معمای افزایش وزن؛ چاقی را می‌توان تنها به پرخوری و کم‌تحرکی نسبت داد؟

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، سبک زندگی امروزی با گسترش مشاغل کم تحرک، افزایش استفاده از وسایل نقلیه و دسترسی آسان به غذاهای آماده شرایطی را ایجاد کرده است که حفظ تعادل بدنی نیازمند توجه و برنامه ریزی بیشتری نسبت به گذشته است. در چنین شرایطی سلامت بدن به نبود بیماری محدود نمی شود، بلکه یک سری عادت های روزانه در شکل گیری آن نقش دارند.

تغییرات تدریجی در عادات غذایی و فعالیت های روزانه شاید در ابتدا چندان مهم به نظر نرسد، اما تداوم آنها می تواند بر عملکرد اندام های مختلف و وضعیت عمومی بدن تأثیر بگذارد و از این رو توجه به نشانه های تغییر در وضعیت جسمانی و شناخت عوامل مؤثر بر سلامت بخشی از مسئولیت فردی در پیشگیری از بیماری ها تلقی می شود.

یکی از چالش های مهم در این زمینه نگاه کوتاه مدت به سلامت و انتظار برای دیدن نتایج سریع است، در حالی که بسیاری از تغییرات فیزیکی تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل شکل می گیرد و اصلاح آنها نیز نیازمند زمان، پشتکار و انتخاب های آگاهانه است. راه حل های موقت و تصمیمات سخت گیرانه جایگزین خوبی برای ایجاد عادت های پایدار نیستند.

پرداختن به سلامت جسمانی باید فراتر از استانداردهای ظاهری و قضاوت های اجتماعی باشد. شناخت وضعیت بدن، توجه به نیازهای فردی و ایجاد تعادل بین تغذیه، حرکت و استراحت می تواند زمینه ای برای مراقبت های بهداشتی موثرتر در دراز مدت فراهم کند.

از سبک زندگی کم تحرک تا بیماری های مزمن؛ زنجیره ای از پیامدهای چاقی برای افراد

پژمان عقدک، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان: در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت، با بیان اینکه وقتی صحبت از چاقی می شود، بسیاری از افراد ابتدا به فکر ظاهر و تناسب اندام هستند، اما اضافه وزن و چاقی فقط یک مشکل ظاهری نیست و می تواند سلامت فرد را تحت تاثیر قرار دهد و خطر ابتلا به بسیاری از بیماری های مزمن را افزایش دهد.

وی افزود: عوامل ژنتیکی، نوع تغذیه، کم تحرکی، خواب ناکافی، استرس، محیط زندگی، برخی بیماری ها و حتی مصرف برخی داروها می تواند در ایجاد یا تشدید چاقی نقش داشته باشد، بنابراین برای کنترل وزن باید تمامی این عوامل در نظر گرفته شود. یکی از شاخص های رایج برای ارزیابی وضعیت وزن، شاخص توده بدنی یا BMI است که از تقسیم وزن فرد بر حسب کیلوگرم بر مجذور قد وی بر حسب متر محاسبه می شود.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان تصریح کرد: به عنوان مثال فردی با وزن 70 کیلوگرم و قد 165 سانتی متر باید عدد 70 را بر حاصلضرب 1.65 تقسیم کند و طبق طبقه بندی رایج بزرگسالان اگر شاخص توده بدنی بین 25 تا کمتر از 30 باشد، فرد دارای اضافه وزن و 30 درصد چاقی یا چاقی بیشتر است. در نظر گرفته شود

وزن بدن فقط به مقدار غذای مصرفی بستگی ندارد

عقدک با بیان اینکه چاقی می تواند احتمال ابتلا به بیماری های مختلف را افزایش دهد، ادامه داد: از جمله این بیماری ها می توان به دیابت نوع 2، فشار خون، بیماری های قلبی عروقی، کبد چرب، اختلالات تنفسی هنگام خواب و برخی از انواع سرطان اشاره کرد. همچنین وزن اضافی فشار بیشتری به مفاصل وارد می کند و ممکن است باعث محدودیت حرکتی و کاهش کیفیت زندگی شود.

وی با بیان اینکه کنترل وزن تنها با هدف تغییر ظاهر انجام نمی شود، بلکه اقدامی مهم برای کاهش خطر بیماری ها و حفظ سلامت جامعه است، گفت: وزن بدن تنها به میزان غذای مصرفی بستگی ندارد. نوع غذا، حجم وعده‌ها، میزان فعالیت بدنی، کیفیت خواب، استرس، عوامل ژنتیکی و تغییرات هورمونی نیز می‌تواند بر وزن تأثیر بگذارد و به همین دلیل برای مدیریت وزن نمی‌توان تنها بر کاهش حجم غذا تمرکز کرد، بلکه باید الگوی کلی زندگی و تغذیه را اصلاح کرد.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان افزود: اصل اول مدیریت حجم غذا است. حذف کامل یک گروه غذایی از رژیم غذایی برای کاهش وزن ضروری نیست. حتی غذاهای سالم نیز اگر بیش از نیاز بدن مصرف شوند، می توانند مانع کنترل وزن شوند. اندازه بشقاب، تعداد وعده ها و میزان غذای مصرفی در هر وعده بسیار مهم است.

سلامت عمومی جامعه تا حد زیادی به انتخاب هایی بستگی دارد که هر فرد در زندگی روزمره خود انجام می دهد. انتخاب هایی که شاید ساده و بی اهمیت به نظر برسند، اما در کنار هم مسیر سلامتی یا بروز مشکلات جسمانی را تشکیل می دهند. از این منظر، پیشگیری زمانی مؤثر خواهد بود که به بخشی از فرهنگ زندگی تبدیل شود، نه اقدامی محدود به زمان بیماری.

در این راستا آموزش همگانی و دسترسی به اطلاعات موثق بسیار حائز اهمیت است، زیرا آگاهی می تواند چشم مردم را از راه حل های کوتاه مدت به تصمیم گیری های اصولی متناسب با شرایط جسمانی معطوف کند و نباید فراموش کرد که وضعیت سلامت افراد یکسان نیست و توصیه های کلی همیشه پاسخگوی نیازهای مختلف همه افراد نخواهد بود.

خانواده، مدرسه، محیط کار و نهادهای اجتماعی نیز در شکل گیری عادات سالم نقش دارند. فراهم کردن فرصت‌هایی برای تحرک، دسترسی به غذای مناسب و کاهش موانع زندگی سالم می‌تواند انتخاب درست را برای مردم آسان‌تر کند و مسئولیت مراقبت‌های بهداشتی را از سطح فردی به یک نگرانی جمعی ارتقا دهد.

توجه به سلامتی نباید به واکنش موقت به تغییرات فیزیکی محدود شود. نگاه آگاهانه، دوری از قضاوت های بیرونی و حفظ رفتارهای سالم، سه اصل مهم برای ساختن جامعه ای با کیفیت زندگی بهتر است.