رویترز نوشت: پس از نزدیک به 9 ماه جنگ، هم آمریکا و هم ایران طوری رفتار می کنند که انگار گذشت زمان به نفع آنهاست. محاسبهای که هر دو طرف را در بنبستی گرفتار کرده است که خروج از آن برای کسی تقریبا غیرممکن به نظر میرسد.
به گزارش «میهن تجارت»؛ این مقاله ادامه می دهد: این یک قمار مخاطره آمیز است. دو مذاکره کننده سابق آمریکا در امور خاورمیانه، مقامات اروپایی و منابع در کشورهای خلیج فارس می گویند که ممکن است پیش از یافتن راه حل دیپلماتیک برای پایان دادن به بحران، درگیری ها از سر گرفته شود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تصمیم گرفته است به جای یک حمله نظامی گسترده یا عقبنشینی، به ایران فشار بیاورد. وی با ارزیابی اینکه بمباران مجدد نتیجه جنگ را تغییر نمی دهد و ممکن است منجر به حملات تلافی جویانه ایران علیه زیرساخت های انرژی کشورهای خلیج فارس شود، فعلا از چنین اقدامی خودداری کرده است.
در عوض، ترامپ روی محاصره دریایی و فشار اقتصادی ایران برای وادار کردن تهران به عقبنشینی و دادن امتیاز در مورد برنامه هستهایاش حساب باز کرده است.
رهبران ایران به نتیجه ای کاملاً متفاوت رسیده اند.
آنها که پس از شکستهای میهن تجارتاتی حزب جمهوریخواه ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، جسورتر شدهاند، هزینههای آمریکا برای دستیابی به توافق صلح را افزایش دادهاند و از واشنگتن میخواهند اولین گام را برای حل بحران بردارد.
تهران می گوید که همچنان برای دیپلماسی آماده است و روز سه شنبه با میانجی های عمانی و قطری دیدارهایی داشته است. اما او واشنگتن را به دنبال سیاست زورگویی متهم می کند و می گوید تسلیم فشارهای آمریکا نمی شود.
دنیس راس، مذاکره کننده سابق آمریکا در خاورمیانه گفت: واقعیتی دوگانه وجود دارد. ترامپ گزینه های خوبی ندارد و ایرانی ها هم گزینه های خوبی ندارند. هر یک از طرفین شرایط پایان جنگ را به گونه ای تعریف می کند که با خواست طرف مقابل در تضاد است و طرف دیگر نمی تواند آن را بپذیرد».
یک مقام ارشد اروپایی گفت که خواسته های واشنگتن برای ایران بسیار پرهزینه است و خواسته های تهران نیز از نظر سیاسی برای واشنگتن پرهزینه است.
اورانیوم مدفون
یکی دیگر از مقامات بلندپایه اروپایی که توسط آژانس اطلاعاتی کشورش در جریان این موضوع قرار گرفته است، گفت که عملیات نظامی ایالات متحده منجر به “نتیجه ای کاملاً مخالف با هدف اصلی خود” شده است.
این مقام مسئول که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گفت که این کمپین باعث تقویت ایران، گردآوری قدرت در اطراف چهرههای تندروتر این کشور شده و به جای حل مشکل هستهای را بدتر کرده است.
اولین مقام اروپایی و یکی دیگر از مقامات غربی گفتند گزارشهای اطلاعاتی حاکی از آن است که “بخش قابل توجهی” از ذخایر اورانیوم غنی شده ایران احتمالاً در اعماق کوه کلنگ، یک تاسیسات زیرزمینی به شدت مستحکم در نزدیکی مجتمع هستهای نطنز مدفون شده است.
اولین مقام اروپایی گفت: ایران انگیزه های زیادی برای پیگیری یک برنامه هسته ای مخفی دارد؛ برنامه ای که هدف آن تضمین بازدارندگی در برابر مداخله نظامی آینده آمریکاست.
ایران که میگوید برنامه هستهایاش صرفاً برای اهداف صلحآمیز و غیرنظامی است و داشتن بمب هستهای را انکار میکند، گفته است تا زمانی که جنگ ادامه دارد اجازه بازگشت بازرسان هستهای را نخواهد داد.
آرون دیوید میلر، مذاکره کننده سابق آمریکا در خاورمیانه، گزینه های پیش روی واشنگتن را تشدید تنش، مذاکره، تسلیم یا خفه کردن اقتصادی طرف مقابل توصیف می کند.
او می گوید واشنگتن آخرین گزینه را در حال حاضر میهن تجارت کرده است. در حالی که هنوز احتمال اقدام نظامی قبل از به دست گرفتن کنترل کنگره توسط دموکرات ها در ژانویه باز است.
گزینه سوم
یک مقام آمریکایی گفت: کمپین فشار اقتصادی ایران را به حدی ویران کرده است که رئیس جمهور دیگر نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده ندارد. وی افزود که رئیس جمهور “همه گزینه ها” را برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته ای دارد.
به گفته چهار دیپلمات حاضر در این نشست، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، هفته گذشته در پاریس به وزرای خارجه گروه هفت گفت که واشنگتن بین ازسرگیری جنگ و پذیرش یک توافق ضعیف گیر نکرده است.
