آخرین گزارش مرکز آمار ایران از عملکرد صنایع و معادن که مربوط به بهار امسال است، افت بیش از 14 واحدی را نشان می دهد. دردرصد تولید را نشان می دهد. رقمی که صنایع و معادن را به عنوان بدنه اصلی بورس در صدر جدول کاهش تولید قرار داده است. این خبر در شرایطی منتشر شده است که بازار سرمایه در ماه های اخیر عمدتاً روند صعودی داشته و فعالان بازار به دنبال ارزیابی تاثیر این افت بر صورت های مالی شرکت ها هستند.
سوال اصلی اینجاست که آیا کاهش 14 درصدی تولید می تواند منجر به افت متناسب سودآوری شرکت های بورسی شود یا ساختار هزینه و مکانیسم قیمت گذاری در صنایع مختلف تاثیر این شوک را تعدیل خواهد کرد؟ بررسی شاخص‌هایی مانند میزان اهرم عملیاتی نشان می‌دهد که تاب‌آوری صنایع در برابر این نزول یکسان نیست و برخی گروه‌ها می‌توانند با تکیه بر حاشیه سود بالا یا سازوکار فروش در بورس کالا، بخش مهمی از فشار کاهش تولید را جبران کنند.
ساختار هزینه و روش قیمت گذاری شرکت ها باعث می شود که اثر کاهش تولید در صنایع مختلف یکسان نباشد
محمد بیات منش کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این سوال که کاهش تولید چه تاثیری بر صورت های مالی شرکت ها دارد، به تجارت نیوز وی گفت: تحلیلگران بازار سرمایه لزوما این عدد را یک شوک ساختاری نمی دانند و بیشتر آن را در شرایط یک نوسان فصلی بررسی می کنند.
بیات منش تصریح کرد: برای بررسی دقیق تأثیر کاهش تولید بر سودآوری شرکت ها می توان از شاخصی به نام «درجه اهرم عملیاتی» استفاده کرد که این شاخص نشان می دهد که سود عملیاتی شرکت با تغییر حجم تولید چقدر تغییر می کند و درجه اهرم عملیاتی از نسبت درصد تغییر در سود عملیاتی (EBIT) به درصد تغییر حجم تولید به دست می آید.
وی ادامه داد: بررسی این شاخص در صنایع بزرگ بازار سرمایه ایران نشان می دهد که ساختار بهای تمام شده و قیمت گذاری شرکت ها باعث می شود اثر کاهش تولید در صنایع مختلف یکسان نباشد.در برخی صنایع حاشیه سود بالا و مکانیسم های فروش می تواند تا حدودی اثر کاهش تولید را جبران کند.
سازوکار فروش محصولات فولادی در بورس کالا و افزایش نرخ فروش می تواند بخش قابل توجهی از اثر کاهش تولید را پوشش دهد.
بیات منش درباره گروه فلزات اساسی و شرکت های فولادی گفت: شرکت های فولادی دارای اهرم عملیاتی حدود 1.8 تا 2.1 هستند و از این منظر کاهش تولید می تواند بر سود عملیاتی آنها تاثیر بگذارد.
وی افزود: با این حال ساز و کار فروش محصولات فولادی در بورس کالا و افزایش نرخ فروش می تواند بخش قابل توجهی از اثر کاهش تولید را پوشش دهد در نتیجه افت 14 درصدی تولید لزوماً به همان میزان کاهش سودآوری شرکت های فولادی منجر نمی شود.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: برآوردها نشان می دهد حاشیه سود ناخالص این صنعت بین 2.5 تا 3.5 واحد درصد تعدیل می شود اما شرکت های فولادی همچنان امکان حفظ سود خالص باکیفیت را دارند.
فروش اثر افت تولید فولادسازان را خنثی می کند
بیات منش در ادامه درباره صنعت فولاد گفت: اهرم عملیاتی این شرکت ها باعث افت تولید می شود تا تاثیر مستقیم بر سود داشته باشد اما مکانیسم قیمت گذاری و فروش در بورس کالا می تواند این تاثیر را تا حد زیادی تعدیل کند.
وی تصریح کرد: افزایش نرخ فروش محصولات فولادی به این معناست که کاهش میزان تولید لزوماً منجر به کاهش متناسب سوددهی نمی شود و شرکت ها می توانند بخشی از حاشیه سود خود را حفظ کنند.
خوراک بخش قابل توجهی از بهای تمام شده شرکت های پتروشیمی را تشکیل می دهد و با کاهش تولید، هزینه خرید خوراک نیز کاهش می یابد. این امر پتروشیمی ها را مقاوم تر می کند
این کارشناس بازار سرمایه درباره گروه پتروشیمی گفت: درجه اهرم عملیاتی این گروه حدود 1.2 تا 1.4 است و این نشان می دهد که سودآوری این شرکت ها حساسیت کمتری نسبت به تغییرات تولید دارد.
بیات منش تصریح کرد: دلیل اصلی این موضوع متغیر بودن بخش مهمی از هزینه های پتروشیمی است، خوراک بخش قابل توجهی از بهای تمام شده این شرکت ها را تشکیل می دهد و با کاهش تولید، هزینه خرید خوراک نیز کاهش می یابد.
وی ادامه داد: رشد نرخ حواله ارزی نیز می تواند در حفظ حاشیه سود شرکت های پتروشیمی موثر باشد و بر این اساس کاهش حاشیه سود این شرکت ها حدود یک تا دو درصد برآورد می شود که در بلندمدت قابل جبران است.
حاشیه سود ناخالص بیش از 40 درصد به شرکت های معدنی حاشیه ایمن در برابر کاهش تولید می دهد.
بیات منش درباره گروه شرکت های سنگ معدن و معدن فلزی گفت: درجه اهرم عملیاتی این گروه حدود 1.4 تا 1.5 است و حاشیه سود ناخالص بالای 40 درصد به این شرکت ها حاشیه مطمئنی در برابر افت تولید می دهد.
وی افزود: به همین دلیل کاهش تولید در این بخش اختلال جدی در سودآوری اساسی شرکت ها ایجاد نمی کند و افت محدود تولید نمی تواند تاثیر قابل توجهی بر توانایی شرکت ها در پرداخت سود نقدی داشته باشد.
بورس کالا اهرمی برای جبران کاهش تولید سیمان است
این کارشناس بازار سرمایه درباره صنعت سیمان نیز گفت: شرکت های سیمانی دارای درجه اهرم عملیاتی حدود 2 هستند اما مکانیزم عرضه محصول در بورس کالا می تواند اثر کاهش تولید را بر سودآوری آنها مدیریت کند.
بیات منش گفت: شرکت های سیمانی می توانند با تنظیم عرضه در بورس کالا تعادل قیمت را حفظ کنند و اجازه ندهند کاهش تولید به همین میزان منجر به کاهش سود شود.
وی ادامه داد: کوچک شدن حاشیه سود این گروه حداکثر حدود 2 واحد درصد خواهد بود که با رسیدن به فصول پرمصرف یعنی پاییز و زمستان می توان این کاهش را جبران کرد.
منبع: تجارت نیوز
