به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، تابستان که میشود، گویی تقویم برای نوجوانان صفحه جدیدی را باز میکند. روزهایی که صبح هایشان آرامتر آغاز می شود و ساعت ها شکل دیگری به خود می گیرند. دیگر خبری از عجله مداوم نیست و فرصت بیشتری برای تفریح و استراحت، تجربه و پیگیری علایقی که در روزهای شلوغ سال کمتر دیده می شود، وجود دارد. این روزها هر نوجوانی می تواند داستان تابستانی خود را به گونه ای دیگر بنویسد. یکی با ورزش، دیگری با هنر، یکی با یادگیری یک مهارت جدید و دیگری شاید با یک سفر کوتاه یا چند ساعت وقت گذرانی با دوستان.
در گوشه ای از شهر، میادین ورزشی شلوغ تر می شود، صدای ساز از کلاس های موسیقی به گوش می رسد و در برخی مراکز آموزشی، نوجوانان دور هم جمع می شوند که هر کدام به دنیایی جدید علاقه متفاوتی دارند. تابستان برای آنها فقط فصل تعطیلات نیست. این فرصتی است که می تواند منجر به کشف استعداد، یافتن دوست جدید یا حتی شناخت بخشی از شخصیت خود شود و همین فرصت های ساده گاهی اوقات می تواند خاطراتی را ایجاد کند که سال ها بعد با لبخند به یادگار می ماند.
در سالهای اخیر توجه به نحوه گذران اوقات فراغت نوجوانان بیش از پیش مورد توجه خانوادهها و گروههای فرهنگی و آموزشی قرار گرفته است و در این میان در برنامههای تابستانی و دورههای مهارتی تلاش میشود بخشی از اوقات فراغت نوجوانان را با فعالیتهایی تلفیق کند که علاوه بر ایجاد نشاط، زمینه رشد تواناییها و تجربیات جدید را نیز فراهم کند.
با این حال، انتخاب مسیر مناسب برای روزهای تابستان همیشه به معنای پر کردن تمام ساعات رایگان نیست. آنچه مهم است ایجاد یک فضای متعادل است. فضایی که نوجوانان این امکان را دارند که بی دغدغه بیاموزند و بازی کنند، استراحت کنند، با دوستان خود وقت بگذرانند و گاهی اوقات فقط از آرامش روزهای تابستانی بدون برنامه از پیش تعیین شده لذت ببرند. شاید این راز یک تابستان خوب باشد. که در میان همه انتخاب ها، جایی برای زندگی، تجربه و کشف وجود دارد.
یک تابستان، هزاران کلاس و صفر دقیقه وقت آزاد
حسین روزبهانی، دکترای روانشناسی بالینی به گزارش خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه نوجوانی یکی از مهمترین مراحل رشد انسان است که در آن فرد به تدریج از دوران کودکی دور می شود و سعی می کند هویت مستقل خود را بسازد، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: تغییرات جسمی و روانی در این سال ها می تواند شرایط متفاوتی را برای نوجوانان ایجاد کند و گاه نگرانی از ظاهر، پذیرفته نشدن توسط دیگران یا ترس از طرد شدن اعتماد به نفس او را تحت تاثیر قرار می دهد. در چنین شرایطی ارتباط با دوستان و همسالان اهمیت بیشتری پیدا می کند و ممکن است نوجوان برای جلب پذیرش و تایید آنها تلاش بیشتری کند.
وی با بیان اینکه یکی از راه هایی که می تواند به رشد متعادل نوجوانان کمک کند، فراهم کردن فرصت مناسب برای مشارکت در فعالیت های مورد علاقه و تجربه موقعیت های مختلف است، می افزاید: نوجوانان در اوقات فراغت خود می توانند استعدادها و علایق خود را بهتر بشناسند، توانایی های خود را محک بزنند و مهارت های اجتماعی جدیدی در برقراری ارتباط با دیگران کسب کنند.
دکترای روانشناسی بالینی با بیان اینکه گذراندن بخشی از این زمان با دوستان و همسالان نیز می تواند به ایجاد حس تعلق و پذیرش کمک کند و این موضوعی است که در این مرحله از زندگی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، تصریح می کند: علاوه بر این موارد، نوجوانان نیز به زمان کافی برای استراحت و فاصله گرفتن از فشارهای روزمره نیاز دارند و قرار نیست تمام ساعات آزاد آنها در کلاس، تمرین یا فعالیت های پیش از ترم پر شود.
