به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، تربیت فرزند راهی است بین مراقبت و اعتماد؛ مسیری که والدین باید امنیت و حمایت لازم را برای فرزندان خود فراهم کنند و به آنها فرصت تجربه، انتخاب و درس گرفتن از اشتباهات را بدهند. گاهی عبور از این مرز ظریف دشوار می شود و نگرانی برای آینده کودک باعث دخالت در جزئی ترین تصمیمات زندگی او می شود.
بسیاری از پدران و مادران به نیت محافظت از فرزندان خود سعی می کنند مسیر زندگی را برای آنها هموار کرده و از هرگونه اشتباه و شکست جلوگیری کنند. با این حال، تجربه موقعیت‌های مختلف و مواجهه با پیامدهای انتخاب، بخشی ضروری از روند رشد است. فرصتی که اگر به طور مداوم از کودک گرفته شود، ممکن است توانایی او را برای تصمیم گیری مستقل تضعیف کند.
خانواده اولین محیطی است که کودک در آن مسئولیت پذیری، اعتماد به نفس و مهارت های حل مسئله را می آموزد. نحوه برخورد والدین با انتخاب های کوچک روزمره، از لباس پوشیدن و نظم شخصی گرفته تا انجام تکالیف، می تواند بر شکل گیری احساس توانمندی و استقلال کودک تأثیر بگذارد. تفاوت بین حمایت مؤثر و کنترل شدید گاهی در این رفتارهای به ظاهر ساده آشکار می شود.
تربیت فرزندان مستقل به معنای کنار گذاشتن نظارت یا نادیده گرفتن نیازهای آنها نیست، بلکه مستلزم تعادل بین راهنمایی، گفتگو و تفویض مسئولیت است. والدین با شناخت نیازهای سنی کودک و ایجاد فرصت انتخاب در چارچوبی مطمئن می توانند زمینه رشد تدریجی مهارت هایی را که در سال های آینده مورد نیاز خواهند بود فراهم کنند.
وقتی عشق به کنترل تبدیل می شود؛ چگونه والدین استقلال فرزندان را محدود می کنند؟
عاطفه السادات هاتف الحسینی، روانشناس و مشاور خانواده وی در گفت وگو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت، با بیان اینکه والدین کنترل گر همیشه افراد بداخلاق، بداخلاق و بی مهری نیستند، اظهار کرد: بسیاری از آنها مادران و پدرانی دلسوز و مهربان هستند که به دلیل علاقه و نگرانی شدید به آینده فرزندان، ناخواسته دست به رفتارهایی می زنند که به استقلال و سلامت روان آنها آسیب وارد می کند.
وی افزود: گاهی والدین فکر می کنند فرزندشان توانایی کافی در تصمیم گیری را ندارد و اگر امور زندگی را به او بسپارند ممکن است در درس خواندن، انتخاب لباس، چیدمان اتاق یا انجام وظایف روزمره دچار مشکل شود و این دغدغه ها به تدریج زمینه دخالت های بیشتر در زندگی کودک را فراهم می کند.
این روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه والدین مسئولیتی مهم و در عین حال سرشار از لحظات شیرین است، اظهار داشت: والدین برای ایفای صحیح این مسئولیت باید آگاهی خود را افزایش دهند، مطالعه کنند و با روش های صحیح تربیت فرزندان آشنا شوند. هدف تنها مراقبت از کودک نیست، بلکه آماده سازی او برای تصمیم گیری، پذیرش مسئولیت و رویارویی با مسائل زندگی است.
نشانه های کنترل والدین در زندگی روزمره
هاتف الحسینی ادامه داد: یکی از نشانه های کنترل، تصمیم گیری مداوم به جای کودک است. برای مثال، مادر ممکن است کنترل کامل لباس فرزندش را در دست بگیرد و به او بگوید که نمی داند چه لباسی برای چه مناسبتی مناسب است. در حالی که والدین می توانند بدون اینکه حق انتخاب را به طور کامل از او بگیرند، مناسب بودن لباس برای موقعیت های مختلف را به کودک خود اطلاع دهند.
وی با بیان اینکه بین هدایت و تحمیل نظر تفاوت مهمی وجود دارد، گفت: والدین می توانند از کودک خود بپرسند که کدام لباس برای مهمانی مناسب است و سپس در مورد انتخاب های موجود با او صحبت کنند، اما تحقیر کودک، زیر سوال بردن توانایی او در تشخیص و تکرار این پیام که هرگز تصمیم درستی نمی گیرد به اعتماد به نفس او لطمه می زند.
روانشناس و مشاور خانواده افزود: نظارت بر تکالیف و تکالیف مدرسه باید متناسب با سن و نیاز کودک باشد. برای کودکان دبستانی، نظارت و کمک والدین مهم است، اما این نظارت نباید به کنترل دائمی همه جزئیات تبدیل شود. چک کردن مداوم کیف، یادآوری های مکرر در مورد تغذیه، تکالیف و زمان انجام کارها، بدون اینکه فرصتی برای مسئولیت پذیری کودک فراهم شود، می تواند او را به وابستگی عادت دهد.
استقلال بچه ها یک شبه شکل نمی گیرد و با سپردن ناگهانی همه مسئولیت ها به آنها نمی رسد. این توانایی از طریق تجربیات روزمره، انتخاب های کوچک و فرصت های آزمون و خطا ایجاد می شود. فرصت هایی که نشان می دهد کودک می تواند در بسیاری از موقعیت ها به توانایی های خود تکیه کند و راهی برای حل مشکلات بیابد.
والدین همچنان نقش مهمی در این مسیر دارند، اما این نقش بیشتر به ایجاد زمینه یادگیری و راهنمایی به موقع مربوط می شود تا تصمیم گیری برای کودک. گوش دادن به نظر کودک، توضیح دلایل محدودیت و پرهیز از تحقیر یا سرزنش در هنگام اشتباه، می تواند فضای خانواده را به محیطی امن برای یادگیری و رشد تبدیل کند.
از سوی دیگر توجه به روش های آموزشی و بازنگری در رفتارهای روزمره این فرصت را برای والدین فراهم می کند تا بین دغدغه های خود و نیازهای واقعی کودک تمایز قائل شوند. هر چه انتظارات و سطح نظارت با سن، توانایی و شرایط کودک بیشتر باشد، زمینه برای شکل گیری مسئولیت و اعتماد متقابل بیشتر می شود.
موفقیت در تحصیل را نمی توان تنها با میزان اطاعت یا دوری کودک از اشتباهات سنجید. هدف تربیت انسانی است که در کنار حمایت خانواده بتواند به تدریج در مورد زندگی خود تصمیم بگیرد، مسئولیت انتخاب های خود را بپذیرد و در برابر مشکلات احساس ناتوانی نکند. راهی که با اعتماد به کودک و همراهی آگاهانه والدین هموارتر می شود.
منبع : به گزارش میهن تجارت
