به گزارش خبرنگار به گزارش میهن تجارت، شاخص کیفیت هوا عددی است که غلظت ترکیبات مختلف آلاینده ها و وضعیت آلودگی هوا را نشان می دهد. با وجود این، برخی از روزها با وجود گرد و غبار بودن هوا در شهر، کیفیت هوا سالم اعلام می شود و یا در روزهایی که هوا برای گروه های حساس ناسالم است، شاخص های کیفی برخی ایستگاه های پایش وضعیت بسیار ناسالم را نشان می دهد که با توجه به مسئولان، آمار کیفی هستند که روزهای سالم و ناسالم را می سنجند. هوای کلانشهر اصفهان بر اساس میانگین شاخص کیفیت هوا (Air Quality Index) تعیین می شود که معیاری برای اندازه گیری غلظت ترکیبات مختلف آلاینده در هوا از جمله مونوکسید کربن، دی اکسید گوگرد، ترکیبات نیتروژن دار، ازن و ذرات معلق کوچکتر از 10 و 2.5 میکرون هستند که به دلیل عمق نفوذ زیاد می توانند مشکلات زیادی برای سلامتی ایجاد کنند.
با وجود این، برخی روزها با وجود غبارآلود بودن، وضعیت کیفی هوا بر اساس شاخصهای میانگین سالم اعلام میشود، در حالی که شهروندان سیاهگرد را به چشم میبینند و آلایندهها را تنفس میکنند، علیرغم اینکه گاهی بر اساس همین شاخصها، هوا شرایط ناسالم برای گروه های حساس گزارش شده است، اما شاخص کیفی برخی ایستگاه های پایش وضعیت بسیار ناسالم را نشان می دهد. از طرفی آمار و ارقام میانگین شاخص های کیفیت هوا در ایستگاه های مربوط به شهرداری و محیط زیست نیز گاهی بسیار متفاوت است.
بر این اساس کلانشهر اصفهان بر اساس آمار اداره کل حفاظت محیط زیست استان طی مدت 276 روز از ابتدای فروردین تا 30 آذرماه سال جاری 12 روز هوای پاک بوده است. 158 روز هوای قابل قبول (زرد) و 79 روز هوای ناسالم برای گروه های حساس. (نارنجی) و 27 روز هوای ناسالم را برای عموم تجربه کرد (قرمز).
در همین راستا، نگاهی به کیفیت هوای اصفهان در مدت مشابه سال گذشته نشان میدهد که این کلانشهر از ابتدای فروردین تا سی ام آذرماه 1401، یک روز هوای پاک، 135 روز هوای قابل قبول (سالم) داشته است. هوا و 129 روز هوای ناسالم برای گروه های حساس. (نارنجی) و ۱۱ روز هوای ناسالم برای عموم داشته است (قرمز).
جمشید لکایی مسئول کنترل کیفیت هوا در معاونت حمل و نقل شهرداری اصفهان وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت درباره وضعیت سنجش کیفیت هوای کلانشهر اصفهان طی مدت 276 روز از ابتدای فروردین تا 30 آذر 1402، اظهار کرد: در این مدت تنها سه روز هوای پاک، 117 روز بوده است. هوای قابل قبول (زرد)، 95 روز هوای ناسالم. برای گروه های حساس (نارنجی) 51 روز شرایط ناسالم برای عموم (قرمز) و 10 روز هوای بسیار ناسالم (بنفش) در کلانشهر اصفهان ثبت شده است.
وی در پاسخ به این سوال که بر اساس اطلاعات دریافتی از ایستگاه های کنترل کیفیت هوای شهرداری اصفهان، از ابتدای سال جاری تا پایان آذرماه تعداد روزهای بسیار ناسالم (بنفش) 10 روز ثبت شده است، اما طی وی افزود: در این مدت کیفیت هوای کلانشهر اصفهان بر اساس آمار اداره کل حفاظت محیط زیست استان به هیچ عنوان در وضعیت (بنفش) قرار نمی گیرد، افزود: از 13 ایستگاه سنجش کیفیت هوای فعال شهرداری اصفهان، ایستگاه خیابان 25 آبان به دستگاه تحلیلگر تست ازن وصل است که تعداد روزهای بسیار ناسالم را گزارش و ثبت می کند.
مسئول کنترل کیفیت هوای معاونت حمل و نقل شهرداری اصفهان ادامه داد: اطلاعات آمارهای دریافتی سنجش کیفیت هوای ایستگاه های فعال محیطی شهر اصفهان تنها بر اساس ذرات معلق آلاینده 2.5 میکرون و 10 PM می باشد زیرا دستگاه تحلیلگر تست ازن آنها در خیابان پروین بودند، شاید بیش از دو سال دیگر، و آماری در مورد اندازه گیری وجود ندارد ازن در این ایستگاه نبوده و این نوع آلودگی فقط توسط دستگاه ایجاد می شود تحلیلگر تست ازن شهرداری در ایستگاه خیابان 25 آبان اندازه گیری شد، بنابراین از نظر آلودگی ازنداده های ایستگاه های کنترل کیفیت هوای شهرداری بیشتر وضعیت روزهای قرمز و ارغوانی را ثبت کرده است، به همین دلیل گزارشی از روزهای (بنفش) در داده های زیست محیطی وجود ندارد، البته در دو تا سه روز گذشته ایستگاه اندازه گیری ازن پس از مدتی دوباره محیط زیست استان با تعمیرات لازم در فرآیند سنجش کیفیت هوا قرار گرفت.