کمک به رویاهای نوجوانی در تعطیلات تابستانی
روزبهانی ادامه می دهد: گاهی فراهم کردن فضایی برای انتخاب آزاد، بازی، تفریح و حتی بی برنامه بودن می تواند به اندازه فعالیت های هدفمند در حفظ آرامش و سلامت روان او موثر باشد، با وجود این برنامه ریزی برای اوقات فراغت زمانی نتیجه مطلوبی خواهد داشت که با شرایط و ویژگی های هر نوجوان هماهنگ باشد.
وی با بیان اینکه علایق، توانایی ها و نیازهای افراد با یکدیگر متفاوت است و انتخاب فعالیت های اوقات فراغت بدون توجه به این تفاوت ها ممکن است نتایج مورد انتظار را نداشته باشد، می گوید: بهتر است نوجوانان در انتخاب بخشی از فعالیت های خود نقش داشته باشند و احساس نکنند که کل برنامه زندگی آنها را دیگران تعیین می کنند.
یک دکترای روانشناسی بالینی می افزاید: فعالیت های سالم و مناسب می تواند فرصت مناسبی برای رشد خلاقیت و شکوفایی توانمندی های نوجوان ایجاد کند و زمانی که امکان دسترسی به سرگرمی های مناسب و جذاب وجود داشته باشد، امکان گرایش نوجوان به سرگرمی های ناسالم نیز کاهش می یابد و به همین دلیل، ایجاد محیطی سالم برای نوجوانان می تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
وقتی تابستان در سایه بایدها و نبایدها می گذرد
فاطمه رضازاده، روانشناس و مشاوره کودک و نوجوان وی با بیان اینکه اوقات فراغت نوجوانان یکی از مهم ترین بخش های زندگی آنهاست که در صورت مدیریت صحیح می تواند در استعدادهای فکری، جسمی، اجتماعی و حتی فردی آنها نقش بسزایی داشته باشد، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: نوجوانان در این دوران نیاز به فعالیت هایی دارند که علاوه بر ایجاد شادی و آرامش، به آنها کمک کند علایق و توانایی های خود را نیز کشف کنند و به همین دلیل استفاده از تلفن همراه تنها محدود به تماشای تلفن همراه نیست، بلکه استفاده از آن تنها محدود به تماشای تلویزیون است. بهتر ترکیبی متعادل از سرگرمی، ورزش، یادگیری و ارتباط با دوستان و خانواده.
وی با بیان اینکه بهترین نوع برنامه ریزی برای اوقات فراغت نوجوانان، برنامه منعطف و متناسب با علایق و شرایط هر فرد است، می افزاید: در یک برنامه مناسب، زمان مشخصی برای استراحت، مطالعه، ورزش، تفریح و یادگیری مهارت های جدید در نظر گرفته می شود، اما برنامه نباید آنقدر فشرده باشد که نوجوان احساس خستگی و اجبار کند. بهتر است نوجوان در انتخاب بخشی از فعالیت های خود نقش داشته باشد تا احساس مسئولیت و استقلال بیشتری داشته باشد و برنامه خود را با علاقه بیشتری دنبال کند.
این روانشناس و مشاوره کودک و نوجوان تصریح می کند: کلاس های اوقات فراغت نیز می تواند فرصت مناسبی برای شکوفا شدن استعدادهای نوجوانان باشد، این کلاس ها نباید صرفاً در زمینه تحصیلی متمرکز باشد و حوزه های مختلفی از جمله ورزش، هنر، موسیقی، زبان، مهارت های فنی، برنامه نویسی، کارآفرینی و فعالیت های گروهی را پوشش دهد. تنوع در انتخاب کلاس ها این امکان را به هر نوجوانی می دهد که بر اساس علاقه و توانایی خود مسیر مناسب تری را بیابد و علاوه بر یادگیری مهارت، اعتماد به نفس و خلاقیت خود را نیز افزایش دهد.
