بعدی- سیاستمداران اسرائیلی که به دنبال جانشینی نتانیاهو هستند. نگاهی به رهبران اصلی اپوزیسیون اسرائیل، احزاب آنها و مواضع مشترک آنها در غزه و جنگ های دیگر. در آستانه انتخابات 27 اکتبر.
به گزارش به گزارش میهن تجارت به نقل از الجزیره، پنج تن از چهره‌های سرشناس جنبش موسوم به «اپوزیسیون صهیونیستی» در اسرائیل در ۲۶ سپتامبر با هدف برکناری بنیامین نتانیاهو در انتخابات ۲۷ اکتبر، «پیمان عدم تجاوز» را امضا کردند.
در این جلسه که در منزل یایر لاپید، رهبر مخالفان در تل آویو برگزار شد، افراد ذیل حضور داشتند: نفتالی بنت (نخست وزیر سابق و رهبر حزب بیهاد)، گادی آیزنکوت (رئیس سابق ستاد کل ارتش و رهبر حزب جدید یاشار)، یایر گولان (رهبر لیکراتز حزب “د” حزب «اسرائیل بیتینو»).
رهبران در بیانیه اصولی که پس از این دیدار چند ساعته منتشر کردند، گفتند: با وجود اختلافات ایدئولوژیک بین ما، تشکیل دولت صهیونیستی و دولتمردی متعهد به ترمیم و بازسازی هدف اصلی ماست.
با این حال، اینکه این پیمان تا چه زمانی ممکن است دوام بیاورد – لیبرمن قبلاً آیسنکوت را متهم کرده است که قصد دارد با نتانیاهو توافق کند – اینکه چقدر این تغییر از نظر ماهیت و همچنین سبک معنادار خواهد بود، هنوز مورد سوال است و اینکه کدام یک از آنها ممکن است ائتلاف آینده را رهبری کنند.
به جز جولان، همه آنها رویکردی اساساً راستگرایانه در قبال چالش های اسرائیل دارند. هیچ یک از آنها متعهد به تشکیل کشور فلسطین نیستند. فقط دموکرات ها از آن به عنوان یک هدف دور و نامشخص یاد می کنند. هیچ یک از آنها، از جمله خود جولان، نمی پذیرند که جنگ اسرائیل در غزه مصداق “نسل کشی” است، یا اینکه اسرائیل با کشتن بیش از 74000 نفر در آنجا مرتکب جنایات جنگی شده است. همچنین هیچ یک از اقدامات نظامی اسرائیل علیه لبنان، سوریه، یمن، قطر و ایران مورد تردید قرار نگرفته است. بلکه انتقادات آنها عمدتا معطوف به این است که چگونه این اقدامات باعث شکل گیری تصویری منفی از اسرائیل در سطح بین المللی شده است.
آرون برگمن، تحلیلگر اسرائیلی و عضو هیئت علمی ارشد در کینگز کالج لندن، می‌گوید: «نیروهای مسلط در اپوزیسیون، مانند بنت، لیبرمن یا آیسنکوت، نماینده سیاست‌های جناح راست هستند. آنها حاضر نیستند با موضوع اصلی و اساسی که در مرکز همه مسائل قرار دارد، بپردازند: مسئله استقلال فلسطین و فلسطین را شبیه‌ترین مردم فلسطین می‌دانند.» نتانیاهو با این تفاوت که آنها با اتهامات فساد و حمایت از چهره های راست افراطی مانند ایتامار بنگویر (وزیر امنیت داخلی) و بزالل اسموتریچ (وزیر دارایی) مواجه نیستند.
بنابراین، چهره های اصلی اپوزیسیون چه کسانی هستند و احزاب آنها چه دیدگاه ها و مواضعی دارند؟
گادی آیزنکوت – یاشار
آیسنکوت که به ابداع «دکترین ضاحیه» در سال 2008، استراتژی مبتنی بر استفاده از «نیروی نامتناسب» و تخریب گسترده زیرساخت‌های غیرنظامی علیه گروه‌هایی مانند حزب‌الله و حماس نسبت داده می‌شود، از سال 2015 تا 2019 به عنوان رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل خدمت کرد.
این شخصیت 66 ساله در سال 2022 با پیوستن به ائتلاف «اتحاد ملی» به رهبری بنی گانتز، وزیر دفاع سابق، وارد عرصه سیاسی شد و پس از حملات 7 اکتبر 2023 به رهبری حماس در جنوب اسرائیل، وارد کابینه جنگی شد که نتانیاهو تشکیل داده بود. در دسامبر همان سال، پسر 25 ساله او گال و دو برادرزاده اش هنگام شرکت در جنگ غزه کشته شدند. این تلفات، که تحلیلگران می گویند، پیوندی بین او و بخشی از رای دهندگانی که خود را زخمی از جنگ می دانند، ایجاد کرده است.
