جلیل مختار، عضو کمیسیون انرژی گفت: امروز بحث بنزین فقط بحث تولید در پالایشگاه ها نیست. بخش اصلی چالش به مدیریت تقاضا، اصلاح الگوی مصرف و جلوگیری از هدر رفتن منابع بازمیگردد. تا زمانی که حفره های زنجیره مصرف شناسایی و رفع نشود، افزایش تولید و حتی واردات راه حل دائمی برای این مشکل نخواهد بود.
وی افزود: برآوردها نشان می دهد که کشور به واردات روزانه 25 تا 30 میلیون لیتر بنزین نیاز دارد که هزینه ارزی قابل توجهی را به کشور تحمیل می کند. اگر هر خانواده ایرانی فقط یک لیتر در روز مصرف بنزین خود را کاهش دهد بخش مهمی از این نارضایتی جبران خواهد شد. اقدامی که علاوه بر کاهش هزینه های واردات، امکان تخصیص منابع ارزی به بخش های اولویت دار از جمله دارو، کالاهای اساسی و توسعه زیرساخت ها را فراهم می کند.
عدم تعادل بنزین نتیجه مدیریت ضعیف تقاضا است
مختار تصریح کرد: کمبود بنزین بیش از آن که ناشی از کمبود ظرفیت تولید باشد، ریشه در الگوی مصرف گران، خودروهای فرسوده و پرمصرف، ضعف حمل ونقل عمومی، استفاده ناکافی از CNG و همچنین برخی مشکلات در کنترل زنجیره توزیع دارد. بنابراین لازم است دولت برنامه ای منسجم، کارشناسی و زمان بندی شده برای اصلاح این عوامل به طور همزمان ارائه دهد.
این نماینده مجلس ادامه داد: توسعه و نوسازی حمل و نقل عمومی، تسریع در اسقاط خودروهای فرسوده، الزام خودروسازان به رعایت استانداردهای مصرف سوخت، افزایش سهم خودروهای برقی و هیبریدی و گسترش زیرساخت های سوخت جایگزین از جمله اقداماتی است که می تواند مصرف بنزین را به سطح متعادل و پایدار نزدیک کند.
سیاست های تشویقی باید جایگزین فشار بر معیشت مردم شود
وی تصریح کرد: مدیریت مصرف نباید منجر به فشار بر مردم شود. در شرایط اقتصادی کنونی هر تصمیمی در حوزه حامل های انرژی باید با توجه به مقرون به صرفه بودن خانوارها و حفظ سطح رفاه عمومی اتخاذ شود. رویکردهای تشویقی و مبتنی بر پاداش، در صورتی که شفاف، منصفانه و قابل اجرا باشند، می توانند انگیزه لازم را برای کاهش مصرف غیرضروری در بخش های خانوار و حمل و نقل ایجاد کنند.
وی افزود: پرداخت مشوق ها به خانوارها و صنایعی که مصرف خود را نسبت به الگوی خاصی کاهش می دهند، راهکار موثرتری نسبت به بخشنامه های صرف است. این مدل هم مزایای پس انداز را به اشتراک می گذارد و هم از تحمیل هزینه های بیشتر به سبد معیشت خانوار جلوگیری می کند.
توسعه CNG و حمل و نقل عمومی، ضرورت مدیریت مصرف بنزین
مختار تاکید کرد: استفاده بهتر از ظرفیت CNG ضروری است. این کشور سرمایه گذاری قابل توجهی در جایگاه ها و زیرساخت های CNG انجام داده است، اما هنوز از ظرفیت کامل استفاده نمی شود. توسعه ناوگان دوگانه سوز، تسهیل تبدیل خودروهای عمومی و بین شهری به CNG و اطمینان از دسترسی پایدار به این سوخت، می تواند بخشی از تقاضای بنزین را کاهش دهد.
وی خاطرنشان کرد: توسعه حمل و نقل عمومی به ویژه اتوبوس های شهری، مترو و ناوگان عمومی کم مصرف باید در اولویت برنامه ریزی دولت و مدیریت شهری قرار گیرد. مدیریت سفرهای درون شهری و کاهش وابستگی مردم به خودروهای شخصی تاثیرات مستقیمی بر کاهش مصرف سوخت، ترافیک و آلودگی هوا دارد.
مدیریت تولید و مصرف باید در کنار هم باشد
این نماینده مجلس تصریح کرد: تقویت پالایشگاه ها، تکمیل پروژه های نیمه تمام، ارتقای کیفیت محصولات و حفظ پایداری زیرساخت های انرژی ضروری است اما این اقدامات باید همزمان با مدیریت هوشمند مصرف دنبال شود. تمرکز یک طرفه بر افزایش عرضه، بدون اصلاح سمت تقاضا، کشور را در چرخه واردات و مصرف بیشتر قرار می دهد.
مختار تاکید کرد: تجربه نشان می دهد که رفع عدم تعادل انرژی نیاز به تصمیمات موقت و تسکینی ندارد، بلکه نیازمند سیاست های آینده نگر، نظارت موثر و هماهنگی بین دستگاه های اجرایی، مجلس، استانداری ها، شهرداری ها و بخش خصوصی است. به این ترتیب می توان از ظرفیت مدیریت محلی و استانی برای طراحی مشوق های متناسب با شرایط هر منطقه استفاده کرد.
عضو کمیسیون انرژی شورای اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: مصرف بهینه بنزین به معنای محدود کردن رفاه مردم نیست، بلکه به معنای استفاده صحیح از منابع ملی، کاهش هزینه های تحمیلی بر اقتصاد و تامین انرژی پایدار برای بخش تولید است. اگر اصلاح ناوگان، توسعه سوخت های جایگزین، حمل و نقل عمومی کارآمد و فرهنگ مصرف به طور همزمان اجرا شود، عدم تعادل بنزین را می توان به طور پایدار و بدون فشار بر مردم مدیریت کرد.
