به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، حضرت فاطمه زهرا (س) در میان چهره های درخشان تاریخ اسلام از جایگاه ویژه ای برخوردار است. بانویی که زندگی پر برکتش پر از درس برای زیستن، اندیشیدن و ساختن آینده است. نام او نه تنها یادآور یک شخصیت بزرگ تاریخی است، بلکه دروازه ای برای شناخت ارزش هایی چون ایمان، کرامت، مهربانی و پایبندی به حقیقت است. ارزش هایی که می تواند مردم را در هر زمان و مکان راهنمایی کند.
در عصر ما که خانواده ها در تربیت فرزندان خود با دغدغه های مختلفی مواجه هستند، بازگشت به الگوهای اصیل دینی اهمیتی دوچندان می یابد. تغییر سبک زندگی، گسترش فضای مجازی و تنوع الگوهای رفتاری این پرسش را پیش روی والدین قرار داده است که چگونه می توان نسلی آگاه و اخلاق مدار با هویت دینی تربیت کرد؟ پاسخ به این سوال مستلزم نگاهی عمیق تر به مفهوم آموزش و شناخت الگوهایی است که ارزش های انسانی را در زندگی خود به نمایش گذاشته اند.
دهه فاطمیه فرصتی ارزشمند برای فراتر رفتن از یادآوری ساده مناسبت های تاریخی و تأمل در پیام های تربیتی زندگی حضرت زهرا(س) است. این روزها می تواند زمینه ای برای بازنگری در نقش والدین و مسئولیت آنها در شکل گیری شخصیت فرزندان فراهم کند. شاید درک دقیق‌تر زندگی او ما را متوجه این واقعیت کند که آموزش تنها انتقال مجموعه‌ای از آموزه‌ها نیست، بلکه فرآیندی عمیق است که در رفتار، گفتار، روابط و فضای حاکم بر خانواده شکل می‌گیرد.
بر این اساس این گزارش با هدف بررسی ابعاد تربیتی زندگی حضرت زهرا(س) و تبیین راه های استفاده از این الگوی ارزشمند در زندگی امروز خانواده ها تدوین شده است. تلاش بر این است که به جایگاه معنوی و اخلاقی آنان توجه شود و به این پرسش اساسی پرداخته شود که چگونه می توان معارف سیره فاطمی را از سطح علم و علاقه وارد عرصه عمل و تربیت نسل آینده کرد؟
حضرت زهرا (س)؛ الگویی برای تربیت فرزندان در خانواده
فاطمه رضازاده، روانشناس و مشاوره کودک و نوجوان وی با بیان اینکه دهه فاطمیه فرصت ارزشمندی برای آشنایی با سیره حضرت زهرا(س) و مروری بر زندگی خودمان است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: یکی از مهمترین وظایف والدین تربیت فرزندانی مؤمن، با اخلاق و مسئولیت پذیر است، اما سوال اینجاست که چگونه می توان در دنیای امروز فرزندانی تربیت کرد که علاوه بر موفقیت های علمی و اخلاقی، از موفقیت های علمی و اجتماعی نیز برخوردار باشند؟ برای پاسخ به این سوال می توان به زندگی حضرت زهرا (س) و نحوه زندگی آن حضرت در خانواده توجه کرد و از ارزش های تربیتی زندگی آن حضرت برای زندگی امروز خود استفاده کرد.
وی با بیان اینکه یکی از مهمترین اصول تربیت فرزند محبت و ایجاد امنیت عاطفی در خانواده است، می افزاید: کودک باید احساس کند برای والدینش ارزشمند است و بدون ترس از تحقیر و سرزنش می تواند از نگرانی ها و اشتباهات خود صحبت کند. عشق به معنای پذیرفتن تمام خواسته های کودک نیست، بلکه به معنای احترام به شخصیت او در کنار تعیین محدودیت ها و قوانین است. والدین می توانند با الهام از سابقه خانوادگی حضرت زهرا (س) محیطی را فراهم کنند که در آن عشق، احترام و مسئولیت در کنار هم رشد کند.
این روانشناس و مشاور کودک و نوجوان با بیان اینکه درس مهم دیگر این است که تربیت کودک بیشتر تحت تأثیر رفتار ماست تا گفتارمان، بیان می کند: وقتی از فرزندان خود انتظار صداقت داریم نباید خودمان دروغ بگوییم و وقتی احترام به دیگران را آموزش می دهیم باید در برخورد با اعضای خانواده و اطرافیانمان به این اصل پایبند باشیم. نمی توان از کودک توقع داشت که اهل نماز، اخلاق و مهربانی باشد، اما این ارزش ها را در رفتار والدین رعایت نکرد. اگر بخواهیم از حضرت زهرا(س) الگو بگیریم باید از خودمان شروع کنیم و ببینیم رفتار روزمره ما چه تصویری از ایمان و اخلاق برای فرزندانمان نشان می دهد.
