فارین پالیسی نوشت: طی هفته گذشته تغییر قابل توجهی در میزان خروج نفت خام از تنگه همچنان ناامن هرمز رخ داده است. به طوری که حجم صادرات نفت تقریباً به سطح قبل از جنگ بازگشته است.
به گزارش «میهن تجارت»؛ این مقاله ادامه می دهد: اما آنچه هنوز از تنگه هرمز خارج نمی شود – و از بسیاری از مناطق روسیه و اکنون چین – فرآورده های نفتی تصفیه شده مانند بنزین و گازوئیل است. این بدان معناست که علیرغم موفقیت آشکار محاصره بنادر ایران توسط نیروی دریایی آمریکا و اسکورت تعداد فزاینده نفتکش‌های نفتی از تنگه هرمز توسط نیروی دریایی آمریکا، مصرف کنندگان در ایالات متحده و اروپا تا ماه‌ها شاهد کاهش محسوس قیمت سوخت نخواهند بود.
بازگشت جریان انرژی از خلیج فارس – و در مورد عربستان سعودی، از بندر جایگزین آن در دریای سرخ – شگفت‌انگیز بوده است. میانگین صادرات نفت خام در اواسط سپتامبر حدود 6 تا 8 میلیون بشکه در روز بود، اما بر اساس داده های شرکت کشتیرانی و ردیابی نفتکش Kpler، میانگین هفتگی اکنون تقریباً دو برابر شده و به حدود 13.5 میلیون بشکه در روز رسیده است.
به ویژه عربستان سعودی حتی از ارقام صادرات خود در سال 2025 نیز فراتر رفته است. حجم بسیار زیادی از نفت خام این کشور از طریق تنگه هرمز و مقادیر قابل توجهی نیز از طریق دریای سرخ صادر می شود. کپلر تخمین می زند که صادرات نفت خام عربستان سعودی به حداقل 6.4 میلیون بشکه در روز رسیده است، در حالی که قبل از جنگ این رقم 5.4 میلیون بشکه در روز بود.
تخمین دقیق بازگشت جریان نفت از تنگه هرمز بسیار دشوار است، زیرا خدمات ردیابی نفتکش ها ارقام متفاوتی را ارائه می دهند و بازه های زمانی آنها یکسان نیست. اما روند کلی روشن است: نفت بار دیگر از تنگه هرمز خارج می شود.
این بازگشت جزئی جریان انرژی پس از هفت ماه جنگ باعث دلگرمی مقامات دولت ترامپ شده است. مقاماتی که مطمئن بودند ترکیب اسکورت نفتکش ها توسط آمریکا و محاصره از راه دور کشتی های ایرانی – که شریان حیاتی اقتصادی تهران محسوب می شود – هم فشار بر اقتصاد جهانی را کاهش می دهد و هم ایران را مجبور به توافق و پذیرش شرایط می کند.
اسکات بسانت، وزیر خزانه داری آمریکا معتقد است که ممکن است ایران ظرف چند هفته با کمبود منابع مواجه شود. به خصوص زمانی که آخرین محموله های نفتی که ایران در زمان آتش بس به چین فرستاده تخلیه و مصرف می شود.
تهدید اقتصادی علیه مردم ایران – اگر نه علیه دولت ایران – کاملاً واقعی است. ارزش پول ملی به سرعت در حال کاهش است و راه روشنی برای تامین مالی واردات ضروری وجود ندارد.
هنوز مشکلات زیادی وجود دارد
اما مشکلات همچنان زیاد است.
اولین و فوری ترین مشکل این است که بازگشت جریان نفت از طریق تنگه هرمز یک طرفه بوده است: جریان نفت خام تقریباً به حالت عادی بازگشته است، اما جریان فرآورده های نفتی تصفیه شده هنوز کمی بیشتر از نیمی از سطح قبل از جنگ و در برخی نقاط حتی کمتر است.
بر اساس برآورد کپلر، حدود 3 میلیون بشکه فرآورده های نفتی تصفیه شده در روز از حجم معمول جریان نفت در تنگه هرمز کاهش یافته است.
این کمبود با حملات مداوم اوکراین به پالایشگاه های روسیه و همچنین محدودیت های جدید چین در صادرات فرآورده های نفتی تشدید شده است. پکن عجله ای برای عرضه محصولات نفتی به بازار جهانی و کمک به دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا ندارد.
