ابوالقاسم دلفی سفیر سابق ایران در فرانسه با اشاره به اهمیت تنگه هرمز برای امنیت انرژی چین گفت: پکن در روابط خود با تهران علاوه بر روابط دوجانبه، منافع منطقه ای و روابط خود با سایر کشورهای خاورمیانه را نیز مد نظر قرار می دهد و تداوم وضعیت کنونی در تنگه هرمز می تواند باعث تجدید نظر در روابط چین با ایران شود.
وی با اشاره به دیدار اخیر عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران با همتای چینی خود در پکن گفت: آمریکا پس از توقف عملیات نظامی علیه ایران در تلاش است تا فشارهای اقتصادی و سیاسی علیه تهران را افزایش دهد و از دیگر کشورها می خواهد که در روابط اقتصادی خود با ایران دقت کنند.
چین و آمریکا؛ روابط فراتر از روابط تهران و پکن
دلفی با بیان اینکه چین همچنان اولین شریک تجاری ایران است، گفت: چین در دوره تحریم ها از بازار ایران سود برده و در برخی موارد از مواضع ایران حمایت کرده است. با این حال، پکن و مسکو نیز محدودیت هایی در حمایت از ایران دارند و باید دید تا کی می توانند در برابر فشار آمریکا مقاومت کنند.
این دیپلمات سابق با اشاره به سفر آتی رئیس جمهور چین به آمریکا افزود: موضوع ایران احتمالا یکی از موضوعات مهم مذاکرات شی جین پینگ و دونالد ترامپ خواهد بود. چین و آمریکا روابط اقتصادی گسترده ای دارند و تلاش می کنند در زمینه های مختلف به نوعی با یکدیگر تعامل داشته باشند.
به گفته دلفی، سفر عراقچی به پکن میتواند با هدف رایزنی با چینیها قبل از سفر شی به آمریکا برای خنثی کردن تلاشهای آمریکا برای دور کردن چین از ایران انجام شود.
چرا تنگه هرمز برای چین مهم است؟
سفیر سابق ایران در فرانسه با اشاره به اهمیت خلیج فارس برای اقتصاد چین گفت: پکن در دو سال گذشته تلاش کرده است تا روابط خود را با کشورهای حوزه خلیج فارس متنوع کند و نوعی آرامش در منطقه ایجاد کند، زیرا امنیت انرژی برای چین بسیار مهم است.
وی ادامه داد: جنگ اخیر، هدف قرار دادن کشورهای منطقه و وضعیت یمن این روند را مختل کرده و برای چین مطلوب نیست. از این رو وزیر امور خارجه چین در دیدار با عراقچی بر ضرورت بازگشایی تنگه هرمز تاکید کرد.
دلفی گفت: چین برنامه اقتصادی آینده خود را بر مبنای امنیت انرژی قرار داده است و بازگشایی تنگه هرمز برای این کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. ادامه وضعیت فعلی در تنگه هرمز می تواند چین را وادار به تجدید نظر در روابط خود با ایران کند.
وی در عین حال با تاکید بر اینکه روابط اقتصادی چین و آمریکا با روابط اقتصادی پکن و تهران قابل مقایسه نیست، گفت: برای چین روابط با واشنگتن اهمیت بیشتری دارد. به گفته وی، حتی اگر نفتکش های چینی بتوانند از تنگه هرمز عبور کنند، خطر کلی امنیت انرژی منطقه برای پکن نگران کننده خواهد بود.
«بازگشایی هرمز» می تواند برای ایران یک امتیاز باشد
دلفی با بیان اینکه ایران تاکنون توانایی خود را در کنترل تنگه هرمز نشان داده است، گفت: اهمیت تنگه هرمز باز بودن آن است. بازگشایی این آبراه و نظارت ایران بر آن می تواند امتیاز بیشتری برای تهران ایجاد کند و مزایای آن بیشتر از بسته شدن تنگه است.
آیا چین میان ایران و آمریکا میانجیگری خواهد کرد؟
این تحلیلگر مسائل بین الملل درباره احتمال میانجیگری چین بین ایران و آمریکا نیز گفت: چین ممکن است از نقش یک میانجی رسمی بین تهران و واشنگتن استقبال کند اما آمریکا از ابتدا تمایلی به میانجی گری چین و روسیه در مناقشه ایران نداشته است.
دلفی با اشاره به تلاش روسیه برای میانجی گری در جریان جنگ ایران و آمریکا افزود: بعید است ترامپ با میانجی گری چین نیز موافقت کند. به گفته وی، آمریکا می داند که چین شریک تجاری مهم ایران است و تهران و پکن نیز برنامه همکاری بلندمدتی دارند.
وی همچنین با تاکید بر اینکه ادامه رابطه ایران و آمریکا از طریق میانجی ها لزوما به نفع تهران نیست، گفت: در سال های اخیر کشورهای مختلفی برای میانجی گری بین ایران و آمریکا مداخله کرده اند، اما این تلاش ها موفقیت آمیز نبوده است. اگر قرار باشد گشایشی در روابط تهران و واشنگتن ایجاد شود، به نظر می رسد مذاکره مستقیم می تواند راه موثرتری باشد.
هشدار در مورد از دست دادن حمایت چین و روسیه
دلفی در بخشی دیگر از این گفتگو با اشاره به پرونده هسته ای ایران گفت: باید فکری برای حل مناقشه هسته ای با آمریکا شود. اگر آژانس بین المللی انرژی اتمی بر موضع خود در خصوص عدم همکاری ایران پافشاری کند، ممکن است حمایت چین و روسیه در شورای امنیت در مقطعی محدود شود.
وی افزود: تعهدات بین المللی چین و روسیه برای این کشورها بسیار مهم است و نباید تصور کرد که تعهدات دوجانبه آنها با ایران در هر شرایطی بر این تعهدات فائق خواهد آمد.
به گفته دلفی، ایران باید قبل از اینکه اختلافات هسته ای به مرحله پیچیده تری برسد و موضوع برجام و فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد بار دیگر مطرح شود، اختلافات خود با آژانس را در چارچوب مکانیسم هایی مانند توافق قاهره حل کند.
وی تاکید کرد: چنین اقدامی می تواند از یک سو فشار آمریکا را کاهش دهد و از سوی دیگر امکان حمایت چین و روسیه از ایران را افزایش دهد و زمینه را برای همکاری بیشتر کشورهای اروپایی با تهران فراهم کند.
