کافی است چهار کیلو میوه تابستانی معمولی را در ترازوی میوه فروشی قرار دهید. یک کیلو هلو انجیر، یک کیلو آلو، یک کیلو انگور یاقوتی و یک کیلو سیب گلاب. عدد در فهرست بهای 31 تیر 1405 در مقابل این چهار قلم 775 هزار تومان است. یعنی بیشتر از کل دستمزد روزانه یک کارگر حداقل دستمزد. او پس از یک روز کاری کامل همچنان باید 220 هزار تومان دیگر بپردازد تا این کوله چهار کیلویی را به خانه ببرد.
همین سبد در تیرماه سال گذشته حدود 375 هزار تومان قیمت داشت. به عبارت دیگر، هزینه این چهار میوه در یک سال بیش از دو برابر شده است. در حالی که دستمزد پایه یک کارگر از حدود 10 میلیون و 300 هزار تومان به 16 میلیون و 600 هزار تومان افزایش یافته است.
بررسی سه سبد میوه واقعی نشان میدهد که یک خانواده کارگر بسته به تنوع و کیفیت، باید ماهیانه بین ۱۰ تا ۴۰ درصد حقوق اولیه خود را برای خرید حدود ۱۰ کیلو میوه در هفته هزینه کند.
مقایسه قیمت رسمی میادین میوه و تره بار در تهران نشان می دهد که گرانی های تابستان 1405 تنها به گیلاس های لوکس، میوه های وارداتی یا میوه های تازه محدود نبوده است. هندوانه، خربزه، طالبی، هلو، آلو و حتی سیب گلاب نیز جهش هایی را به ثبت رسانده اند که در بسیاری از موارد از افزایش حداقل دستمزد پیشی گرفته است.
زردآلو رکورددار این جدول است. قیمت هر کیلو از این میوه از 98 هزار تومان به 270 هزار تومان افزایش یافته و نزدیک به 176 درصد افزایش داشته است. سیب گلاب نیز با رشد 164 درصدی کیلویی 230 هزار تومان قیمت دارد. یعنی خرید دو کیلو سیب گلاب تقریبا معادل دستمزد یک روز کامل یک کارگر است.
حتی هندوانه که معمولا پناهگاه خانوارهای کم درآمد برای نگهداری میوه در سبد غذایی محسوب می شود، از 16 هزار تومان به 35 هزار تومان افزایش یافته و 119 درصد گران شده است.
حداقل دستمزد روزانه کارگران در سال 1405 حدود 554 هزار تومان و دستمزد پایه ماهانه حدود 16 میلیون و 625 هزار تومان است. بر این اساس خرید انبه کیلویی 330 هزار تومان نزدیک به 60 درصد دستمزد روزانه را می گیرد. یک کیلو زردآلو ۴۹ درصد، یک کیلو گیلاس ۴۵ درصد و یک کیلو موز یا گلاب حدود ۴۲ درصد دستمزد روزانه را مصرف می کند.
اگر یک خانواده چهار نفره بخواهد در طول هفته فقط چهار کیلو میوه بخرد، حتی یک سبد میوه معمولی می تواند از دستمزد یک کارگر برای یک روز بیشتر شود.
این محاسبه نشان می دهد که حتی ارزان ترین شکل نگهداری میوه روی میز دیگر هزینه ناچیزی نیست. خانواده ای برای خرید هر هفته فقط سه نوع میوه ارزان و آبدار باید 440 هزار تومان بپردازد. رقمی که در پایان ماه به یک میلیون و 760 هزار تومان و بیش از 10 درصد حداقل دستمزد پایه می رسد.
در سبد اقشار متوسط، وزن خرید تقریباً 10 کیلوگرم باقی مانده است، اما اضافه شدن پنج میوه تابستانی معمولی، هزینه هفتگی را به حدود یک میلیون و 150 هزار تومان می رساند. تکرار این خرید در چهار هفته نزدیک به 4 میلیون و 600 هزار تومان هزینه دارد و حدود 28 درصد حداقل دستمزد را مصرف می کند.
در سبد گرانتر، تنها یک کیلو از پنج میوه گرانتر در کنار یک هندوانه کامل قرار میگیرد. با این ترکیب هزینه خرید هفتگی به یک میلیون و 645 هزار تومان می رسد. تکرار این سبد در یک ماه شش میلیون و 580 هزار تومان هزینه دارد و نزدیک به 40 درصد دستمزد پایه کارگر را مصرف می کند.
