هادی کیا دلیری در همایش منطقه ای آموزش و فرهنگ سازی محیط زیست و عشایر منطقه حفاظت شده سفیدکوه خرم آباد با تشریح الزامات آموزش موثر و مشارکت اجتماعی در حفاظت از منابع طبیعی، بر ضرورت پیوند دانش، علاقه به طبیعت و اصلاح رفتارهای فردی و اجتماعی تاکید کرد.
وی معتقد است آشنایی با مسائل زیست محیطی اگر منجر به شکل گیری احساس مسئولیت و تغییر در عملکرد افراد نشود، برای جلوگیری از تخریب طبیعت کافی نخواهد بود.
کیا دلیری با اشاره به تفاوت نیازهای آموزشی کودکان و بزرگسالان تصریح کرد: برای تربیت نسل آینده نمی توان تنها به بیان مشکلات، هشدار در مورد تخریب محیط زیست و اشاره به پیامدهای بحران های طبیعی تکیه کرد. بلکه کودکان و نوجوانان باید به طبیعت علاقه داشته باشند تا حفاظت از آن به دغدغه درونی آنها تبدیل شود.
معاون آموزش و مشارکت های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به برداشت های غلط از جایگاه این سازمان در روند توسعه، تاکید کرد: حفاظت از طبیعت نباید در تقابل با پیشرفت اقتصادی تعریف شود.
وی برای تبیین این موضوع نقش محیط زیست را به حفاظت در مسیر توسعه تشبیه کرد که مانع از حرکت نمی شود بلکه از انحراف آن به سوی پیامدهای زیانبار جلوگیری می کند.
کیا دلیری همچنین به تفاوت مدیریت یک منطقه طبیعی با حفاظت از موجودیت آن توجه کرد و گفت: حفاظت قبل از اینکه به مدیریت یک منطقه جغرافیایی مرتبط باشد، بر جلوگیری از شکل گیری تهدیداتی تمرکز دارد که ممکن است بقای گونه ها و زیستگاه ها را در آینده به خطر بیندازد.
وی در این زمینه معماری بومی روستاها و سکونتگاه های طبیعی را نمونه ای از هماهنگی زندگی انسان با محیط اطراف دانست و نسبت به عواقب ساخت و سازهای ناسازگار با طبیعت هشدار داد.
وی دانش بومی عشایر را یکی از ظرفیت های قابل استفاده در حفاظت از منابع طبیعی دانست و افزود: تجربه به دست آمده از سال ها زندگی در کوهستان ها و مناطق طبیعی دانشی را در اختیار عشایر قرار داده است که می تواند در کنار دانش علمی امروزی به حفاظت موثرتر از طبیعت کمک کند.
کیا دلیری با اشاره به ساختار طبیعی زاگرس تصریح کرد: جنگل ها، چشمه ها، رودخانه ها و دره های این منطقه بخشی از یک مجموعه زنده و به هم پیوسته است. در چنین ساختاری، آسیب به یک قسمت ممکن است بر قسمت های دیگر تأثیر بگذارد و در نهایت هم چرخه طبیعی منطقه و هم معیشت ساکنان آن را تحت تأثیر قرار دهد.
معاون آموزش و مشارکت های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به وضعیت جنگل های زاگرس گفت: بر اساس آمار ارائه شده در این جلسه، از مجموع حدود شش میلیون هکتار جنگل های این منطقه، نزدیک به دو میلیون هکتار با بیماری زغالی و سایر عوامل فرسودگی و خسارت مواجه است.
وی در ادامه فرسایش خاک را از دیگر چالش های مهم زیست محیطی کشور برشمرد و اظهار داشت: میزان فرسایش خاک در ایران به 16 تن در هکتار می رسد. عددی که نشان دهنده فشار زیاد بر این منبع طبیعی است.
کیا دلیری با تاکید بر ضرورت حضور موثر مردم در برنامه های توسعه پایدار گفت: مشارکت اجتماعی زمانی محقق می شود که مسئولان به نقش مردم در تصمیم گیری، تصمیم گیری و حمایت اجتماعی از اجرای برنامه ها پی ببرند.
وی با انتقاد از رویکردهای دوگانه در مواجهه با تخریب طبیعت افزود: در سیاست های زیست محیطی باید بین فعالیت های معیشتی جوامع محلی و ساخت و سازها یا بهره برداری های کلان تفکیک قائل شد.
معاون آموزش و مشارکت های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به برنامه های مشارکت محور این سازمان از اجرای طرح «همیار محیط زیست» و پذیرش آن در سطح کشور خبر داد.
به گفته وی، طی ماه های اخیر حدود 550 هزار نفر به این طرح پیوسته اند و تعداد دانش آموزان عضو مهیتیار استان لرستان بر اساس اطلاعات ارائه شده در این همایش حدود سه هزار نفر است.
کیا دلیری با تاکید بر اینکه هدف آموزش و پرورش صرفا افزایش دانش مردم نیست، گفت: آموزش زمانی می تواند به نتیجه مطلوب برسد که نگرش و رفتار افراد را تغییر دهد.
وی برای روشن شدن این موضوع به مدیریت پسماند اشاره کرد و توضیح داد: توصیه به مردم برای رها نکردن زباله در طبیعت بدون امکانات مناسب برای جمع آوری و دفع آن تاثیر محدودی خواهد داشت.
کیا دلیری در بخشی دیگر از سخنان خود از تدوین «سند ترویج فرهنگ زیست محیطی» در سازمان حفاظت محیط زیست خبر داد و اظهار داشت: در این سند وظایف مشخصی برای دستگاه های دولتی تعریف شده است تا اقدامات آنها در زمینه ترویج فرهنگ زیست محیطی مورد ارزیابی قرار گیرد.