روایت ماجرای تابستان شلوغ
رضازاده با بیان اینکه از نظر حضور در کلاس، تعداد فعالیت ها باید با سن، توانایی و برنامه روزانه نوجوان هماهنگ باشد، ادامه داد: شرکت در یک یا دو کلاس مورد علاقه، با تعداد محدود جلسات منظم در هفته، می تواند انتخاب مناسبی باشد، به عنوان مثال، هر کلاس می تواند یک تا دو جلسه در هفته برگزار شود و مدت زمان هر جلسه باید به اندازه ای باشد که نوجوان به اندازه ای وقت آزاد داشته باشد که نوجوان برای استراحت خود وقت آزاد داشته باشد. مسئولیت ها هدف اصلی این است که به جای ایجاد فشار و خستگی مانند یک برنامه درسی سنگین، کلاس های اوقات فراغت را به یک تجربه لذت بخش تبدیل کنیم.
وی با اشاره به اینکه نکته مهم دیگر کیفیت برگزاری کلاس ها است، می گوید: مربیان باید علاوه بر دانش و تخصص، توانایی برقراری ارتباط صحیح با نوجوانان و ایجاد فضایی شاد، صمیمی و مشارکتی در کلاس را داشته باشند. استفاده از روش های عملی، بازی، کار گروهی، پروژه های خلاقانه و فرصت تجربه تاثیر بیشتری نسبت به آموزش های تئوری دارد و بهتر است خانواده ها به جای تحمیل علایق نوجوانان را در انتخاب فعالیت های مورد علاقه خود راهنمایی و حمایت کنند.
این روانشناس و مشاوره کودک و نوجوان می افزاید: اوقات فراغت موفق زمانی شکل می گیرد که بین آموزش، تفریح، استراحت و آزادی انتخاب تعادل وجود داشته باشد و برنامه ریزی صحیح نباید نوجوان را از لذت بردن از دوران نوجوانی باز دارد، بلکه باید علاوه بر سرگرمی و استراحت به شناخت استعدادها و یادگیری مهارت های جدید کمک کند. اگر کلاس های اوقات فراغت با تنوع، کیفیت مناسب و تعداد جلسات متعادل برگزار شود و نوجوان نیز در انتخاب آنها شرکت کند، این دوره می تواند به فرصتی ارزشمند برای رشد شخصیت، اعتماد به نفس و ساختن آینده ای بهتر تبدیل شود.
با نزدیک شدن به روزهای پایانی تابستان، خاطره روزهای طولانی و عصرهای گرم کم کم رنگ دیگری به خود می گیرد. برخی از نوجوانان با مهارتی جدید به استقبال فصل آینده می روند، برخی خاطره سفر یا دوستی جدید با آنها را دارند و برخی دیگر ممکن است علاقه ای به این روزها پیدا کرده باشند که برای مدت طولانی مسیر آنها را تغییر خواهد داد و شاید ارزش این روزها بیش از هر چیز دیگری در این تجربیات کوچک و ماندگار باشد.
اوقات فراغت زمانی می تواند به فرصتی ارزشمند تبدیل شود که نوجوان احساس اجبار نداشته باشد و بتواند بخشی از مسیر خود را با انتخاب و علاقه طی کند. گاهی اوقات یک فعالیت ساده، اگر با اشتیاق همراه باشد، تأثیر عمیق تری نسبت به یک برنامه پرهزینه و فشرده خواهد داشت. مهم این است که نوجوان فرصت تجربه کردن، اشتباه کردن، تلاش دوباره و یافتن آنچه را که با روحیه و استعداد او سازگارتر است در میان انتخاب های مختلف داشته باشد.
در این میان نقش خانواده ها در همراهی و حمایت بیشتر از انتخاب همه راه ها معنادار است. بیشتر از همه، نوجوانان به فضایی نیاز دارند که دیده شوند و علایقشان جدی گرفته شود و اعتماد به انتخاب هایشان در کنار راهنمایی درست، می تواند زمینه ای را فراهم کند تا اوقات فراغت نه به مجموعه ای از برنامه های اجباری، بلکه به بخشی دوست داشتنی از زندگی تبدیل شود.
سالها بعد، چیزی که در ذهن یک تابستان باقی میماند شاید تعداد کلاسها و ساعات برنامهریزیشده نباشد، بلکه تصویر یک عصر آرام، خنده با دوستان، اولین تجربه یک مهارت جدید یا لحظهای باشد که یک نوجوان برای اولین بار متوجه شد که به چیزی علاقهمند است. تابستان اگر درست دیده شود فرصتی کوتاه اما ارزشمند برای خلق این لحظات است. لحظاتی که می توانند بی سر و صدا بخشی از آینده یک نوجوان را رقم بزنند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
