وقتی استرس و اضطراب، مهم‌ترین رقیب داوطلبان کنکور می‌شود

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، هر ساله با نزدیک شدن به ایام آزمون سراسری حال و هوای خانه بسیاری از دانش آموزان کنکور تغییر می کند. ساعات طولانی مطالعه، برنامه ریزی فشرده، کلاس های آموزشی، آزمون های آزمایشی و نگرانی از آینده بخشی از زندگی روزانه صدها هزار دانش آموزی است که خود را برای یکی از مهم ترین مسابقات علمی کشور آماده می کنند و در این بین آنچه کمتر از نتایج آزمون به آن توجه می شود فشار روحی و روانی است که بسیاری از داوطلبان در این مسیر تجربه می کنند.

کنکور برای گروهی از دانش آموزان تنها یک آزمون علمی- آموزشی نیست و به نقطه ای تعیین کننده تبدیل شده است که موفقیت یا عدم موفقیت در آن را معادل آینده شغلی، موقعیت اجتماعی و حتی رضایت خانواده می دانند. عاملی که می تواند تمرکز، حافظه، کیفیت یادگیری و حتی سلامت جسمی و روانی دانش آموز را تحت تاثیر قرار دهد.

بسیاری از مشاوران و روانشناسان تربیتی معتقدند بخش قابل توجهی از افت عملکرد داوطلبان به دلیل ضعف تحصیلی نیست، بلکه به دلیل ناتوانی در مدیریت اضطراب و فشار روانی است. دانش آموزی که ماه ها برای موفقیت در کنکور سراسری تلاش کرده است، ممکن است به دلیل استرس بیش از حد نتواند توانایی واقعی خود را در آزمون نشان دهد و از طرفی خانواده ها نیز گاهی ناخواسته با توقعات زیاد، فرزندان خود را با دیگران مقایسه می کنند و یا روی نتیجه بسیار تاکید می کنند، بر این فشار روانی می افزایند.

در سال های اخیر توجه به سلامت روان دانش آموزان کنکور بیش از گذشته مورد تاکید قرار گرفته است. آمادگی روحی و روانی در کنار آمادگی علمی، یکی از مهم ترین عوامل موفقیت در آزمون های سرنوشت ساز به شمار می رود و بر این اساس، شناخت عوامل ایجاد کننده استرس، شناخت علائم اضطراب و یادگیری روش های علمی مدیریت آن، نه تنها می تواند کیفیت مطالعه را افزایش دهد، بلکه به حفظ سلامت روان دانش آموزان در یکی از حساس ترین دوره های زندگی آنها نیز کمک می کند.

در این گزارش سعی شده است مهم ترین عوامل ایجاد استرس در بین دانش آموزان کنکور، راهکارهای موثر برای مدیریت اضطراب و حفظ آرامش روانی در مسیر آمادگی برای کنکور بررسی شود.

داوطلبان کنکور استرس خود را در حد مطلوب نگه دارند/خود تخریبی ممنوع است

مجید مهدیه مشاور کنکور و مشاور آموزشی مدارس نمونه دولتی به خبرنگار به گزارش میهن تجارت درباره مدیریت استرس و اضطراب در کنکور می گوید: استرس و اضطراب در هنگام امتحان امری طبیعی و حتی ضروری است، زیرا به صورت متعادل می تواند تمرکز، کارایی و بهبود عملکرد داوطلب را افزایش دهد. اما زمانی که میزان استرس بیش از حد افزایش یابد بر عملکرد فرد تاثیر منفی می گذارد و منجر به افت کارایی فرد می شود، بنابراین هدف اصلی باید مدیریت استرس باشد نه حذف کامل آن و لازم است داوطلبان استرس خود را در حد مطلوب نگه دارند تا بتوانند بهترین عملکرد خود را در جلسه امتحان از خود نشان دهند.

وی با بیان اینکه در روزهایی که دانش آموزان و خانواده هایشان با استرس و اضطراب امتحان مواجه هستند رعایت چند نکته می تواند به مدیریت بهتر شرایط کمک کند، افزود: اولاً باید از کمال گرایی پرهیز کرد. لازم نیست همه چیز عالی و بی نقص پیش برود، بلکه «کفایت» مهمتر از «کامل بودن» است، بنابراین به جای حسرت گذشته و مقایسه دانش آموز با دیگران، بهتر است روی زمان حال تمرکز کنید و این سوال را مطرح کنید که «حالا برای بهبود یادگیری چه می توان کرد؟» اکنون چه کاری می توان انجام داد تا حتی اندکی نتیجه را بهبود بخشد؟»

مشاور کنکور و مشاور آموزشی مدارس نمونه دولتی ادامه می دهد: به جای خودباختگی و غرق شدن در حسرت گذشته، باید عمل گرا بود و در همان بازه زمانی برای بهبود عملکرد تلاش کرد. دنیا جای بزرگی است و فرصت های زیادی وجود دارد و هرکسی سهمی دارد و ما می توانیم با ارتقای خود سهم خود را افزایش دهیم، بنابراین به جای مقایسه دانش آموز با دیگران، باید روی عملکرد او و راه های بهبود آن تمرکز کنیم.

