به گزارش اختزند نیوز به نقل از دنیای اقتصاد، آمار هفت ماهه تولید خودرو حکایت از تداوم کاهش تیراژ در سه خودروساز بزرگ کشور دارد. بر اساس آمار منتشر شده، سه خودروساز بزرگ کشور از ابتدای سال تا پایان مهرماه در مجموع 332 هزار و 857 دستگاه خودرو تولید کرده اند. این رقم در مقایسه با تولید 489 هزار و 724 دستگاهی در مدت مشابه سال گذشته حکایت از افت 32 درصدی دارد. به این ترتیب روند نزولی تولید سالانه ادامه دارد و حتی رشد نسبی تولید در شهریور نیز نتوانسته مسیر کلی تولید خودروسازان را تغییر دهد.
بررسی عملکرد مجزای شرکت ها نشان می دهد که هر سه خودروساز بزرگ کشور در هفت ماهه امسال با کاهش تولید مواجه بوده اند. با این حال، شدت کاهش در شرکت ها یکسان نبوده است. پارس خودرو با کاهش 58 درصدی تولید همچنان رکورددار بین سه خودروساز بزرگ کشور است. پس از آن سایپا قرار دارد که تولید آن در این مدت 44 درصد کاهش داشته و ایران خودرو نیز با افت 24 درصدی تولید مواجه شده است. از این رو اگرچه ایران خودرو از روند نزولی تولید در امان نمانده است، اما وضعیت تولید در دو خودروساز دیگر بسیار نامساعدتر بوده است. شایان ذکر است که بهبود نسبی تولید در شهریور ماه نتوانست به روند ثابتی در مهرماه تبدیل شود. به عبارت دیگر رشد جزئی تولید در یک ماه هنوز نشانه بازگشت ظرفیت تولید خودروسازان به سطح سال گذشته نیست. بررسی عملکرد ماهانه و تجمعی شرکت‌ها نیز نشان می‌دهد که افت تولید به یک خودروساز یا بازه زمانی خاص محدود نمی‌شود و همچنان که تولید در بخش خصوصی نیز روند نزولی خود را طی می‌کند، به معضلی فراگیر در صنعت خودرو تبدیل شده است.
در این بین فاصله تولید خودروسازان با اهداف وزارت حراست بیش از پیش محسوس شده است. اگر تولید یک میلیون خودرو در سال جاری را هدف گذاری کنیم، سه خودروساز بزرگ کشور باید در پنج ماه باقی مانده از سال 667 هزار و 143 خودروی بیشتر تولید کنند. این بدان معناست که ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو از آبان تا پایان اسفند ماه باید به طور میانگین حدود 134 هزار دستگاه خودرو در ماه تولید کنند. رقمی که با عملکرد فعلی آنها فاصله زیادی دارد. این امر به این دلیل است که اگر تولید خودروسازان در ماه های باقیمانده در محدوده میانگین ماهانه هفت ماهه امسال باقی بماند، مجموع تولید سالانه آنها به حدود 600 هزار دستگاه می رسد. حتی با فرض ادامه تولید در سطح نزدیک به مهرماه، دستیابی به هدف یک میلیون دستگاه دور از دسترس به نظر می رسد و احتمالاً تولید سالانه در محدوده بسیار پایین تری نسبت به هدف وزارت حراست خواهد بود.
اما تشدید تحریم ها و دشواری انتقال پول، محدودیت دسترسی به منابع ارزی، مشکل در تامین مواد اولیه و قطعات وارداتی، افزایش هزینه های تولید و کمبود نقدینگی از جمله عواملی هستند که بر تولید خودروسازان فشار وارد کرده است. علاوه بر این موارد، محدودیت های انرژی و اختلال در تامین برق و گاز صنایع نیز بر برنامه های تولیدی شرکت ها در ماه های گذشته تاثیر گذاشته است. از سوی دیگر بدهی به زنجیره تامین و مطالبات قطعه سازان، توانایی این بخش را برای تامین به موقع قطعات محدود کرده و در نتیجه حتی با وجود ظرفیت اسمی خطوط تولید، امکان استفاده کامل از آن وجود ندارد.