چگونه ایمان و معنویت را در کودکان پرورش دهیم
رضازاده یکی از وظایف والدین را معرفی فرزندان به خدا و ایجاد علاقه به معنویت بیان کرد، اما تربیت دینی با دستور دادن و تکرار توصیه ها شکل نمی گیرد و ادامه می دهد: اگر می خواهیم فرزندانمان با نماز، دعا و قرآن آشنا شوند، بهتر است فضای خانه را با آرامش، محبت و گفتگو همراه کنیم. وقتی کودک می بیند که چگونه معنویت منجر به رفتار بهتر، آرامش و مهربانی می شود، به احتمال زیاد آن را به عنوان بخشی از زندگی خود می پذیرد.
وی با بیان اینکه در تربیت فرزندان نباید همه کودکان را با یک معیار بسنجیم، زیرا هر کودکی استعدادها، نیازها و ویژگی های شخصیتی متفاوتی دارد، می گوید: مقایسه مداوم کودکان با یکدیگر یا با دیگران ممکن است حس ارزشمندی آنها را ضعیف کند. وظیفه والدین این است که توانایی های فرزند خود را بشناسند و با صبر و حوصله نقاط ضعف او را اصلاح کنند و به او فرصت رشد و تجربه بدهند. تربیت صحیح به این معنا نیست که فرزندی را مطابق میل خود بسازیم، بلکه به این معناست که به او کمک کنیم تا فردی مومن، سالم و مسئولیت پذیر شود.
روانشناس و مشاور کودک و نوجوان می افزاید: الگوگیری از حضرت زهرا(س) زمانی در زندگی ما معنا پیدا می کند که ارادت قلبی خود را به رفتارهای روزمره تبدیل کنیم. باید از خود بپرسیم آیا در خانه به حرف های فرزندانمان گوش می دهیم؟ آیا به آنها فرصتی می دهیم که وقتی اشتباه می کنند جبران کنند؟ آیا ما خودمان همان ارزش هایی را که از آنها انتظار داریم رعایت می کنیم؟ و دهه فاطمیه فرصتی است برای پاسخ به این سوالات. شاید یکی از بهترین راه های ابراز محبت به حضرت زهرا(س) تلاش برای ساختن خانواده ای باشد که در آن ایمان، محبت، احترام و اخلاق به صورت عملی به فرزندان منتقل شود.
زندگی نامه حضرت زهرا (س); راهنمایی برای تربیت کودکان آگاه و مسئولیت پذیر
فاطمه خدادادی، روانشناس بالینی وی با بیان اینکه تربیت کودک در دنیای امروز تنها محدود به تامین نیازهای مادی و تامین امکانات آموزشی نیست، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: والدین باید فرزندانی را تربیت کنند که توانایی تشخیص حق از باطل را داشته باشند، تسلیم فشارهای محیط نشوند و نسبت به خود و دیگران احساس مسئولیت کنند. سیره حضرت زهرا (س) می تواند فرصتی باشد برای اندیشیدن به این اهداف تربیتی. با بررسی ابعاد مختلف زندگی آنان می توان در مورد کرامت انسانی، پایبندی به ارزش ها، شجاعت اخلاقی و مسئولیت اجتماعی درس هایی آموخت و در مسیر تربیت فرزندان به کار برد.
وی با بیان اینکه یکی از مهمترین ویژگی هایی که باید در فرزندان خود پرورش دهیم عزت نفس است، می افزاید: عزت نفس یعنی اینکه کودک ارزش خود را در گرو تایید دیگران، ظاهر، ثروت یا محبوبیت اجتماعی نداند. حضرت زهرا (س) الگوی کرامت و پایبندی به ارزش ها در فرهنگ اسلامی است و زندگی ایشان می تواند زمینه ساز آموزش این مفاهیم به کودکان باشد. والدین باید به فرزندان خود بیاموزند که برای پذیرفته شدن در بین دوستان نیازی به رفتار خلاف عقاید خود یا تحقیر دیگران ندارند. کودکی که حس ارزشمندی دارد بهتر می تواند در مقابل فشارهای محیط تصمیم بگیرد و با حفظ شخصیت خود به دیگران احترام بگذارد.
این روانشناس بالینی بیان می کند: در بررسی تاریخ حضرت زهرا(س) مواضع ایشان در دفاع از عقاید و دیدگاه های ایشان زمینه را برای بحث درباره شجاعت اخلاقی فراهم می کند. همچنین باید به فرزندان خود بیاموزیم که اگر در مدرسه، در جمع دوستان یا فضای مجازی با بی عدالتی، تمسخر یا بدرفتاری مواجه می شوند، برای پذیرفته شدن در جامعه به دیگران نپیوندند. البته دفاع از حق به معنای پرخاشگری و توهین نیست، بلکه به این معناست که با علم و استدلال و احترام بتوانیم از جایگاه درست دفاع کنیم. برای پرورش این ویژگی لازم است فضایی در خانه ایجاد شود که کودکان بتوانند بدون ترس سوالات و نظرات خود را مطرح کنند.
