پرونده نظام وظیفه علیرضا بیرانوند، دروازهبان تیم ملی فوتبال ایران، این روزها به یکی از مبهمترین و پرحاشیهترین موضوعات ورزش کشور تبدیل شده است. آن را باید در تناقض بیانات، صحبتهای شخصی این موضوع رسمی و وضعیت نامشخص تحصیلی او جستوجو کرد.
یکی از مهمترین نقاط عطف این ماجرا، بیانات اخیر عباس لشکری، مسئول ورزش دانشگاه آزاد است که بهعنوان یک فکت کلیدی، ابهامات را وارد مرحله تازهای کرد. او روز گذشته در گفتوگو با خبرنگاران صراحتاً گفت: «تا جایی که من مشخص هستم بیرانوند فارغالتحصیل ارشد است و دانشجوی دکتری و فارغالتحصیل دکتری در دانشگاه آزاد نیست». لشکری همچنین خود را کرد که حتی درباره وضعیت فارغالتحصیلی مقطع کارشناسی ارشد این بازیکن نیز قطعیت وجود ندارد و مشخص نیست که او پایاننامه را دفاع کرده یا خیر. این اظهارات در حالی مطرح شده است که بیرانوند پیشتر خود را دانشجوی دکترای فیزیولوژی معرفی کرده و مدعی تحصیلی از معارفه شده است.
این تناقض، نقطه آغاز شکلگیریهای جدی درباره وضعیت نظاموظیفه این بازیکن است چرا که طبق قوانین، بهرهمندی از معافیت تحصیلی مستقیماً به وضعیت دانشجویی فرد وابسته است و بدون خلل در روند تحصیل، میتوان از دست دادن این معافیت ایجاد کرد.
بررسی سوابق تحصیلی بیرانوند نشان می دهد او پس از دریافت مدرک کارشناسی در سال 1100، وارد مقطع کارشناسی ارشد، اما طبق قانون، تنها سه سال برای اتمام این دوره و دفاع از پایان نامه فرصت دارد. حالا با گذشت این بازه زمانی، اگر دفاعی صورت نگرفته باشد، معافیت تحصیلی او عملاً منقضی شده و احتمال مشمول شدنش افزایش مییابد.
در این میان، سناریوی ادامه تحصیل در مقطع دکتری بهعنوان تنها راه تمدید معافیت ارائه شده است. مسیری که خود بیرانوند نیز به آن اشاره کرده است، اما با توجه به
ممکن نشدن وضعیت ارشد او از سوی دانشگاه، ورود به این مقطع نیز در هالهای از ابهام قرار دارد.
از سوی دیگر، انتشار خبرهایی درباره سرباز شدن بیرانوند، بر پیچیدگی این پرونده افزوده شده است. هر چند که نشان میدهد او فعلاً کوتاهتر شده و فرصتی محدود برای تعیین تکلیف وضعیتش دریافت کرده است، اما این مهلت، فشار مضاعفی بر این بازیکن وارد شده است.
با این حال، در شرایطی که ابهامات پیرامون این پرونده روزبهروز بیشتر میشود، استقلال فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ برتر نیز به یکی از پرسشهای افکار جدی عمومی تبدیل میشوند. این در حالی است که وضعیت نظاموظیفه بازیکنان، بهویژه در سطح ملی، مستقیماً با قوانین حرفهای فوتبال در ارتباط است و نمیتوانم از کنار آن بهسادگی عبور کنم.
بر اساس قوانین جاری، در صورتی که بازیکنی مشمول خدمت سربازی شود، امکان ادامه فعالیت در تیمهای غیرنظامی لیگ برتر را نخواهد داشت و باید به تیمهای نظامی منتقل شود. از همین رو، اگر وضعیت بیرانوند بهطور قطعی بهعنوان یک بازیکن سرباز مشخص شود، ادامه حضور در تیمهای غیرنظامی میتواند محل ایراد قانونی و انضباطی باشد.
همین مسئله، واضحسازی فوری از نهادهای مسئول را دوچندان میکند. با این حال، تا این لحظه نه فدراسیون فوتبال و نه سازمان لیگ، توضیحی درباره وضعیت این بازیکن ارائه نشده است. سکوتی که نهتنها به گسترش شایعات دامن زده، بلکه افکار عمومی را تحت تأثیر قرار میدهد.
چه پرونده بیرانوند را به یک چالش جدی تبدیل کرده است، نهفقط قوانین نظاموظیفه، بلکه شفافیت و چندگانگی در روایتهاست. اکنون افکار عمومی و جامعه فوتبال منتظر روشن به یک پرسش اساسی هستند که آیا بیرانوند میتواند با تکلیف وضعیت تحصیلیاش همچنان از معافیت بهرهمند شود، یا باید خود را برای ورود به دوره خدمت سربازی آماده کند؟
در پاسخ به این سؤال، نهتنها سرنوشت حرفهای این مدیریت ملیپوش را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند یکی از مهمترین پروندههای انضباطی و اداری فوتبال ایران در سالهای بعدی تبدیل شود. پروندهای که بیش از هر زمان دیگری، نیازمند شفافیت، پاسخگویی و تصمیمگیری قاطع است از اینرو ذیربط است.
