ارتش اجاره‌ای؛ پشت‌پرده گروهک‌های تجزیه‌طلب چیست؟

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، نام آنها هر بار با بحران به میان می آید؛ گاه در میانه جنگ، گاه همزمان با ناآرامی های مرزی و گاه با انتشار اخباری مبنی بر حمایت قدرت های خارجی. اما در پس این هیاهوی رسانه ای، واقعیتی وجود دارد که کمتر به آن توجه می شود. مجموع نیروهای گروه های مسلح کرد مخالف جمهوری اسلامی ایران که در اقلیم کردستان عراق مستقر هستند، در اکثر برآوردها تنها چند هزار نفر است. جمعیتی که حتی با خوش بینانه ترین برآوردها به یک دهم ظرفیت ورزشگاه آزادی هم نمی رسد. با این حال، برای بیش از چهار دهه، همین گروه های محدود سعی کرده اند خود را به عنوان بازیگران تعیین کننده در هر موقعیت امنیتی معرفی کنند. تصویری که به زعم بسیاری از کارشناسان، بیش از آنکه متکی به قدرت میدانی باشد، متکی به جنگ روایت ها، تبلیغات رسانه ای و حمایت خارجی است.

گروه هایی مانند حزب دمکرات کردستان ایران (PDKI)، شاخه های مختلف کومله، حزب آزادی کردستان (PAK)، پژاک (پژاک) و چندین سازمان کوچکتر عمدتاً از دهه 1960 در مناطق کوهستانی اقلیم کردستان عراق حضور داشتند. اگرچه توافق امنیتی ایران و عراق در سال 2023 باعث شد بخش مهمی از این گروه‌ها از نوار مرزی فاصله بگیرند و فعالیت‌های نظامی خود را محدود کنند، اما ساختارهای سیاسی، رسانه‌ای و سازمانی آنها همچنان در منطقه باقی است. در سال های اخیر با هر تنش بین ایران و آمریکا و یا رژیم صهیونیستی، بار دیگر نام این گروه ها در تحلیل های امنیتی مطرح شده است.

با وجود این، آنچه امروز بیش از هر چیز در مورد این گروه ها جلب توجه می کند، تعداد نیروهای آنها نیست، بلکه توانایی آنها در دیده شدن است. کارشناسان امنیتی معتقدند این گروه ها در سال های اخیر بخش مهمی از فعالیت های خود را از کوهستان به فضای مجازی منتقل کرده اند. شبکه‌هایی مانند تلگرام، ایکس (توئیتر سابق)، یوتیوب و رسانه‌های مرتبط به مهم‌ترین بسترهای تبلیغاتی، جذب نیرو و گویندگی آن‌ها تبدیل شده‌اند. بسیاری از بررسی ها نشان می دهد که این گروه ها با استفاده از مفاهیمی چون «آزادی»، «هویت کردی» و «قهرمانی» سعی در جذب جوانان به ویژه ساکنان مناطق مرزی دارند. در حالی که روایت تعدادی از اعضای منزوی تصویری کاملا متفاوت از فضای داخلی این کمپ ها ارائه می کند.

حاجی دلیگانی: گروه های مسلح تجزیه طلب ابزار پروژه های ضد ایرانی هستند

حسینعلی حاجی دلیگانی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت وی با اشاره به فعالیت گروه های مسلح مستقر در اقلیم کردستان عراق گفت: گروه های تجزیه طلب طی سال های گذشته بارها نشان داده اند که نه نماینده مردم کردستان هستند و نه از حمایت اجتماعی قابل توجهی برخوردارند، بلکه ابزاری برای اجرای پروژه های ضد ایرانی دشمنان این کشور محسوب می شوند.

وی افزود: هر زمان که آمریکا، رژیم صهیونیستی یا دیگر بازیگران متخاصم علیه جمهوری اسلامی ایران طرح جدیدی را دنبال کرده اند، این گروه ها نیز سعی کرده اند با خرابکاری، عملیات تروریستی یا جنگ روانی، بخشی از همین سناریو را تکمیل کنند.

این نماینده مجلس با بیان اینکه با اقدامات پراکنده این گروه ها به امنیت ایران آسیب نمی رسد، تصریح کرد: نیروهای مسلح و نهادهای امنیتی کشور در سال های اخیر اشراف اطلاعاتی خود را به میزان قابل توجهی افزایش داده اند و هرگونه اقدام علیه امنیت ملی با واکنش قاطع و بازدارنده مواجه خواهد شد.

حاجی دلیگانی تاکید کرد: امروز حوزه فعالیت این گروه ها بیشتر از حوزه نظامی است، فضای رسانه ای و شبکه های اجتماعی است; جایی که سعی می کنند با اغراق در قدرت و پخش روایت های جهت دار، ضعف خود را در میدان پنهان کنند.

وی خاطرنشان کرد: هر کشوری که به این گروه های مسلح پناه، حمایت مالی، تسلیحات یا اطلاعات بدهد، شریک اقدامات خشونت آمیز و ناامنی در منطقه خواهد بود و باید مسئولیت عواقب آن را بپذیرد.

این نماینده مجلس افزود: تجربه سال های گذشته نشان داده است که سرمایه گذاری بر روی گروه های مسلح تجزیه طلب نه تنها برای حامیان آنها نتیجه ای نداشته، بلکه منجر به بی ثباتی بیشتر در منطقه شده است.

