به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، نزدیک به دو دهه است که موضوع هسته ای ایران به یکی از پیچیده ترین چالش های سیاست خارجی این کشور تبدیل شده است. از یک سو غرب با محوریت آمریکا مدام مدعی است که ایران به دنبال بمب اتم است و از سوی دیگر رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت امام خامنه ای نه تنها با صراحت بی سابقه ای این ادعا را تکذیب کردند، بلکه با تمام توان برای پیشرفت برنامه هسته ای کشور فشار آوردند. شاید در آن روزها عده ای این موضع را درک نمی کردند، اما بررسی مواضع او در یک دوره بیش از یک دهه نشان می دهد که تحلیل او از ماجرا یک سر و گردن بالاتر از بحث فنی بر سر سانتریفیوژ بوده است. آنها آینده ای را می دیدند که در آن انرژی های فسیلی تمام می شود، پیشرفت علمی معیار قدرت است و مهمتر از همه، “اتم” تنها بهانه ای برای مهار کشوری است که حاضر به پذیرش سلطه نیست.
ما به بمب هسته ای نیاز نداریم. ما دشمن را با بمب هسته ای شکست نداده ایم
رهبر شهيد انقلاب در تيرماه 1382 و درست در اوج فضاي داغ پرونده هسته اي به وضوح مرز فناوري و بمب را ترسيم كردند. وی در دیدار با جمعی از مسئولان جهاد دانشگاهی گفت: سلاح های هسته ای مبتنی بر غنی سازی اورانیوم بالای 90 درصد و با فناوری پیچیده است و فردی اگر انگیزه داشته باشد دنبال آن می رود. ما نه انگیزه ای داریم، نه دنبال آن رفتیم و نه می خواهیم.» این جمله فراتر از یک تکذیب ساده بود.
رهبر شهید در واقع پایه های فکری یک دکترین را گذاشت: ایران به دنبال بمب نیست، بلکه به دنبال قدرت علمی و تامین انرژی برای نسل های آینده خود است.
آنها به خوبی می دانستند که با پایان یافتن سوخت های فسیلی، فرزندان این کشور بیش از هر زمان دیگری به انرژی هسته ای نیاز خواهند داشت. علاوه بر این، کاربردهای فناوری هسته ای در پزشکی، صنعت و کشاورزی آن را به یک ضرورت انکارناپذیر برای توسعه تبدیل کرده است. از این منظر، خروج از چرخه سوخت، نه یک تصمیم سیاسی، خیانت به آینده کشور تلقی شد. وی با اشاره به قدرت بازدارندگی غیرهسته ای ایران یادآور شد: رمز پیروزی های ملت در کلاهک نیست، بلکه در ایمان و ایستادگی است.
این مشکل آنها نیست. آنها نگران شکل گیری ایران قدرتمند هستند
اما شاید عمق نگاه راهبردی رهبر شهید زمانی خود را بیشتر نشان داد که یک سال بعد در فروردین 1383 مستقیماً به ماهیت اختلافات در پشت صحنه حرم مطهر رضوی پرداخت.
وی گفت: رئیس جمهور آمریکا و دولتمردان این کشور بارها در مورد خطر سلاح هسته ای صحبت کرده اند، خودشان به خوبی می دانند که داستان ساخت سلاح هسته ای افسانه است… مشکل آنها نیست؛ مشکل آنها این است که نگران شکل گیری ایران قدرتمند و پیشرفته هستند.
این تحلیل کلیدی ترین مفهوم را وارد ادبیات سیاسی ایران کرد: «هسته بهانه است، مسئله اصلی قدرت است». رهبر شهید متوجه شد که ایران مستقل پس از انقلاب با ایستادگی در برابر سلطه آمریکا در خاورمیانه به مانع بزرگی در برابر منافع استکبار تبدیل شده است. به همین دلیل غرب برای مهار این قدرت سرکش نیازمند بهانه مشروعیت بخشی برای تحریم و فشار بود و چه بهانه ای بهتر از «بمب اتمی» که می تواند جهان را علیه ایران بسیج کند؟
وی با مثالی واضح این نفاق را برملا کرد: می گویند نیروگاه داشته باشید، اما سوخت را از ما بخرید! چرا پاکستان همسایه که بمب هم دارد چنین پیشنهادی دریافت نمی کند؟ از آنجایی که پاکستان آن موقعیت ویژه و منابع عظیم ایران را ندارد و تهدیدی برای نظام سلطه محسوب نمی شود، بنابراین پذیرش وابستگی در تامین سوخت هسته ای برای ایران به معنای کنار گذاشتن اهرم حیاتی قدرت بود.