نکته دیگر اینکه افزایش قیمت خودرو در سال جاری نتوانست محرکی برای رشد تولید شود. خودروسازان در ماه های گذشته چندین بار افزایش قیمت را تجربه کرده اند و قیمت محصولات آنها نسبت به سال های گذشته رشد قابل توجهی داشته است. اما این افزایش قیمت ها نه تنها منجر به رشد تولید نشد، بلکه آمارها حکایت از تعمیق کاهش تولید دارد. این وضعیت نشان می‌دهد که مشکل تولید را نمی‌توان صرفاً به دلیل فاصله بین قیمت کارخانه و بازار یا نبود درآمد فروش شرکت‌ها دانست. زیرا حتی با افزایش درآمد اسمی حاصل از فروش، محدودیت های عرضه، نقدینگی و تولید همچنان پابرجاست. نگاهی به کارنامه تولید خودرو در دهه 90 نیز ابعاد کاهش کنونی را بیشتر روشن می کند. صنعت خودرو در این دهه دو دوره مهم کاهش تولید را تجربه کرده است. اولاً در سال 1392 که تولید خودرو به 624 هزار و 760 دستگاه رسید و ثانیاً در سال 1398 همزمان با تشدید تحریم های اقتصادی، تولید به 624 هزار و 750 دستگاه کاهش یافت. اکنون، عملکرد هفت ماهه خودروسازان و چشم انداز تولید پایان سال نشان می دهد که صنعت خودرو ممکن است بار دیگر به این پایین ترین سطح تاریخی نزدیک شود و حتی از آن فراتر رود.
جزئیات سوابق تولید خودروسازان منتشر شده در سامانه کدال همانطور که گفته شد حکایت از افت 32 درصدی تولید در هفت ماهه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته دارد. در این میان عملکرد ماهانه سه خودروساز یعنی ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو 8.5 درصد کاهش داشته است. این در حالی است که مجموع تولید خودروسازان در نیمه نخست امسال با افت 31 درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته همراه بوده است. تولید شرکت های خودروسازی در شهریورماه نسبت به مردادماه حدود 75 درصد رشد داشته است. داده های آماری درج شده در سایت کدال نیز نشان می دهد که سه خودروساز بزرگ کشور در هفت ماهه نخست امسال 332 هزار و 857 دستگاه خودرو تولید کرده اند. این به این دلیل است که حجم تولید آنها از ابتدای سال مالی تا 9 مهر سال گذشته به 489 هزار و 724 دستگاه رسیده است.
نگاهی به حجم تولید ماهانه نیز نشان می دهد در حالی که سه خودروساز در آخرین ماه تابستان 58 هزار و 540 دستگاه تولید کردند، این رقم در اولین ماه پاییز به 53 هزار و 544 دستگاه کاهش یافت. در این میان ایران خودرو بزرگترین خودروساز کشور در هفت ماهه امسال 244 هزار و 792 دستگاه خودرو تولید کرده است. این در حالی است که در مدت مشابه سال گذشته 323 هزار و 85 دستگاه خودرو توسط این خودروساز تولید شده است. این بدان معناست که حجم تولید این شرکت خودروسازی از ابتدای سال تا 30 مهرماه با افت 24.2 درصدی مواجه بوده است. عملکرد ماهانه ایران خودرو نیز حکایت از افت تولید محدود دارد. در حالی که در شهریورماه 41 هزار و 946 دستگاه تولید شد، این تعداد در اولین ماه پاییز به 40 هزار و 145 دستگاه کاهش یافته است. این بدان معناست که تولید ماهانه 4.2 درصد کاهش یافته است.