در ژوئن 2024، او به همراه گانتز از کابینه جنگ استعفا داد و نتانیاهو را به نداشتن استراتژی برای پایان دادن به جنگ متهم کرد. یک سال بعد، آیسنکوت حزب میانه‌رو یاشار (به معنی درستکار/صادق) را تأسیس کرد که خواستار یک دولت حرفه‌ای، خدمت نظامی برای همه – از جمله یهودیان افراطی ارتدوکس – و یک کمیسیون تحقیق دولتی برای بررسی شکست‌های قبل از 7 اکتبر بود.
اگرچه او رویکردی بسیار مبهم نسبت به بسیاری از مواضع سیاست خارجی اسرائیل دارد، اما از اتکای دولت به ایالات متحده برای دستیابی به اهداف جنگی خود انتقاد کرده است. با این حال، این اهداف را زیر سوال نمی برد. او در ماه ژوئن گفت‌وگوهای میانجی‌گری واشنگتن با تهران را که واشنگتن با اسرائیل برای پایان دادن به جنگ علیه ایران آغاز کرده بود، توصیف کرد: «توافقی که دور از اینجا و به دور از منافع اسرائیل شکل می‌گیرد». در همان ماه، او همچنین به شدت به محدودیت‌های آمریکا بر آزادی عمل اسرائیل در لبنان اعتراض کرد.
آیسنکوت مشارکت “فهرست متحد عربی” (معروف به حزب “رام”) در ائتلاف پس از انتخابات را رد کرده است. او در مصاحبه ای با کانال 12 در 26 سپتامبر گفت که هیچ یک از طرف های عربی شرایط او از جمله به رسمیت شناختن اسرائیل به عنوان یک “کشور یهودی” را نمی پذیرند.
نفتالی بنت، یایر لاپید – «بیهد»
“بیهاد” (به معنای “با هم”) نام فهرست مشترکی است که در آوریل 2026 توسط نخست وزیران سابق نفتالی بنت و یایر لاپید اعلام شد. کسانی که در مجموع ۱۸ ماه (در سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲) بین دولت‌های نتانیاهو نخست‌وزیر بودند.
بنت، 54 ساله، از حامیان دیرینه شهرک‌سازی‌های غیرقانونی در کرانه باختری، در صدر فهرست قرار دارد و پس از آن لاپید، موسس حزب میانه‌روی یش آتید، 62 ساله قرار دارد.
لاپید شریک زندگی خود را “یک سیاستمدار راست‌گرا اما صادق” خواند. هیچ یک از آنها حل مناقشه اسرائیل و فلسطین را در اولویت قرار ندادند و از تشکیل کشور فلسطین حمایت نکردند. اگرچه ائتلاف 2021 آنها شامل ریم بود، بنت اعتراف کرده است که وعده انتخاباتی را زیر پا گذاشته است.
لاپید یکی از صریح‌ترین منتقدان اسرائیل از نحوه درک بین‌المللی نسل‌کشی و حملات متعدد آن به همسایگانش بوده است، در حالی که به ندرت دلیل این اقدامات را زیر سوال می‌برد. در مقابل، بنت در دیدگاه های جنگ طلبانه خود صریح تر است. او که از حامیان سرسخت جنگ این کشور علیه ایران است، همچنین به ارتش و سرویس‌های امنیتی اسرائیل به خاطر حمله سپتامبر 2025 به دوحه پایتخت قطر، که رهبران ارشد حماس را هدف قرار دادند، تبریک گفت. یک مقام امنیتی قطر در این حمله کشته شد که با محکومیت سراسر منطقه و فراتر از آن مواجه شد.
آنها اکنون به دنبال دولتی هستند که تنها از احزاب صهیونیستی تشکیل شده باشد و اتکا به احزاب عربی را نیز رد کند.
آویگدور لیبرمن – اسرائیل بیتنو
لیبرمن 68 ساله که تندروترین صدا در حلقه درونی لاپید به حساب می‌آید، حزب اسرائیل بیتنو (اسرائیل خانه ما) را در سال 1999 تأسیس کرد تا به نمایندگی از مهاجران روسی‌زبان با گرایش راست‌گرایان باشد.
لیبرمن که زمانی تحت الحمایه نتانیاهو بود، اکنون هرگونه همکاری در دولت خود یا پیوستن به ائتلافی شامل یهودیان افراطی ارتدوکس (حاردی) یا متکی به احزاب عرب (که او آنها را ضد صهیونیستی می خواند) را رد کرده است. او همچنین با تشکیل دولت اقلیت مخالف بود. سمتی که گفته می شود او را مانع اصلی نامزدی آیزنکوت برای پست نخست وزیری از این بلوک سیاسی کرده است.
