بعدی- همزمان با تشدید تحرکات دیپلماتیک برای مهار تنش میان تهران و واشنگتن، نشانه هایی از افزایش حضور و تشکیل نظامی ایالات متحده در منطقه نیز مشاهده می شود. وضعیتی که پیام های مضاعفی به فضای ملتهب خاورمیانه می دهد.
بر اساس گزارش فردا، در حالی که برخی از بازیگران منطقه ای در تلاش برای زنده نگه داشتن گفت وگو هستند، مواضع اعلام شده مقامات آمریکایی در مورد ادامه سیاست فشار و حفظ همه گزینه ها همچنان سایه ناباوری را بر چشم انداز یک توافق گسترده می افکند.
در این میان نقش دونالد ترامپ و الگوی رفتاری غیرقابل پیش بینی او بر پیچیدگی معادلات افزوده است. اگرچه زمزمه تلاش برای دستیابی به تفاهمات محدود به گوش می رسد، اما همزمانی این تحرکات با افزایش هماهنگی امنیتی واشنگتن و تل آویو و تداوم ادبیات تهدید، تردیدهای جدی در زمینه امکان شکل گیری یک مسیر دیپلماتیک باثبات ایجاد کرده است.
در چنین شرایطی ارزیابی سناریوهای پیش رو و میزان آمادگی ایران در برابر تحولات احتمالی اهمیت دو چندان یافته است.
در این زمینه، حسن هانی زاده، تحلیلگر سیاست خارجی در گفتگو با به گزارش میهن تجارت. وی با اشاره به تغییر رفتار رئیس جمهور آمریکا بر افزایش خطر عبور از مسیر دیپلماسی و حرکت به سمت سناریوهای پرتنش تاکید کرد. به گفته وی مسیری که ضرورت رصد دقیق تحولات و حفظ آمادگی در سطوح مختلف را برجسته می کند.
مهمترین مانع توافق تهران و واشنگتن
حسن هانی زاده وی با اشاره به وضعیت کنونی ایران و آمریکا به به گزارش میهن تجارت گفت: شرایط بسیار پیچیده است. رفتار دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا منطقی و قابل پیش بینی نیست و او در مقاطع مختلف به یکباره تغییر موضع می دهد. با توجه به شرایط کنونی و اینکه دونالد ترامپ ثابت کرده به هیچ توافق بین المللی پایبند نیست، نمی توان به طور قطع گفت که انعقاد هرگونه توافقی با آمریکا تحت رهبری وی مثمر ثمر خواهد بود.
وی افزود: ترامپ در سال 2018 (1397) از برجام خارج شد و از آن زمان تاکنون هزاران تحریم علیه ایران در دوره های مختلف اعمال شده است. همه این اقدامات باعث شده است فضای تعامل ایران و آمریکا تیره شود و اوضاع ناپایدار بماند.»
وی ادامه داد: طبیعی است که در چنین فضایی اعتمادسازی بسیار سخت است و هر مذاکره ای با تردیدهای جدی همراه است. پس از امضای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا، انتظار می رفت ترامپ رفتار خود را تغییر دهد و نشانه ای از پایبندی عملی خود را نشان دهد، اما اقدامات اخیر آمریکا که بار دیگر امنیت تنگه هرمز را تحت تاثیر قرار داد، عملا با روح هر توافقی در تضاد است.»
هانی زاده افزود: به نظر می رسد دونالد ترامپ به دنبال غلبه بر شرایط موجود و ایجاد شرایط جدید برای افزایش فشار بر ایران است. تجربه سال های گذشته نشان داده است که هر زمان فضای دیپلماسی به سمت صلح پیش رفته است، همزمان اقداماتی در عرصه نظامی یا سیاسی صورت گرفته که روند مذاکرات را مختل کرده است.»
احتمال افزایش تنش های نظامی
این تحلیلگر سیاست خارجی گفت:بخشی از این وضعیت به این دلیل است که دونالد ترامپ تلاش می کند زمان خود را معطل کند. این احتمال وجود دارد که او بار دیگر دست به ماجراجویی علیه ایران بزند و با همکاری اسرائیل دست به اقداماتی بزند. شرایط کنونی نشان می دهد که شرایط می تواند به سمت رویارویی نظامی پیش برود و نیروهای مسلح باید تمام تحرکات آمریکا را به دقت رصد کنند.»
وی افزود: افزایش تنش به نفع هیچ کشوری در منطقه نیست به همین دلیل کشورهایی مانند عمان و قطر تلاش می کنند نقش میانجی را برای کاهش تنش و ادامه مذاکرات ایفا کنند. با این حال به نظر می رسد آمریکایی ها حسن نیت برای دستیابی به یک توافق پایدار را ندارند. سلسله تحولات اخیر نشان می دهد که برخی جریانات در آمریکا همچنان بر گزینه فشار حداکثری و افزایش تهدید علیه ایران تاکید دارند. موضوعی که می تواند روند هر گفت و گوی سیاسی را دشوارتر کند.»
ایران برای هر سناریویی آماده است
این کارشناس سیاست خارجی با اشاره به سناریوهای پیش رو گفت: به نظر می رسد سناریوهای خطرناک علیه ایران در راه است. ترامپ حتی ممکن است به دنبال اجرای طرح هایی با استفاده از نیروهای تجزیه طلب و ضدانقلاب در مرزهای شمال غربی و جنوب شرقی ایران باشد.»
وی افزود: البته هرگونه اقدام آمریکا با سناریوی متقابل ایران پاسخ داده خواهد شد و جمهوری اسلامی آمادگی لازم را برای مقابله با هر تهدیدی دارد. با توجه به اینکه ترامپ تحت نفوذ لابی صهیونیستی است، احتمال اجرایی شدن تهدیدها در آینده وجود دارد. و زیرساخت های ایران هدف قرار گرفته است. ایران برای مقابله با هر نوع تهدیدی برای آمریکا سناریوهای متقابلی دارد، اما با توجه به برتری هوایی آمریکا، احتمال حمله به برخی زیرساختهای شهری و تأسیسات خدماتی کشور دور از ذهن نیست.
وی تاکید کرد:در شرایط کنونی حفظ آمادگی دفاعی، رصد دقیق تحولات منطقه و دوری از هرگونه غافلگیری مهمترین ضرورت مدیریت شرایط پیش رو است. در عین حال اگرچه راه دیپلماسی نباید بسته شود، اما تجربه سال های گذشته نشان داده است که نمی توان تنها به وعده های واشنگتن تکیه کرد و هرگونه توافقی مستلزم تضمین های عملی و قابل اعتماد است.
