جهان دهه ها

گاه اتفاقات تلخی در خانواده و بستر جامعه بشری رخ می دهد که اغلب غیرقابل جبران است. حوادثی که دنیایی از ناگفته ها را با خود به همراه می آورد، غفلت از آن می تواند آسیب های بزرگ و جبران ناپذیری را به گروه های انسانی مانند خانواده و جامعه وارد کند. دقیقاً در این مواقع است که اغلب این سؤال مطرح می شود که چرا این اتفاق افتاده است، اما کمتر کسی به این نکته توجه می کند که چقدر از متخصصان جامعه شناسی از نظر کمی و کیفی استفاده شده است؟ جایگاه یک جامعه شناس در سطوح مختلف و البته برنامه های آینده و کلان یک جامعه چقدر تبیین می شود و آیا واقعاً مشخص است؟ در واقع یک جامعه شناس نه تنها چالش های احتمالی آینده را پیش بینی می کند، بلکه با تحلیل آنها بهترین راه حل ها را نیز ارائه می کند.

از سوی دیگر یکی از موضوعاتی که در دانش جامعه شناسی جایگاه ویژه ای دارد مقوله زمان و مقتضیات خاص آن است. طبیعتاً نمی توان گفت که ساختار شخصیتی همه افراد یک دهه یکسان است و انواع و اقسام افراد با تیپ های شخصیتی و خلق و خوی متفاوت وجود خواهند داشت، اما اغلب دهه ها با برخی ویژگی ها شناخته می شوند یا برخی ویژگی ها بارزتر است. مثلاً اکثر مردم دهه چهل، پنجاه و شصت که تا حدودی شرایط متفاوتی داشتند، غالباً جهان و جهان بینی متاثر از اطرافیان و شرایط را می پذیرفتند; این افراد بنا به دلایلی به راحتی خواسته های خود را تغییر داده یا حذف کردند و حتی در حال حاضر نیز با وجود اینکه در دهه های بعد دیدگاه و باور خاص خود را دارند همچنان تا حدودی چنین هستند. دهه های جدید در سایه ارتباطات و دهکده جهانی می توانند رشد فکری، شکل گیری آرمان ها و البته انرژی فراوان مربوط به رویاها را همزمان تجربه کنند. در حالی که دسترسی غالب مردم در دهه های گذشته به دنیای اطلاعات کمتر و اغلب محدود به رسانه ها، نوشته ها و کتاب های فیزیکی معمول و البته تجربیات خود و دیگران بود.

نگاه و رفتار گروه بزرگ و البته جامعه نسبت به افراد از یک سو مانند رفتار والدین با فرزندان است. به عبارت دیگر برخی از والدین نسبت به فرزندان خود در طول زمان و رشد آنها رفتار، رفتار و کردار یکسانی از خود نشان می دهند و نادیده می گیرند که فرزندان نیز در چارچوب زمان و شرایط عصر خود رشد می کنند و این عامل مهمی است که طبیعتا نمی توان به راحتی از کنار آن گذشت. به علاوه در بیشتر موارد ادامه روش های قبلی نتیجه معکوس خواهد داشت. اگرچه کودکان در برخی موقعیت ها از عواقب تنش آگاه هستند، اما همچنان دنیا و باورهای خود را دنبال می کنند و به آن اعتقاد دارند و نباید نادیده گرفت که والدین نیز تحت تأثیر این روندها هستند. در نهایت این موضوع مرتبط و حتی شبیه به موضوع برخی مقوله های اساسی و کلان در متن جامعه است. در واقع، اگرچه در مقاطعی به نظر می‌رسد که تنش خاصی وجود ندارد و رونق نسبی حاکم است، اما اتفاقات حکایت از شکاف‌های موجود دارد و همان جهان‌های پنهان به شکل و شمایلی دیگر آشکار می‌شوند.