حضرت زهرا (س)؛ الگویی برای پرورش روحیه ایثار و مسئولیت پذیری و به دور از خود محوری
خدادادی با بیان اینکه از دیگر درس هایی که می توان با الهام از آموزه های دینی و سیره حضرت زهرا(س) به کودکان داد، توجه به نیازهای دیگران و پرهیز از خود محوری است، ادامه داد: فرزندان ما باید بدانند که زندگی محدود به خواسته ها و موفقیت های شخصی نیست و هر انسانی در قبال خانواده و جامعه مسئولیت هایی دارد. شرکت در کارهای خانه، کمک به نیازمندان و توجه به دوستانی که احساس تنهایی می کنند نمونه های ساده ای از آموزش مسئولیت هستند. وقتی این رفتارها از دوران کودکی انجام شود، به تدریج بخشی از شخصیت کودک می شود و از او فردی همدل و مسئولیت پذیرتر می سازد.
او می گوید: کودکان در محیطی رشد می کنند که با الگوهای زندگی متفاوت و معیارهای موفقیت متفاوتی مواجه می شوند و گاهی اوقات شبکه های اجتماعی و فشار همسالان این تصور را ایجاد می کند که ارزش یک فرد به ظاهر، شهرت و یا میزان توجه دیگران بستگی دارد. در چنین شرایطی، والدین باید به فرزندان خود کمک کنند تا ارزش های خود را بشناسند و آگاهانه در مورد انتخاب های خود تصمیم بگیرند. زندگانی حضرت زهرا(س) می تواند زمینه ساز بحث در مورد اصرار بر اصول باشد. البته بهتر است به جای اینکه کودک را به سفارش های مکرر محدود کنید، دلیل انتخاب های درست را برای او توضیح دهید و به او فرصت دهید تا با توجه به سنش تصمیم بگیرد.
این روانشناس بالینی با بیان اینکه اگر بخواهیم در تربیت فرزندانمان از حضرت زهرا(س) الگو بگیریم باید از خود بپرسیم که چقدر در پرورش ایمان، عزت نفس، شجاعت اخلاقی و مسئولیت پذیری آنان موفق بوده ایم، افزود: هدف این نیست که فرزندان ما فقط از ارزش های دینی اطلاع داشته باشند، بلکه باید بتوانند این ارزش ها را در رفتار و انتخاب های روزانه خود نشان دهند. دهه فاطمیه فرصت خوبی است تا نسبت ارادت به اهل بیت(ع) و مسئولیت تربیتی خود را جدی تر ببینیم. پرورش نسلی آگاه و با اخلاق از خانه آغاز می شود. خانه ای که در آن والدین با رفتار خود الگو قرار می گیرند و فرزندان یاد می گیرند چگونه با ایمان، عزت، آگاهی و مسئولیت پذیری زندگی کنند.
آنچه از تأمل در زندگانی حضرت زهرا(س) به دست می آید این است که مصادیق بزرگ زندگی فقط برای ستایش و تجلیل نیست; بلکه نورهایی هستند که مسیر حرکت انسان را روشن می کنند. ارزش یک مدل آموزشی زمانی آشکار می شود که بتوانیم از آن در تصمیمات، رفتارها و روابط روزمره خود استفاده کنیم. از این منظر سیره حضرت زهرا(س) می تواند افق روشنی برای خانواده هایی باشد که به دنبال تربیت نسلی با ایمان، اخلاق و منش انسانی هستند.
تربیت کودک مسئولیتی نیست که بتوان آن را تنها به آموزش های نظری یا توصیه های گاه و بیگاه محدود کرد. این مسئولیت در لحظات ساده زندگی، در نحوه رویارویی با مشکلات، در نوع گفت وگوها و در رفتارهایی شکل می گیرد که شاید در نگاه اول چندان مهم به نظر نرسد. خانواده اولین بستر شکل گیری نگرش و شخصیت انسان است و والدین با انتخاب های روزمره خود نقش اساسی در ساختن دنیای فکری و عاطفی فرزندان دارند.
بهره گیری از سبک زندگی فاطمی مستلزم این است که بین باورهای دینی و سبک زندگی خود پیوند عمیقی برقرار کنیم. شما نمی توانید از اخلاق صحبت کنید، اما در رفتار نادیده گرفته شد. همانطور که نمی توان انتظار داشت ارزش های معنوی در کودکان ریشه دواند، بدون اینکه زمینه تجربه و درک آنها در خانواده فراهم شود. هر قدمی که در مسیر اصلاح رفتار والدین، تحکیم روابط خانوادگی و توجه به نیازهای روحی فرزندان برداشته شود می تواند بخشی از این الگوسازی کاربردی باشد.
دهه فاطمیه را می توان فرصتی برای تجدید میثاق با ارزش هایی دانست که نماد حضرت زهرا (س) است. فرصتی برای شناخت عمیق‌تر یاد و نام او و از این شناخت به تغییری ملموس در زندگی. امید است توجه به تربیت آنان زمینه ساز تشکیل خانواده های آگاه تر و نسلی با ایمان، درایت، مسئولیت پذیری و اخلاق حسنه باشد. نسلی که ارزش های خود را نه تنها در کلام، بلکه در نحوه زندگی و رفتار با دیگران آشکار می کند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