اگر اینطور نیست بهانه دیگری می آورند
حلقه نهایی این منطق راهبردی توسط رهبر شهید در سال 1394 تکمیل شد و در آنجا نسبت به ساده انگاری در مورد پایان مخاصمات هشدار داد. ایشان در آن سال فرمودند: آنهایی که در گوشه و کنار نق می زنند… بی خیال به نفع دشمنان ملت می گویند… کارشان تهدید است و امروز بهانه تهدیدشان انرژی هسته ای است. اگر اینطور نباشد بهانه دیگری می آورند.» این جمله ژنوم واقعی سیاست غرب در قبال ایران را آشکار کرد: «تهدید بهانه محور».
رهبر شهید خاطرنشان کرد: یک قدرت زورگو همیشه برای پیشبرد سلطه خود به «دشمن خطرناک» ساختگی نیاز دارد. اگر امروز مشکل اتم است و فردا حل می شود، فردا نوبت به قدرت موشکی و دفاعی می رسد. اگر موشک محدود شود فردای آن روز موضوع نفوذ منطقه ای و گروه های مقاومت است و در نهایت هدف چیزی جز خلع سلاح کامل یک ملت و تسلیم کامل آن نیست. به همین دلیل، آنها هرگونه عقبنشینی در موضوع هستهای را نه یک معامله برد-برد، بلکه یک عقبنشینی تاکتیکی میدانستند که فقط اشتهای دشمن را برای امتیازات بیشتر باز میکند. فتوای حرمت سلاح هسته ای برگ برنده دیگری در این نبرد روایات بود که نشان داد منطق ایران یک منطق دینی و اخلاقی است نه لجاجت سیاسی.
استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای حق ویژه و مسلم مردم ایران است
علیرضا خجسته پور در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت وی در این خصوص می گوید: لازم می دانم به این نکته اشاره کنم که رهبر شهید ما در حوزه هسته ای همواره دو دیدگاه را دنبال می کردند.
وی می افزاید: دیدگاه اول این بود که استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای حق ویژه و مسلم ملت ایران است. وی به عنوان مرجع برجسته شیعه فتوای حرمت ساخت سلاح هسته ای را صادر کرده بود و به عنوان مرجع شیعه مخالف ساخت و استفاده از سلاح هسته ای بود. اما کاربردهای غیرنظامی هسته ای از جمله در حوزه پزشکی، فناوری های نوین، کشاورزی و درمانی را حق کامل جمهوری اسلامی و ملت بزرگ ایران می دانستند.
کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به نظر شهید رهبر انقلاب تصریح می کند: اگر قرار است درباره موضوع هسته ای مذاکره ای صورت گیرد که بخشی از آن به این موضوعات مربوط می شود و این بحث ها انجام می شود، شایسته است که مذاکره کنندگان ارشد ما این نگاه به امام شهیدمان را در دستور کار خود قرار دهند. امید است که تا کنون اینگونه بوده و ادامه یابد که به هیچ وجه از استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای به عنوان یک حق مسلم عقب نشینی نخواهیم کرد.
خجسته پور می گوید: همچنین قابل توجه است که در مقاطعی ممکن است محدودیت های موقت پذیرفته شود و پس از پایان آن مدت مسیر دیگری در پیش گیرد. اما به نظر می رسد غرب به ویژه آمریکا به این موضوع پی برده است که نمی تواند انتظار داشته باشد ملت ایران و رهبری آن از حق هسته ای خود که حق ذاتی، مسلم و غیرقابل سلب آن می دانند، عقب نشینی کنند. بنابراین این واقعیت را باید یکی از مولفه های اصلی در تحلیل این موضوع دانست.
خط قرمز مذاکره؛ ممنوعیت ورود به قدرت دفاعی و سیاست های منطقه ای
خجسته پور ادامه می دهد: دیدگاه دوم شهید انقلاب این است که فرصت دادن به آمریکای جنایتکار و سپردن عرصه به این گرگ های درنده در مذاکرات هسته ای، آنها را برای ورود به مسائل دیگر هجوم می آورد. مسائلی مانند مسائل موشکی، مسائل منطقه ای، رفتار جمهوری اسلامی ایران در منطقه و حمایت از حزب الله، حماس و سایر گروه های مقاومت.
وی می افزاید: به نظر می رسد آنچه در هر مذاکره ای باید به عنوان خط قرمز تعریف شود، تفکیک کامل این موضوعات از یکدیگر است. من به عنوان یک فرد سیاسی پیشنهاد می کنم که اجازه ندهیم مسائل به یکدیگر گره بخورد، بلکه هر موضوعی مستقل بررسی شود. اگر قرار است در مورد موضوع اصلی مذاکره بحث شود، باید خطوط قرمز به طور شفاف و دقیق به گونه ای تبیین شود که زمینه ای برای ورود به سیاست های دفاعی، نظامی، امنیتی و منطقه ای جمهوری اسلامی ایران باقی نماند.