کنکور آخرین فرصت زندگی نیست، اما فرصتی ارزشمند است

با تاکید بر اینکه کنکور آخرین فرصت زندگی نیست، بلکه فرصتی بسیار مهم و گرانبها است، بنابراین نباید کنکور را خیلی بزرگ یا کوچک تلقی کنیم، می گوید: یادگیری مهارت های خود آرامی و تمرین در شرایط قبل از امتحان برای دانش آموزان مهم است تا بدن در مواقع استرس های مخرب خود به خود از آن استفاده کند.

وی می افزاید: خانواده ها باید با همدلی در این شرایط استرس زا به فرزندان خود کمک کنند تا عواطف و ناملایمات این مسیر دردناک را تجربه کنند و در نتیجه رشد و بلوغ شخصیت پیدا کنند. بنابراین لازم است خانواده ها به این نکته توجه داشته باشند که فضای خانواده به جای رقابت، علمی و آرامش بخش شود.

مشاور کنکور و مشاور آموزشی مدارس نمونه دولتی با اشاره به اینکه خانواده ها باید ارزش علم، مطالعه و دانش را در ذهن خود و فرزندانشان تقویت کنند تا فضای خانه با یادگیری، مطالعه و روایت های الهام بخش گره بخورد، خاطرنشان کرد: در سال کنکور به ویژه روزهای منتهی به این آزمون، هم درس خواندن و هم درس نخواندن با درد و رنج همراه است، بنابراین نباید دانش آموزی را که دچار بی خیالی یا بی خیالی می شود، دچار بی احتیاطی می کند. وی بیگتی را متهم کرد و مقایسه فرزندان حتی با بیان خاطرات شخصی والدین یا نمونه هایی از افراد موفق رفتاری نادرست و آزاردهنده است.

مهدیه می افزاید: بهتر است خانواده ها به جای تفکر و ارائه راهکارهای متعدد، بیشتر شنونده باشند و با درک رنج و سختی فرزندان خود، آنها را تجربه و ابراز احساسات کنند.

والدین باید نقش شنونده را برای فرزندان خود ایفا کنند

مجتبی یوسف زاده مشاور و مشاور تحصیلی و کنکور مدارس تیزهوشان وی به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: خانواده ها بدانند که نیازی به نصیحت دانش آموز یا فرزندشان نیست و یا می گویند نگران نباشید سال آینده درست می شود! زیرا چنین توصیه هایی در مواقع اضطرابی کمکی به کودک نمی کند و بهتر است خانواده ها در این زمان باقی بمانند، اگر احساس می کنند فرزندشان مضطرب است و قصد صحبت با او را دارند، بیشتر شنونده باشند و به حرف های او گوش دهند.

وی با بیان اینکه دانش آموزان و خانواده ها باید مراقب باشند در فضای مجازی به ویژه اخباری که در ارتباط با کنکور منتشر می شود، وارد نشوند، تصریح کرد: بسیاری از این اخبار توسط موسساتی منتشر می شود که جنبه تبلیغاتی دارند و حتی توصیه های به ظاهر خوب آن ها به طور غیرمستقیم می تواند باعث ایجاد اضطراب شود، بنابراین بهتر است خانواده ها و دانش آموزان از پیگیری اخبار خودداری کنند و استرس را افزایش دهند.

این مشاور تحصیلی و کنکور ادامه می دهد: اگر دانش آموز علائمی از اضطراب مانند تپش قلب یا خستگی مفرط را نشان می دهد، بهتر است خانواده به مدت 20 تا 30 دقیقه با فرزند خود به پیاده روی ساده بروند و در این مدت گفتگوی کوتاه و آرام داشته باشند.

چگونه استرس کنکور سراسری را مدیریت کنیم؟

یوسف زاده درباره استرس جلسه امتحان برای دانش آموزان می گوید: بخشی از کنکور مربوط به تلاش و تلاش برای مطالعه است و بخشی دیگر ارائه توانمندی ها در جلسه امتحان است. در واقع هنر این است که دانش آموز بتواند استرس را در جلسه آزمون مدیریت کند.

