رودخانه های «زرجوب» و «گوهررود» رشت که روزگاری منبع آب شرب و محلی برای ماهیگیری مردم بودند، امروز با حمل حجم زیادی از فاضلاب های خانگی و صنعتی به مسیر خود به سمت تالاب انزلی ادامه می دهند.
این بحران علاوه بر چهره نامطبوع و بوی غیر قابل تحملی که این بحران در فضای شهری ایجاد کرده است، استان گیلان را به یکی از خطرناک ترین استان ها از نظر آلودگی آب تبدیل کرده است. نبود برنامه ریزی شهری و مستمر برای مدیریت پساب، نبود آینده نگری نسبت به آینده شهر و عدم نظارت دقیق سازمان های محیط زیستی و نظارتی، این دو بزرگراه حیاتی را به آلوده ترین رودخانه های استان تبدیل کرده است.
گیلان، سرزمین باران، شالیزارها و تالاب ها، هر روز با حجم زیادی از فاضلاب و فاضلاب تصفیه نشده مواجه است. روزانه حدود 390 هزار مترمکعب پساب فاضلاب، خانگی و صنعتی در استان تولید می شود که تنها 25 درصد آن تصفیه می شود و 75 درصد مابقی بدون تصفیه وارد رودخانه ها و وارد محیط زیست می شود.
بخش قابل توجهی از این آلودگی به حوضه تالاب انزلی و رودخانه های منتهی به آن می رسد. اکوسیستمی ارزشمند که تحت فشار آلاینده های ورودی رودخانه ها و دریای خزر قرار دارد.
این وضعیت نه تنها طبیعت و تنوع زیستی گیلان را تهدید می کند، بلکه می تواند پیامدهایی برای کشاورزی، آبزی پروری، گردشگری و سلامت جامعه داشته باشد.
در استانی که زندگی و اقتصاد مردم آن با آب و طبیعت پیوند خورده است، آلودگی منابع آب به معنای زنجیره ای از تهدیدات برای سرمایه های طبیعی و معیشت محلی است. فاضلابی که امروزه بدون تصفیه وارد رودخانه ها و تالاب ها می شود تنها یک موضوع زیست محیطی نیست. هزینه آن را در دراز مدت می توان در سلامت مردم، کیفیت محصولات کشاورزی، آسیب به اکوسیستم ها و کاهش ظرفیت گردشگری استان مشاهده کرد.
از سوی دیگر، شاخص برخورداری گیلان از تصفیه بهداشتی فاضلاب حدود نیمی از میانگین کشوری است. شکافی که ضرورت توسعه زیرساخت های جمع آوری و تصفیه فاضلاب را بیش از پیش آشکار می کند. حفاظت از منابع آب در گیلان بدون مهار فاضلاب امکان پذیر نیست. زیرا هر روز تاخیر در تصفیه فاضلاب فشار بیشتری بر طبیعت و زندگی مردم وارد می کند.