روبیو گفت گزینه سومی وجود دارد: ادامه فشار اقتصادی برای نشان دادن به ایرانی ها که “آنها کنترل بازی را در دست ندارند”. تا زمانی که تهران امتیازاتی بدهد که بتواند مبنای یک توافق متوازن باشد.
مقامات اروپایی بر این باورند که ترامپ در حال حاضر روی گزینه سوم متمرکز شده است. با این حال یکی از آنها گفت که رئیس جمهور آمریکا هر لحظه ممکن است مسیر خود را تغییر دهد.
یک مقام ارشد اروپایی گفت که ترامپ احتمال اقدام نظامی را به طور کامل رد نکرده است و توقف کنونی در جنگ از نظر بسیاری به عنوان فرصتی موقت برای دیپلماسی تلقی می شود.
دو منبع در کشورهای خلیج فارس به رویترز گفتند که کشورهای منطقه به ترامپ هشدار داده اند که بمباران مجدد توسط ایران می تواند به حملات تلافی جویانه تهران علیه زیرساخت های آنها منجر شود.
جاسم البداوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس هفته گذشته اعلام کرد که کشورهای عضو این شورا در طول جنگ هدف بیش از 7000 موشک و پهپاد ایرانی قرار گرفته اند.
ابتصام الکتبی، رئیس اندیشکده مرکز سیاست امارات گفت: آمریکا به ایران حمله می کند اما ایران مستقیماً به آمریکا حمله نمی کند، بلکه کشورهای خلیج فارس را هدف قرار می دهد، کشورهای خلیج فارس هیچ اهرمی برای تهدید ایران ندارند، آمریکا چنین اهرمی دارد اما این اهرم شکسته است.
یک منبع در خلیج فارس گفت: همه از ترامپ خواستند که حمله نکند و خودش هم نمی خواست این کار را انجام دهد.
ترامپ اکنون فرصت محدودی برای اقدام دارد. در حالی که سه ناو هواپیمابر آمریکایی در منطقه حضور دارند.
این منبع در خلیج فارس گفت: آیا از این فرصت استفاده خواهد کرد؟ درک رفتار ترامپ دشوار است.»
همه منابعی که با رویترز گفتگو کرده اند می گویند که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا بر سر ترتیب و توالی اقدامات به بن بست رسیده است.
به گفته این منابع، تهران خواستار رفع محاصره دریایی، آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران و بازگشت احتمال فروش نفت در این کشور قبل از آغاز مذاکرات اساسی و اساسی است.
آنها همچنین خواستار پایان خصومت ها در همه جبهه ها و به رسمیت شناختن نقش این کشور در مدیریت عبور از تنگه هرمز هستند. گذرگاه حیاتی برای تامین انرژی جهان.
در مقابل، ایران تنگه هرمز را بازگشایی خواهد کرد و تنها متعهد به بحث در مورد برنامه هسته ای خود در آینده خواهد بود.
در همین حال، واشنگتن خواهان اقدامات متقابل و همزمان از جمله ارائه تعهدات قابل راستیآزمایی درباره برنامه هستهای ایران از همان آغاز مذاکرات است.
چه کسی قدم اول را برمی دارد؟
نخست وزیر قطر پس از گفت وگو با ترامپ در پاریس به مقامات کشورهای گروه 7 توضیحاتی ارائه کرد.
یکی از مقامات اروپایی درباره این دیدار گفت که او «نیامده تا اعلام کند راه حلی پیدا کرده است»، اما روند میانجیگری زنده و با شکافهای قابل توجه است.
مقامات اروپایی گفتند که موضوع هستهای باید از همان مرحله اول مذاکرات در دستور کار قرار گیرد و درخواستهای ایران برای حل مشکل محاصره تنگه هرمز، لغو تحریمها و اجازه بازگشت بازرسان تنها پس از آن قابل قبول نیست.
به گفته آنها، این توافق تنها در صورتی امکان پذیر است که هر دو طرف امتیازاتی بدهند. نه لزوماً به یکدیگر، بلکه نسبت به اشخاص ثالث به ویژه کشورهای حوزه خلیج فارس.
چنین رویکردی به ایران این امکان را می دهد که مفاد توافق را نه به عنوان پذیرش خواسته های آمریکا، بلکه به عنوان پاسخی به خواسته های منطقه بپذیرد.
تحلیلگران سیاسی می گویند که هیچ کس در داخل ایران در موقعیتی نیست که با توافق موافقت کند.
یکی از مقامات اروپایی گفت: هسته سخت ایران که معتقدند در جنگ پیروز شده اند، علاقه ای به مذاکره ندارند. موضوعی که عملا کار عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران را در مذاکرات تقریبا غیرممکن کرد.
آلن ایر، دیپلمات سابق آمریکایی که در مذاکرات هستهای با ایران شرکت داشت، گفت: تندروها شاهد بودهاند که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و نامزد شکست خورده ریاستجمهوری به دلیل ارتباطش با توافق موقت قبلی، بهای سیاسی پرداخته است.
او گفت: «همه از این می ترسند که در میان تندروها نرم ترین به نظر برسند.
آیر معتقد است که محاصره دریایی آمریکا ممکن است ایران را مجبور به تصمیم گیری قبل از به نتیجه رسیدن دیپلماسی کند.
وی گفت: در نهایت اگر آمریکا محاصره را بردارد، ایران تنش را تشدید میکند، زیرا نمیتواند برای مدت طولانی ادامه داشته باشد.





