از قشم تا تنگه هرمز؛ ایران برای سناریوی جدید جنگ چه برنامه‌ای دارد؟

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، تحولات نظامی در جنوب ایران، حوادث دریایی در تنگه هرمز و تحرکات آمریکا در منطقه بار دیگر احتمال ورود تهران و واشنگتن به مرحله جدیدی از رویارویی را افزایش داده است. در کنار این تحولات، بحران سیاسی بنیامین نتانیاهو و مأموریت گادی آیزنکوت برای تشکیل کابینه جدید رژیم صهیونیستی، معادلات امنیتی منطقه را پیچیده‌تر کرده است.

تحرکات نظامی آمریکا در جنوب ایران و اهمیت تنگه هرمز

حوادث اخیر در جنوب ایران از جمله انفجارها و تحولات امنیتی در جزیره قشم در کنار تنش های دریایی در تنگه هرمز، توجه را به احتمال تشدید درگیری ها جلب کرده است.

در روزهای اخیر گزارش هایی از فعالیت پهپادهای آمریکایی در خلیج فارس و تنگه هرمز و واکنش دفاعی ایران به این پرندگان منتشر شده است. در عین حال، توان نیروی دریایی ارتش و سپاه در کنترل تنگه هرمز و مقابله با تردد شناورهای مربوط به طرف های درگیر، یکی از محورهای اصلی درگیری نظامی در منطقه است.

در بخش دریانوردی نیز گزارش هایی مبنی بر برخورد نفتکش ها با مین ها و شناورهای توقف در تنگه هرمز منتشر شده است. تحولاتی که بار دیگر اهمیت این آبراه استراتژیک را در معادلات امنیتی و اقتصادی جهان نشان می دهد. با توجه به این شرایط، احتمال افزایش تنش های نظامی در جنوب ایران وجود دارد و هرگونه اقدام نظامی جدید از سوی آمریکا می تواند دامنه رویارویی را به حوزه های دریایی و هوایی گسترش دهد.

مأموریت گادی آیزنکوت برای تشکیل کابینه؛ نتانیاهو در آستانه واگذاری قدرت است؟

همزمان با تحولات نظامی، وضعیت سیاسی رژیم صهیونیستی نیز وارد مرحله جدیدی شده است. پس از انتخابات مجلس ۶ مهر، هیچ یک از دو جریان اصلی نتوانستند اکثریت ۶۱ کرسی را برای تشکیل دولت به دست آورند.

بر اساس نتایج انتخابات، ائتلاف مخالف نتانیاهو 48 کرسی، حامیان وی 53 کرسی و احزاب عربی 19 کرسی پارلمان را به دست آوردند.

در ادامه این تحولات، آیزاک هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی، گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد ارتش این رژیم و رهبر حزب یاشار را برای تشکیل کابینه در 7 نوامبر منصوب کرد. در جریان رایزنی‌های سیاسی، آیزنکوت از حمایت نمایندگان ۶۷ کرسی برای دریافت مأموریت تشکیل دولت برخوردار شد. در حالی که 46 نماینده از نتانیاهو حمایت کردند.

آیزنکوت برای تشکیل کابینه 28 روز فرصت دارد و رئیس رژیم صهیونیستی می تواند این مهلت را 14 روز دیگر تمدید کند. با این حال، تکلیف تشکیل کابینه به این معنا نیست که او قطعاً نخست وزیر خواهد شد و او همچنان نیاز به جلب حمایت لازم برای رای اعتماد به کنست دارد.

نقش احزاب عربی با 19 کرسی نیز در این روند مهم است. اما حمایت این احزاب از ماموریت آیسنکوت به معنای حضور قطعی آنها در کابینه نیست و اختلاف نظر احزاب مخالف نتانیاهو همچنان یکی از موانع تشکیل دولت است.

از سوی دیگر، کناره گیری نتانیاهو از نخست وزیری می تواند موضع سیاسی او را تغییر دهد و پرونده های قضایی او را بار دیگر در کانون توجه قرار دهد. در چنین شرایطی تداوم تنش های امنیتی و احتمال درگیری نظامی نیز می تواند به یکی از موضوعات تاثیرگذار بر فضای سیاسی رژیم صهیونیستی تبدیل شود.