وی می افزاید: ممکن است دانش آموز در ابتدای امتحان با سؤالات سختی مواجه شود. اگر سوال اول خیلی سخت است، روحیه خود را از دست ندهد و از تکنیکی به نام «رهایی ذهن» استفاده کند; در این روش دانش آموز چند سوال سخت را رها می کند و برای کاهش فشار و استرس به سراغ سوالات بعدی می رود و می تواند عملکرد بهتری داشته باشد.

مشاور مطالعه و کنکور خاطرنشان می کند: گاهی ممکن است دانش آموز در پاسخ به یک سوال دشوار تاخیر داشته باشد، در این شرایط باید توجه داشته باشد که انتظار برای یک سوال دشوار می تواند وقتش را تلف کند و بهترین کار این است که کنار آن سوال سخت یک علامت بگذارد و آن را رها کرده و به سراغ سوالات بعدی برود، زیرا سوالات بعدی ممکن است راحت تر باشد و اگر وقت اضافه داشت باید به سوالات علامت گذاری شده برگردد و به آنها پاسخ دهد.

یوسف زاده می افزاید: یکی از عوامل اضطراب و استرس دانش آموزان در جلسه امتحان، عجله در شروع کار است و زمانی که دانش آموز بخواهد به محض شروع امتحان سریع به تمام سؤالات پاسخ دهد، اضطراب او افزایش می یابد، بنابراین بهتر است قبل از شروع به صندلی تکیه داده، نفس عمیقی بکشد و سپس با تلاوت صلوات و یا خواندن صلوات قرآن شروع شود. این روش به جلوگیری از عجله و ایجاد آرامش نسبی کمک می کند.

وی تاکید می کند: بسیاری از دانش آموزان به ویژه دختران هنگام پاسخ دادن به دفترچه اول متوجه نمی شوند که فشار روحی باعث کاهش قند خون می شود. قند خون پایین باعث افزایش اضطراب و کاهش تمرکز و توجه می شود، بنابراین خوردن یک رژیم غذایی ساده و نوشیدن کمی آب در طول جلسه می تواند به دانش آموز کمک کند تا از افت قند خون و افزایش اضطراب جلوگیری کند.

باید از تغییرات اساسی در سبک زندگی دانش آموزان کنکور پرهیز کرد

مشاور مدارس تیزهوشان با اشاره به تغییر برنامه خواب و تغذیه دانش‌آموزان کنکور می‌گوید: در خصوص تغییر برنامه خواب و تغذیه در روزهای منتهی به کنکور باید توجه داشت که در این مرحله زمان تغییرات اساسی نیست و در این ایام هر فرد در وضعیت عادی خود قرار دارد و بهتر است خانواده‌ها از این توصیه‌های مکرر خودداری کنند، بلکه توصیه‌های مکرر دانش‌آموز را افزایش نمی‌دهند. اضطراب

یوسف زاده با تاکید بر اینکه دانش آموزان در طول سال تحصیلی بارها این توصیه ها را از زبان والدین، معلمان یا رسانه ها شنیده اند و نیازی به تکرار در روزهای پایانی نیست، تصریح می کند: بهتر است هر فرد به همان روال طبیعی و سبک زندگی خود ادامه دهد تا از فشار روحی ناشی از تغییرات ناگهانی جلوگیری شود، بنابراین خانواده ها نباید فرزندان خود را مجبور به تغییر خواب یا رژیم غذایی در طول هفته کنند، زیرا این زمان در طول هفته تاثیرگذار نیست. آرامش روانی دانش آموز کمک می کند.

به گزارش به گزارش میهن تجارت، اگرچه کنکور سراسری یکی از مهم ترین مقاطع تحصیلی برای بسیاری از دانش آموزان محسوب می شود، اما نباید بهایی برای از دست دادن آرامش، سلامت روان و اعتماد به نفس آنها شود.

واضح است که موفقیت در این آزمون تنها به میزان مطالعه بستگی ندارد، بلکه توانایی مدیریت استرس، حفظ تعادل روانی و حمایت خانواده و مشاوران نیز در عملکرد داوطلبان نقش تعیین کننده ای دارد. بنابراین ایجاد فضایی آرام در خانه، پرهیز از مقایسه دانش آموزان با دیگران، توجه به استراحت، تغذیه و خواب کافی و استفاده از روش های علمی برای کنترل اضطراب می تواند آمادگی برای کنکور را روانتر کند.

نباید فراموش کرد که کنکور تنها یکی از ایستگاه های زندگی است نه همه آن و حفظ سلامت روان و امید به آینده از هر رتبه و نتیجه ای دارایی ارزشمندتر است و می تواند زمینه ساز موفقیت پایدار در ادامه مسیر زندگی و تحصیل باشد.