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به ماهیت دشمن تصریح می کند: به نظر من این خطوط قرمز باید بدون تعارف برای دشمن خونخوار، وعده شکن و غیرقابل اعتماد مشخص شود. این دشمن کسی نیست که بتوان به وعده هایش اعتماد کرد یا به او اعتماد کرد.
اعتماد به آمریکا پس از حمله در میانه مذاکرات بی معنی است
خجسته پور می گوید: حتی در میانه مذاکرات چندین بار به ما حمله می کنند. وقتی آنها بالاترین مقام کشور و یک مرجع تقلید شیعه را ترور می کنند، دیگر زمینه ای برای اعتماد باقی نمی ماند، بنابراین هرگونه گفتگو یا توافقی که قرار است با آنها انجام شود باید بر اساس بی اعتمادی به تعهدات آمریکا باشد. اصلي كه دوستان مذاكره كننده بارها بر آن تاكيد كرده اند و اميدواريم هيچگاه از آن غفلت نشود.
وی ادامه می دهد: آنها به هیچ تعهدی پایبند نیستند و باید همیشه این واقعیت را در نظر داشته باشیم. با دانستن این واقعیت، باید بسیار مراقب باشیم که چه می دهیم و چه چیزی دریافت می کنیم. ارزش امتیازاتی که جمهوری اسلامی ایران ارائه می کند باید با امتیازاتی که در قبال دریافت می کند، به طور دقیق سنجیده شود. اولین اصل در برابر دشمن بی وفا، متقابل است. یعنی هر اقدامی باید در مقابل برخورد طرف مقابل انجام شود. مثلاً اگر تعهدی مانند آزادسازی منابع مالی را اجرا نکنند، جمهوری اسلامی ایران نباید قدم بعدی را بردارد.
تکیه رهبر معظم انقلاب اسلامی بر فناوری هسته ای به عنوان حق مسلم ملت ایران است
حمیدرضا ترقی کارشناس مسائل سیاسی در گفتگو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت وی تصریح می کند: اتکای رهبر معظم انقلاب اسلامی به فناوری هسته ای به عنوان حق مسلم ملت ایران بر این است که از پیشرفت علم در دنیا عقب نمانند و استفاده صلح آمیز کامل از این فناوری در تمامی عرصه های علمی، کشاورزی، پزشکی و صنعتی است.
وی می افزاید: کشوری که چنین صنعتی داشته باشد، در آینده می تواند بیشترین دستاوردها را در حوزه انرژی، درمان، کشاورزی و تولید کالاهای استراتژیک با کمترین هزینه داشته باشد. یقیناً برخورداری ملت ایران از این حق بر اساس معاهده مربوط به NPT، حق مسلم کشور ماست و قابل چشم پوشی نیست.
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به هزینه های انرژی تصریح می کند: اولاً استفاده از انرژی های فسیلی برای تأمین انرژی مورد نیاز کشور مقرون به صرفه نیست و ثانیاً با توجه به نیاز روزافزون، تولید برق و انرژی صرفاً از طریق انرژی هسته ای ارزان قیمت است. در غیر این صورت هزینه های سنگینی به مردم تحمیل می شود و قیمت کل انرژی افزایش می یابد.
ترقی می گوید: در سایر صنایع بیش از 90 نوع محصول و صنعت وجود دارد که می توان از آنها برای توسعه کشور در همه زمینه ها استفاده کرد. از این رو رهبر معظم انقلاب اسلامی تاکید می کنند که در آینده مجبور نخواهیم شد که این صنعت را از کشورهای سلطه گر جهان درخواست کنیم، استقلال و خودکفایی کشورمان زیر سوال نخواهد رفت و مجبور نخواهیم شد که خواسته های نامشروع آنها را برای دستیابی به چنین صنعتی بپذیریم.
وی ادامه می دهد: این نکته مهمی است که همیشه بر آن تاکید دارند و ملت هم این اعتقاد را پیدا کرده است. یعنی ملت در همه ابعاد در این سال هایی که ایستاده و ایستادگی کرده این اعتقاد رهبر معظم انقلاب اسلامی را پذیرفته و آن را به خوبی لمس می کند. بنابراین ملت تمام هزینه های خود را از قبل پرداخته است تا این حق مسلم را از دست ندهد.
به گزارش به گزارش میهن تجارت، نگاه شهید انقلاب به موضوع هسته ای تحلیلی چند لایه و آینده نگر بود. از یک سو به ضرورت تکنولوژیک آن برای نسل های آینده می اندیشیدند و از سوی دیگر ماهیت بهانه جویی غرب را به درستی تشخیص می دادند.
میراث فکری او به ما می گوید که در عرصه سیاست بین الملل، به رسمیت شناختن خطوط قرمز قدرت های بزرگ، امنیت و توسعه نمی آورد. این تنها قدرتی است که معادلات را تغییر می دهد و راز ایستادن او بر «اتم» چیزی جز همین درک عمیق نبود.
منبع : به گزارش میهن تجارت