بررسی سایر ستون های صورت های مالی ایران خودرو نشان می دهد در هفت ماهه سال گذشته 97 هزار و 218 دستگاه از گروه پژو تولید شده که امسال این رقم به 78 هزار و 231 دستگاه کاهش یافته است. یعنی تولید این گروه از محصولات پرتیراژ ایران خودرو با افت 19.5 درصدی مواجه شده است. گروه سورن نیز با کاهش تولید همراه بوده است. اگر به آمار سال گذشته نگاه کنیم، از ابتدای سال مالی تا 30 مهرماه، 85 هزار و 535 دستگاه از این محصول تولید شده است. اما در مدت مشابه سال جاری این رقم به 61 هزار و 520 دستگاه رسیده است. بنابراین تولید این محصول خودرویی با افت 28 درصدی مواجه شده است. خودروی پرتیراژ ایران خودرو در شرایطی که در هفت ماهه امسال 40 هزار و 360 دستگاه تولید شد، در مدت مشابه سال قبل به 52 هزار و 361 دستگاه رسید که به معنای کاهش 23 درصدی است.
گزارش فعالیت سایپا دومین خودروساز کشور در سایت کدال به روز شد. نگاهی به آمار و ارقام تولید این شرکت خودروسازی نیز حکایت از افت تولید ماهانه و سالانه دارد. در این میان در هفت ماهه سال قبل 129 هزار و 104 دستگاه خودرو توسط سایپا تولید شده و از ابتدای سال مالی تا 30 مهرماه این رقم به 72 هزار و 414 دستگاه رسیده است. یعنی تولید سالانه این خودروساز 44 درصد کاهش داشته است. عملکرد ماهانه سایپا نیز نشان می دهد در حالی که در آخرین ماه تابستان ۱۳ هزار و ۵۸۹ دستگاه خودرو تولید شده، در اولین ماه از فصل پاییز امسال این رقم به ۱۰ میلیون و ۳۹۳ هزار دستگاه کاهش یافته است. یعنی افت 23.5 درصدی.
نگاهی به ستون محصولات سایپا نیز نشان می دهد که در هفت ماهه امسال 46 هزار و 583 دستگاه از خانواده X200 (تیبا، کوئیک و ساینا) تولید شده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته 79 هزار و 914 دستگاه بوده که به معنای کاهش 41.7 درصدی تولید در سال جاری است. شاهین دیگر محصول این خودروساز نیز با افت تولید مواجه شده است. رقم تولید این خودرو در سال گذشته به 19 هزار و 268 دستگاه رسید اما امسال این رقم به 11 هزار و 165 دستگاه کاهش یافت که به معنای کاهش 42 درصدی است. آمار تولید محصولات خانواده چانگان نیز حکایت از افت قابل توجه تولید این محصول در هفت ماهه سال جاری دارد. در حالی که از ابتدای سال مالی تا 30 مهرماه 7 هزار و 745 دستگاه از این محصول تولید شد، در مدت مشابه سال جاری این رقم به هزار و 104 دستگاه رسیده است. بنابراین تولید این محصول با افت 85.7 درصدی مواجه شده است.
گزارش فعالیت پارس خودرو نیز حکایت از افت تولید سالانه و رشد اندک تولید ماهانه دارد. این در حالی است که این خودروساز در هفت ماهه سال گذشته 37 هزار و 535 دستگاه خودرو تولید کرده بود که از ابتدای سال مالی تا 30 مهرماه به 15 هزار و 651 دستگاه کاهش یافته است. بنابراین تولید سالانه این خودروساز در سال جاری 58.3 درصد کاهش داشته است. این در حالی است که عملکرد ماهانه سومین خودروساز بزرگ کشور نشان می دهد در حالی که در شهریور ماه سه هزار و پنج دستگاه خودرو تولید شده، در مهرماه تنها یک خودرو به این رقم اضافه شده است. نگاهی به آمار تولید هفت ماهه محصولات پارس خودرو نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان می دهد در حالی که خودروهای سهند در 8728 دستگاه تولید شده اند، این رقم در سال جاری به 2898 دستگاه کاهش یافته است. این به معنای کاهش 66.8 درصدی تولید است. گروه Q200 نیز با افت تولید مواجه شده است. تولید این گروه در هفت ماهه سال قبل 28 هزار و 137 دستگاه بوده است اما در مدت مشابه سال جاری به 9 هزار و 899 دستگاه رسیده است. یعنی افت 64.8 درصدی. البته در این میان تولید پارس نوآ از 45 دستگاه به 998 دستگاه افزایش یافته است.