این شکاف دلیل اصلی رسیدن قیمت گازوئیل در آمریکا و اروپا به رکوردهای تاریخی است. موضوعی که همه چیز از کشاورزی گرفته تا صنعت حمل و نقل جاده ای را تحت تاثیر قرار می دهد.
شرکت‌های نفتی ایالات متحده به بانک فدرال رزرو دالاس گفته‌اند که انتظار دارند قیمت‌های بالای دیزل حداقل برای یک سال دیگر ادامه یابد.
به همین دلیل، ترامپ همچنان در حال بررسی ممنوعیت صادرات دیزل آمریکا است. اقدامی که با مخالفت بسیاری از مشاوران وی مواجه شده است. این طرح به عنوان تلاشی نادرست برای کاهش قیمت های داخلی در آستانه میهن تجارتات میان دوره ای توصیف شده است که ممکن است در کوتاه مدت مقداری از فشار قیمت ها را کاهش دهد، اما در میان مدت مشکلات بیشتری را ایجاد کند.
بر اساس گزارش های اخیر، آخرین اقدام ترامپ اعمال فشار بر اقتصادهای بزرگ اروپایی مانند فرانسه و آلمان برای آزادسازی برخی از ذخایر بزرگ دیزل و کاهش التهاب بازار بوده است.
بازگشت جریان نفت پایدار نیست
دوم، اگرچه جریان نفت خام همچنان انعطاف‌پذیری شگفت‌آوری از خود نشان می‌دهد در حالی که ایران به حمله به نفت‌کش‌ها ادامه می‌دهد – سه نفتکش اوایل این هفته هدف قرار گرفتند – این بازگشت پایدار به حالت عادی نیست.
اکثر تانکرهای نفتی که از تنگه هرمز عبور می کنند اکنون از مسیر جنوبی تحت حفاظت ایالات متحده استفاده می کنند. مسیری که مستلزم حضور گسترده، پرهزینه و مستمر نیروی دریایی آمریکاست.
این وضعیت نمی تواند برای همیشه ادامه یابد.
علاوه بر این، اکثر محموله‌های نفتی که این روزها از خلیج فارس خارج می‌شوند، نیازمند فرآیندی پرهزینه و پیچیده برای انتقال نفت از یک کشتی به کشتی دیگر در آب‌های آرام‌تر اطراف عمان هستند.
این موضوع فشار بیشتری بر ناوگان نفتکش های جهانی وارد می کند. ناوگانی که در حال حاضر تحت فشار است.
کرایه نفتکش ها از زمان شروع جنگ تقریبا 20 برابر شده است و در برخی مواقع به حدود یک میلیون دلار در روز می رسد.
موفقیت محاصره ایالات متحده می تواند منجر به تشدید جنگ شود
در نهایت، خود موفقیت محاصره آمریکا – که صادرات نفت ایران را تقریباً به صفر رساند – و همچنین بهبود غافلگیرکننده وضعیت رقبای منطقه ای ایران در خلیج فارس، می تواند بار دیگر زمینه ساز تشدید مناقشه شود.
کشورهای رقیب ایران در حال حاضر به دلیل افزایش قیمت نفت، درآمد بسیار بیشتری نسبت به قبل از جنگ از نفت دارند.
ترامپ همچنان تهدید به از سرگیری درگیری نظامی با ایران می کند. این در حالی است که هفته گذشته پیشنهاد اخیر تهران برای آتش بس را رد کرد.
با این حال، ترامپ گفته است که هرگونه حمله جدید ممکن است تا پس از میهن تجارتات میان دوره ای آمریکا به تعویق بیفتد.
ایران که به گفته نویسنده «پشت به دیوار است» بار دیگر انگیزه هایی برای حمله به تاسیسات انرژی منطقه پیدا کرده و تلاش می کند بخشی از کنترل خود بر تنگه هرمز را بازپس گیرد.
در مجموع، با وجود بهبود ظاهری بخشی از شبکه انرژی خاورمیانه، چشم‌انداز کمی برای کاهش واقعی فشار بر مصرف‌کنندگان تحت استرس وجود دارد.
و اگر درگیری نظامی از سر گرفته شود، وضعیت می تواند بسیار بدتر شود.
این وضعیت را نمی توان به عنوان یک لحظه “ماموریت انجام شده” در نظر گرفت.