آیا نتانیاهو برای جلوگیری از ترک قدرت به جنگ متوسل خواهد شد؟

آینده سیاسی نتانیاهو و احتمال تشکیل کابینه توسط مخالفان وی این سوال را مطرح کرده است که آیا نخست وزیر کنونی رژیم صهیونیستی ممکن است برای تغییر معادله سیاسی به تشدید تنش های نظامی با ایران روی بیاورد؟

با توجه به سابقه رویارویی نظامی ایران و رژیم صهیونیستی و نقش نتانیاهو در ترغیب دولت آمریکا به حضور در جنگ گذشته، امکان استفاده از ابزار نظامی برای تأثیرگذاری بر تحولات سیاسی داخلی این رژیم را می توان مطرح کرد. با این حال، تاکنون هیچ مدرک مستقلی منتشر نشده است که نشان دهد تصمیم قطعی برای شروع جنگ برای جلوگیری از تشکیل کابینه آیزنکات گرفته شده است.

در این میان، ورود مستقیم آمریکا به هر درگیری جدید نیز می تواند دامنه جنگ را تغییر دهد. تجربه جنگ گذشته نشان داد که مشارکت نظامی واشنگتن، رویارویی ایران و رژیم صهیونیستی را به سطح وسیع تری سوق داده و هزینه های امنیتی و اقتصادی آن را افزایش می دهد.

احتمال سرایت جنگ به پایگاه های آمریکایی در منطقه و فراتر از آن

یکی از موضوعات مهم در بررسی سناریوهای احتمالی جنگ جدید، دامنه پاسخ نظامی ایران به هرگونه حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی است.

ایران پیش از این بارها اعلام کرده است که در صورت حمله نظامی به تجاوز پاسخ می دهد و منافع و مراکز نظامی طرف مهاجم نیز می تواند در معرض حملات متقابل قرار گیرد.

در چنین شرایطی پایگاه های آمریکایی در منطقه از جمله اهدافی هستند که در محاسبات دفاعی ایران حائز اهمیت هستند. همچنین در برخی ارزیابی های نظامی، امکان گسترش برد پاسخ به اهداف در فواصل بیشتر نیز مطرح شده است، نام هایی مانند پایگاه دیگو گارسیا در اقیانوس هند نیز ذکر شده است.

از سوی دیگر، در صورت وقوع جنگ جدید، ایران ممکن است با توجه به تجربه درگیری گذشته، دامنه و روش پاسخ نظامی خود را با توجه به نوع و میزان حملات طرف مقابل تعیین کند.

جزایر ایرانی و تنگه هرمز در کانون سناریوهای جنگ آینده

موقعیت استراتژیک جزایر ایرانی در خلیج فارس و نزدیکی آنها به مسیرهای اصلی انتقال انرژی، اهمیت این مناطق را در هر درگیری نظامی افزایش داده است.

جزایر سه گانه و دیگر جزایر استراتژیک ایران از جمله مناطقی هستند که جایگاه ویژه ای در محاسبات امنیتی خلیج فارس دارند. هرگونه اقدام نظامی علیه این مناطق می تواند عواقبی فراتر از یک درگیری محدود داشته باشد و بر امنیت کشتیرانی و انتقال انرژی تأثیر بگذارد.

در این میان توان دریایی ارتش و سپاه، ظرفیت موشکی ساحلی و موقعیت جغرافیایی ایران در تنگه هرمز از مولفه های مهم بازدارندگی کشور است.

چه چیزی توان موشکی و دفاعی ایران را در یک جنگ احتمالی تغییر داده است؟

یکی از موضوعات مهم در ارزیابی توان دفاعی ایران پس از جنگ گذشته، تجربیات به دست آمده در حوزه موشکی، پهپادی و پدافند هوایی است.

در جریان درگیری‌های گذشته، نقاط قوت و ضعف سیستم‌های دفاعی و تهاجمی طرفین آشکار شد و نیاز به تغییر برخی تاکتیک‌ها و روش‌های عملیاتی بیش از گذشته بود.

در این زمینه گزارش هایی از دستاوردهای جدید نیروی هوافضای سپاه، توسعه توان موشکی و پهپادی و تغییر روش های عملیاتی منتشر شده است.

بهبود سیستم های پدافندی و استفاده از تجربه در مقابله با هواپیماهای مهاجم نیز از جمله مواردی است که می تواند در معادلات جنگ احتمالی آینده تاثیرگذار باشد. تحولات جنوب ایران، اهمیت روزافزون تنگه هرمز، ماموریت گادی آیزنکوت برای تشکیل کابینه و آینده سیاسی نتانیاهو، مجموعه ای از متغیرهای موثر بر امنیت منطقه را تشکیل داده است. متغیرهایی که در صورت تشدید تنش ها می توانند به تغییر معادلات نظامی و سیاسی خاورمیانه منجر شوند.