده کنند. بررسی جریان وجوه نقد عملیاتی، وضعیت ترازنامه، میزان بدهی و کیفیت سود شرکت ها بسیار حائز اهمیت است.
وضعیت جدید
حجت سرهنگی با اشاره به اهمیت سبدگردانی در این شرایط گفت: در شرایط کنونی نحوه چیدمان سبد سرمایه گذاری بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. سرمایه گذار ابتدا باید موقعیت بازار را به درستی تشخیص دهد، سپس سهام ارزشمند با حاشیه امن مناسب را انتخاب کند و در نهایت با پایبندی به استراتژی سرمایه گذاری از تصمیم گیری های هیجانی اجتناب کند. تعیین نقطه ورود مناسب، تعیین حد سود و حد ضرر و همچنین رعایت اصول مدیریت ریسک از مهم ترین عواملی است که می تواند بازدهی سرمایه گذاران را در این مسیر تضمین کند.
وی با اشاره به چشم انداز بازار گفت: برخی از شرکت های پایه با وجود اصلاح روزهای اخیر همچنان با صف خرید و تقاضای مناسب مواجه هستند. این نشان می دهد که نگاه بازار به تدریج از انتخاب صنعت به انتخاب سهم تغییر کرده است. در مرحله فعلی سرمایه گذاران باید بر گزارش های فصلی، چشم انداز سودآوری شرکت و کیفیت عملکرد شرکت تمرکز کرده و سهام ارزشمند را شناسایی کنند.
این تحلیلگر بازار سرمایه تاکید کرد: از نظر فنی اگر شاخص کل پشتوانه محدوده 5 میلیون و 50 هزار واحدی را از دست بدهد، احتمال افت تا محدوده 4 میلیون و 900 هزار واحدی وجود دارد. با این حال، سناریوی محتمل تر، اصلاح موقت بازار در یک تا دو هفته آینده است. به گفته حجت سرهنگی، اگر اتفاق سیاسی غیرمنتظره ای رخ ندهد، پس از پایان این مدت استراحت، بازار می تواند بار دیگر وارد فاز صعودی شود. بنابراین، اصلاح فعلی را می توان فرصتی برای شناسایی و خرید سهام بنیادی با قیمت های مناسب دانست نه نشانه ای از تغییر روند بازار در بلندمدت.
منبع: دنیای اقتصاد