وی با اشاره به اثرات بهداشتی و اقدامات پیشگیرانه آلاینده های ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون در شرایط ناسالم، تصریح کرد: احتمال تشدید بیماری های قلبی یا ریوی در سالمندان یکی از عوارض سلامتی این آلاینده ها است، بنابراین افراد حساس باید از خودداری کنند. فعالیت های طولانی یا سنگین در صورت امکان. برای کاهش از خانه، زیرا این آلاینده ها ناشی از فعالیت های صنعتی است، آلاینده های خروجی از اگزوز خودروها، دودکش های کارخانه ها، منازل مسکونی و صنایع که حاصل فعالیت انسان از مصرف سوخت های فسیلی است، اما ذرات 10 میکرونی با منشاء طبیعی از فعالیت مراکز گرد و غبار در هوا معلق است.
ملاقات وی در پاسخ به این سوال که تعمیر و تنظیم مجدد دستگاه های سنجش کیفیت هوا ایستگاه های فعال شهرداری چقدر زمان می برد؟ وی گفت: به طور معمول طی دو تا سه روز کاری هر سه ماه یکبار تمامی ایستگاه های سنجش کیفیت هوا را ریست می کنیم اما مسائل تعمیر ایستگاه بر اساس وضعیت و تعداد ایستگاه ها است. تحلیلگر به عنوان مثال، یک ایستگاه ذرات 2.5 میکرون را اندازه گیری می کند و ایستگاهی دیگر سه تا چهار آلاینده را در مدت یک تا چهار ساعت ثبت می کند.
وی افزود: در برخی موارد ممکن است در ایستگاه ها با مشکلات سخت افزاری مواجه شویم، به عنوان مثال ایستگاه سنجش کیفیت هوای دانشگاه صنعتی اصفهان کمتر از یک ماه بود که از کار افتاده بود اما با تعمیرات لازم دوباره به حالت اولیه برگشت. فرآیند اندازه گیری کیفیت هوا است.
مسئول امور کنترل کیفیت هوای معاونت حمل و نقل شهرداری اصفهان در پاسخ به سوالی مبنی بر مغایرت آمار دریافتی روزهای سالم، ناسالم (قرمز و نارنجی) و هوای پاک، سنجش کیفیت هوای ایستگاه های فعال محیط زیستی در استان با شهرداری از ابتدای سال جاری تا پایان آبان ماه تصریح کرد: در فصول بهار و تابستان که روزهای گرم سال زودتر یا دیرتر شروع می شود به دلیل انتشار گازها ازن به عنوان آلاینده غالب در اوج گرما روزهای بسیار ناسالم (بنفش) و ناسالم (قرمز) را پیش رو داریم که با تنها وسیله می توان این نوع آلودگی ها را برطرف کرد. تحلیلگر تست ازن شهرداری در ایستگاه خیابان 25 آبان و چنین ایستگاهی سنجیده می شود اندازه گیری ازن اداره محیط زیست استان چند سالی است که فعالیتی ندارد، بنابراین در ثبت اعداد و تعداد روزهای سالم، ناسالم و پاک بین دستگاه های شاخص کیفیت شهرداری و محیط زیست اصفهان تفاوت وجود خواهد داشت.
وی ادامه داد: این تفاوت داده ها و آمار ایستگاه های محیط زیست و شهرداری اصفهان از نیمه دوم خرداد تا ابتدای مهر به دلیل آلودگی است. ازن ایجاد می شود اما در ماه های سرد سال با عدم وجود آلاینده ها ازنداده های دریافتی از ایستگاه های هر دو سازمان بسیار نزدیک به یکدیگر گزارش و ثبت می شود.
ملاقات وی با توجه به اهمیت راه اندازی ایستگاه های کنترل کیفیت هوا در معاونت حمل و نقل شهرداری اصفهان خاطرنشان کرد: ساخت و راه اندازی این ایستگاه ها مستلزم هزینه های زیادی است و با توجه به بودجه ها، اداره محیط زیست استان نتوانسته توسعه را در دستور کار قرار دهد. از جمله این ایستگاه ها در دستور کار خود قرار دارد، لذا شهرداری اصفهان برای خدمات رسانی و مساعدت اقدام به راه اندازی 13 ایستگاه سنجش کیفیت هوا در سطح شهر کرد.
بر این اساس، شاخص کیفیت هوا معیاری است که غلظت ترکیبات مختلف آلاینده موجود در هوا مانند مونوکسید کربن، دی اکسید گوگرد، ترکیبات نیتروژن دار، ازن و ذرات معلق (ذرات کوچکتر از 10 میکرومتر و ذرات کوچکتر از 2.5 میکرومتر) که دارای حد مجاز متفاوت با واحدهای مختلف هستند را به عدد بدون واحد تبدیل می کند و وضعیت آلودگی هوا را نمایش می دهد و از این رو شاخص کیفیت هوا را از صفر نشان می دهد. تا 50 هوای پاک (سبز)، 51 تا 100 هوای سالم (زرد)، 101 تا 150 هوای ناسالم برای گروه های حساس (نارنجی)، 151 تا 200 هوای ناسالم برای عموم (قرمز)، 201 تا 300 هوای بسیار ناسالم (بنفش) و 301 تا 500 بسیار خطرناک است (قهوه ای).