در نوامبر 2023، لیبرمن ادعای سال 2018 را که در زمان خدمت به عنوان وزیر دفاع مطرح کرد، تکرار کرد و گفت: “در غزه بی گناهی وجود ندارد.” او در ماه فوریه از گذرگاه کرم ابوسالم (که اسرائیلی‌ها آن را کرم شالوم می‌نامند) بازدید کرد و دولت نتانیاهو را متهم کرد که در واقع با اجازه دادن حداقل کمک‌های بشردوستانه به غزه به حماس کمک مالی می‌کند.
رهبر حزب اسرائیل بیتنو همواره از نسل کشی اسرائیل و اقدامات نظامی متعاقب آن حمایت کرده است. در سپتامبر 2025، او مانند دیگر سیاستمداران اسرائیلی از نتانیاهو به دلیل عذرخواهی از دوحه انتقاد کرد. عذرخواهی که نتانیاهو تحت فشار دولت ترامپ و به دلیل حمله ای که در همان ماه انجام شد مجبور به انجام آن شد. لیبرمن گفت که عذرخواهی باید از مردم اسرائیل خطاب می شد. او همچنین با هرگونه محدودیت در تهاجم به لبنان مخالفت کرد و در ماه مارس به جروزالم پست گفت: «اگر به یک عملیات محدود برگردیم، مانورهایی در نزدیکی مرز انجام دهیم و شاید درباره ایجاد منطقه امنیتی صحبت کنیم، این دیوانگی محض است.
شایل بن افرایم، تحلیلگر اسرائیلی در Atlas Global Strategies می گوید: «جایگاه لیبرمن در این بلوک سیاسی نیست. به گفته وی، انگیزه اصلی لیبرمن نفرت از نتانیاهو است.
با این حال، بن افرایم خاطرنشان می کند که لیبرمن “پایگاه هواداران وفاداری دارد و یک نیروی تعیین کننده در سیاست اسرائیل است.” اگرچه بدنه اصلی رای دهندگان او را مهاجران شوروی سابق تشکیل می دهند، اما به دلیل استقلالی که از خود نشان داده توانسته است اعتماد طیف وسیع تری را جلب کند.
ناظران می گویند که او احتمالاً می تواند به بلوک راستگرای نتانیاهو بازگردد.
یایر گولان – حزب دمکرات
جولان که تنها رهبر حاضر بر سر میز لاپید از جناح چپ صهیونیستی است و تنها کسی است که آماده همکاری با احزاب فلسطینی است، رهبر حزب “دموکرات ها” است. حزبی لیبرال که در سال 2024 از ادغام حزب کارگر و حزب سکولار و سوسیال دموکرات مرتس تشکیل شد.
جولان 64 ساله که یک ژنرال بازنشسته و معاون سابق ستاد کل ارتش است، در اسرائیل به دلیل اقداماتش در طول تهاجم سال 2023 به رهبری حماس که در آن به جنوب رفت و به دفع حمله کمک کرد، تحسین شد.
در میان طیف وسیع مخالفان نتانیاهو، جولان تنها کسی است که از اهداف جنگی دولت انتقاد می کند. او استدلال می کند که دستاوردهای نظامی به دلیل فقدان یک استراتژی دیپلماتیک و سیاسی منسجم به هدر می رود.
در ماه مه 2025، دو سال پس از نسل کشی غزه، جولان با گفتن این که “یک کشور عاقل، نوزادان را به عنوان سرگرمی نمی کشد” در یک کنفرانس خبری جنجال به پا کرد. او وزرای کابینه را متهم کرد که از گرسنگی دادن کودکان فلسطینی در منطقه لذت می برند. او بعداً پس از انتقادات گسترده در اسرائیل این اظهارات را پس گرفت. او در ماه اکتبر، ضمن تمجید از دستاوردهای جنگ 12 روزه سال قبل علیه ایران، به اعضای حزبش گفت که ترور رهبر ایران در آغاز آن درگیری یک “اشتباه” بوده است.
جولان علیرغم آمادگی خود برای همکاری با احزاب فلسطینی، در ماه سپتامبر از رد صلاحیت سامی ابوشهاده، رهبر حزب عربی بیلد، به دلیل مقاله ای درباره وقایع 7 اکتبر حمایت کرد. این موضع وی مورد انتقاد «فهرست مشترک» (ائتلافی متشکل از احزاب عربی «هداش»، «طال» و «بلد») و همچنین برخی تحلیلگران قرار گرفت.
روی زور، کارشناس سیاست اسرائیل در دانشگاه اسکس، می گوید با وجود اختلافات ایدئولوژیک جولان و لیبرمن در مسائل امنیتی و درگیری، “هیچ ائتلاف برنده ای بدون حضور این دو شکل نخواهد گرفت.” او می افزاید که نگرانی در مورد احتمال درگیری بین این دو در واقع نادیده گرفتن اصل داستان است. از آنجایی که هر دو مخالف نتانیاهو هستند، از سکولاریزاسیون حمایت می کنند و به شدت با معافیت یهودیان افراطی ارتدوکس (حاردیس) از خدمت سربازی مخالفند.