حاجی دلیگانی در پایان گفت: جمهوری اسلامی ایران در دفاع از امنیت ملی، تمامیت ارضی و جان مردم هیچ گونه امتیازی به گروه های مسلح مرتکب اقدامات تروریستی نخواهد داد و هرگونه تهدید علیه کشور با پاسخ متناسب و قاطع مواجه خواهد شد.

وعده های فریبنده، پایان در اردوگاه. پشت صحنه کار اجباری و ممنوعیت خروج گروهی

برخی از اعضای سابق این گروه ها از کار اجباری، فشارهای سازمانی، محدودیت برای خروج از سازمان و تبدیل نیروهای جدید به اردوگاه های کار اجباری صحبت کرده اند. آنها ادعا می کنند که وعده هایی مانند فعالیت سیاسی، مهاجرت یا زندگی بهتر پس از ورود به اردوگاه ها جای خود را به ساعت های طولانی کار ساختمانی، نگهبانی، جابجایی تجهیزات و آموزش های سخت نظامی می دهد. اگرچه این روایت ها توسط خود گروه ها تکذیب می شود، اما در سال های گذشته بارها در رسانه ها و گزارش های مختلف به آن اشاره شده است.

در کنار این موضوع، منابع مالی این گروه ها همواره مورد بحث بوده است. گزارش های امنیتی، تحقیقاتی و رسانه ای ترکیبی از کمک های مالی حامیان خارج از کشور، کمک های مالی جمع آوری شده در اروپا و آمریکای شمالی و همچنین برخی فعالیت های غیرقانونی را به عنوان منابع مالی ذکر کرده اند. در برخی گزارش ها به نقش برخی از این گروه ها در اقتصاد غیررسمی مرزها، دریافت پول از شبکه های قاچاق، قاچاق کالا، سوخت، مشروبات الکلی و حتی همکاری با شبکه های انتقال غیرقانونی مهاجران اشاره شده است. اما میزان مشارکت هر گروه در این فعالیت ها به طور مستقل قابل بررسی نیست و در این باره اختلاف نظر وجود دارد.

موضوع حمایت خارجی نیز از دیگر موضوعات همیشگی این گروه هاست. طی سال‌های گذشته، مقامات ایرانی بارها از حمایت برخی دولت‌ها از این گروه‌ها صحبت کرده‌اند، در حالی که خود این احزاب این اتهامات را رد کرده‌اند. با این حال، گزارش های بین المللی در مورد برخی از گروه های همسو مانند PKK نشان می دهد که جمع آوری کمک های مالی از طریق شبکه های هواداران در اروپا هنوز بخشی از ساختار مالی این سازمان است.

در تنش های اخیر بار دیگر نام این گروه ها مطرح شد. پس از اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر طرح ارسال سلاح به برخی گروه های کرد مخالف ایران، رسانه های بین المللی نیز به بررسی این ادعا پرداختند. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که در محافل تصمیم‌گیری آمریکایی، سناریوهایی برای استفاده از این گروه‌ها بررسی شده است، اما در مورد پیشرفت یا اجرای آن اتفاق نظر وجود ندارد. از سوی دیگر برخی منابع نزدیک به این گروه ها مدعی شدند که همزمان با افزایش احتمال درگیری، تحرکات آنها نیز افزایش یافته و حتی برنامه هایی برای ورود به ایران نیز وجود دارد. ادعاهایی که نمی توان به طور مستقل از این منابع تأیید کرد.

آنچه بسیاری از تحلیلگران بر سر آن اتفاق نظر دارند، شکاف بین تصویر رسانه ای این گروه ها و قدرت واقعی آنهاست. جمعیت چند هزار نفری پراکنده در اردوگاه ها و شهرهای منطقه به تنهایی نمی تواند معادلات امنیتی منطقه را تغییر دهد. اما اگر با حمایت رسانه ای، تبلیغات گسترده و جنگ روانی همراه باشد، در لحظات حساس، بیش از اندازه واقعی آن دیده می شود.

از این منظر برخی کارشناسان معتقدند مهم ترین سرمایه این گروه ها نه سلاح، بلکه «روایی» است; روایتی که سعی می کند از یک نیروی محدود یک بازیگر بزرگ و تاثیرگذار بسازد. هدف از این تصویر نه تنها جذب نیرو، بلکه جلب توجه دولت ها، رسانه ها و حامیان خارجی برای جلب حمایت سیاسی، مالی و تبلیغاتی است.

در نهایت، بسیاری از ناظران امنیتی بر این باورند که این گروه ها به دلیل تعداد محدودی که دارند، نه باید اغراق شوند و نه نادیده گرفته شوند. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که حتی گروه‌های کوچک نیز اگر از حمایت مالی، رسانه‌ای یا اطلاعاتی برخوردار باشند، می‌توانند در مقاطع زمانی خاص دست به عملیات محدود یا اقدامات تروریستی بزنند. از سوی دیگر، بزرگ‌نمایی قدرت این گروه‌ها دقیقاً همان چیزی است که رهبران آنها برای ادامه حیات سیاسی و رسانه‌ای خود به آن نیاز دارند. نبردی که امروز در میدان افکار عمومی و شبکه های اجتماعی دنبال می شود تا در ارتفاعات قندیل.