آسمان پهناور اکثر نقاط استان کرمان اسیر توده های گرد و غبار است و هجوم ریزگردها از کویر مرکزی کیفیت هوا را در مناطق وسیعی از این استان به مرزهای بحرانی و خطرناک رسانده است. وضعیتی که با ثبت شاخص های خیره کننده آلودگی در برخی مناطق و تداوم پیش بینی های هواشناسی مبنی بر افزایش غلظت گرد و غبار، زنگ خطر را برای سلامت جامعه به صدا درآورده و مدیریت بحران را مجبور به اعمال محدودیت های اداری در مرکز استان کرده است.
به گزارش ایرنا، آسمان کرمان این روزها رنگ دیگری به خود گرفته است. نه از غروب های کویر و نه از شفافیت همیشگی افق های بلندش، بلکه در حجابی از غبار که نفس شهر را سنگین تر از همیشه کرده است. وزش بادهای پی در پی در شرق استان و خیزش توده های گرد و غبار از کویر مرکزی، کیفیت هوا را در بسیاری از نقاط به حدی رسانده که تنفس را برای شهروندان آن مناطق سخت کرده و شاخص ها را به مرز هشدار رسانده است.
بر اساس دادههای سامانههای پایش کیفیت هوا، شاخص آلودگی در ایستگاه فولاد بوتیا ایرانیان کرمان ۱۷۳ و در ایستگاه میدان مشتاق کرمان ۱۶۰ بوده که هر دو در وضعیت «ناسالم برای همه گروهها» قرار دارند. ایستگاه دانشگاه علوم پزشکی بم نیز شرایط مشابهی را تجربه می کند.
اما نگران کننده ترین وضعیت مربوط به شهداد است. که در آن شاخص کیفیت هوا در محدوده “خطرناک” با عدد 495 قرار دارد. سطحی که بر اساس استانداردهای بین المللی کیفیت هوا می تواند اثرات فوری و جدی بر سلامت عمومی داشته باشد.
شهداد در شرایط خطرناکی قرار دارد
شاخص کیفیت هوا (AQI) زمانی که از 150 بیشتر شود برای همه گروه های جمعیتی ناسالم تلقی می شود و ورود به محدوده بالای 300 به عنوان “خطرناک” طبقه بندی می شود. در چنین شرایطی به شهروندان توصیه می شود از هرگونه فعالیت در فضای باز خودداری کنند.
ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون (PM2.5) که اکثر گرد و غبار ریز را تشکیل می دهند، به دلیل اندازه بسیار کوچک می توانند به اعماق ریه ها نفوذ کرده و حتی وارد جریان خون شوند. تحقیقات علمی نشان می دهد که افزایش غلظت این ذرات ارتباط مستقیمی با تشدید بیماری های قلبی، حملات آسم، کاهش عملکرد ریه و افزایش مراجعات اورژانسی دارد.
سایر مناطق استان در وضعیت ناسالم قرار دارند
همچنین شاخص آلودگی در ایستگاه علوم پزشکی کرمان با عدد ۱۵۰ در وضعیت «ناسالم برای گروههای حساس» قرار دارد. شهرستان های رودبار با شماره 132، انار و خاتون آباد هر کدام با تعداد 129 دارای شرایط مشابهی هستند. گروه های حساس شامل سالمندان، کودکان، زنان باردار و بیماران مبتلا به مشکلات قلبی و تنفسی هستند که در این شرایط بیشتر در معرض خطر هستند.
تداوم وزش باد و انتقال ریزگردها
بر اساس بررسی آخرین نقشه های پیش یابی هواشناسی و پیرو اخطاریه تراز زرد شماره 14 و هشدار تراز نارنجی شماره 4، تا پایان هفته جاری وزش باد نسبتا شدید به صورت متناوب در نیمه شرقی استان ادامه خواهد داشت. این شرایط منجر به انتقال ریزگردها از کویر مرکزی به استان، افزایش غلظت گرد و غبار، کاهش محسوس کیفیت هوا و اختلال در تردد محورهای مواصلاتی به ویژه در نیمه شمالی و شرقی استان می شود.
همچنین در ساعات بعدازظهر و اوایل شب در برخی مناطق به ویژه ارتفاعات نیمه جنوبی استان رشد ابر و احتمال رگبار پراکنده و رعد و برق دور از انتظار نیست. از نظر دما تا روز چهارشنبه افزایش دما پیش بینی می شود که می تواند پایداری شرایط جوی را تحت تاثیر قرار دهد.
در پی افزایش شاخص آلایندگی، اداره کل مدیریت بحران استانداری کرمان نیز اعلام کرد که تمامی ادارات و دستگاه های اجرایی شهرستان کرمان و ادارات تابعه در روز سه شنبه ۱۸ تیرماه تعطیل هستند و دستگاه های خدماتی، امدادی، پزشکی، نظامی و انتظامی از این مصوبه مستثنی هستند و به روال عادی فعالیت خود ادامه می دهند.
کارشناسان معتقدند: تداوم خشکسالی های پی در پی، کاهش پوشش گیاهی و فعال شدن کانون های داخلی و برون منطقه ای گرد و غبار از عوامل اصلی بروز چنین شرایطی در استان است. پدیده ای که در سال های اخیر به یکی از چالش های جدی زیست محیطی جنوب شرق کشور تبدیل شده است.
در این میان رعایت توصیههای بهداشتی، پرهیز از تردد غیرضروری در هوای آزاد، استفاده از ماسکهای استاندارد و توجه ویژه به گروههای حساس به وضعیت جسمانی، ضرورتی انکارناپذیر است.
رکوردشکنی افزایش شاخص های آلودگی هوا در کرمان بار دیگر اهمیت مدیریت کانون های گرد و غبار، تقویت پوشش گیاهی و پایش مستمر شرایط اقلیمی را یادآوری می کند. راهی که غفلت از آن می تواند هر روز نفس کویر را سنگین تر کند.
