به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، بررسی افکار عمومی و شناخت آن از دیرباز مورد توجه بوده است و با توجه به تأثیر افکار افراد یک جامعه و نگرش آنها به یک موضوع در تصمیم گیری های بعدی، انجام نظرسنجی مورد توجه قرار گرفته است. یکی از ابزارهای مطالعه افکار عمومی؛ در واقع نظرسنجی ها با اهداف خاصی طراحی می شوند و نتایج آنها تصمیمات بعدی را شکل می دهد.
نظرسنجی ها بر اساس علم و اصول خاصی انجام می شود و ضوابط خاصی برای آن در نظر گرفته می شود، اما برخی افراد بدون در نظر گرفتن معیارهای نظرسنجی علمی و تاثیرات آن نظرسنجی را منتشر می کنند که می تواند باعث جهت گیری نادرست در جامعه شود.
در روزهای اخیر با توجه به گرمای انتخابات شاهد برخوردهای قانونی با افرادی بودیم که قصد داشتند با انتشار اطلاعات کذب و نظرسنجی های جعلی افکار عمومی را جهت دهی کنند و در این راستا و با این چالش مواجه شوند. داوود معظمی گودرزی، فرمانده نیروی انتظامی فاتا تهران بزرگ وی در روزهای گذشته اظهار داشت: تیم های نظارتی پلیس فتا از مدت ها قبل در فضای سایبری اقدامات خود را آغاز کرده و با تخلفاتی که در این حوزه مشاهده می کنند برخورد خواهند کرد. در مواردی مانند انتشار اطلاعات نادرست یا هرگونه توهین، تحقیر و تخریب شخصیت، نظرسنجی های جعلی، فراخوان برای تحریم انتخابات، در صورت برخورد تیم های نظارتی، با متخلفان برخورد می شود.
وی با بیان اینکه یکی از مصادیق تخلفات و تخلفات انتخاباتی که در این مدت شاهد افزایش آن هستیم، انتشار نظرسنجی های جعلی یا دستکاری در نظرسنجی ها است، افزود: بازنشر و انتشار نظرسنجی یا اظهار نظر دروغی که از مجاری غیر رسمی منعکس می شود و منشأ آن نامشخص است، در مورد انتخابات یا نامزدهای انتخاباتی یا انتشار مطالبی علیه نامزدها جرم است و پلیس با این موارد برخورد خواهد کرد.
رئیس پلیس فاتا تهران بزرگ گفت: در روزهای اخیر پلیس فاتا تهران بزرگ با فعالیت های مشکوکی در این زمینه مواجه شد که برخی از این کانال ها با ایجاد نظرسنجی های جعلی و با هدف حمایت از کاندیدای منتخب خود نتایج این نظرسنجی های جعلی را در فضای مجازی منتشر کردند.
معظمی گودرزی با اشاره به اینکه این افراد نظرسنجی های جعلی را با استناد به «یک نهاد معتبر» یا «یک نهاد رسمی» منتشر کرده اند که برخلاف روش های علمی نظرسنجی انجام شده است، خاطرنشان کرد: نه تنها این نظرسنجی ها منبع و جامعه آماری خاصی ندارد. نداشتند، اما آرای نامزدها را نیز به نفع کاندیدای مورد نظر خود جابه جا کرده بودند.
وی ادامه داد: برخی از قابلیت های ربات های تلگرام سوء استفاده کردند و ربات را به نام نامزد مورد حمایت خود قرار دادند و به این ترتیب آرای این فرد را افزایش دادند و سپس نتایج این نظرسنجی را به عنوان افکار عمومی در فضای مجازی منتشر کردند. انجام دادن
رئیس پلیس فاتا تهران بزرگ اقدام سایر دلالان سایبری در حوزه انتخابات را مربوط به ایجاد نظرسنجی های جهت دار و توهین آمیز دانست و خاطرنشان کرد: تعدادی از این افراد نیز به دلیل انتشار نظرسنجی های موهن که از عناوین نامناسب برای برخی نامزدها در گزینه های نظرسنجی استفاده می کردند، شناسایی شدند. یا گزینه های نظرسنجی به گونه ای طراحی شده بود که مردم را به عدم شرکت در انتخابات سوق دهد و به عبارت دیگر مردم را از نتایج منصرف کند.
معظمی گودرزی با تاکید بر اینکه انتشار و بازنشر هرگونه محتوا یا محتوای توهین آمیز برای تشویق، تحریک یا ترغیب در خصوص کاهش و تحریم مشارکت عذر قانونی دارد، گفت: پلیس فتا به عنوان حافظ امنیت مجازی و آرامش مردم است. ، اجازه نخواهد داد افراد سودجو و فرصت طلب با بهانه ها و اهداف واهی سعی در ایجاد ناامنی در این فضا داشته باشند.
نظرسنجی یعنی چی؟
برخی افراد بدون اطلاع از معیارهای مربوطه، صرفاً با داشتن مخاطب در فضاهای مختلف به ویژه فضاهای مجازی، مطالبی را تحت عنوان نتایج نظرسنجی منتشر می کنند که مطالب منتشر شده بدون پشتوانه علمی است. بار علیرضا شریفی یزدی عضو هیأت علمی پژوهشکده خانواده وابسته به پژوهشکده آموزش و پرورش، عضو انجمن جامعه شناسی ایران و عضو انجمن روانشناسی اجتماعی ایران. وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت اظهار کرد: در روش تحقیق بخش های مختلفی وجود دارد که یکی از آنها موضوع نظرسنجی است. در واقع نظرسنجی به معنای در نظر گرفتن تعدادی گزینه خاص و سوالات بسته در خصوص برخی موضوعات خاص است و در این فرآیند جامعه آماری بر اساس برخی اصول و معیارها به عنوان جامعه نمونه در نظر گرفته می شود.
وی بیان کرد که در واقع جامعه نمونه انتخابی تا حد زیادی نماینده جامعه بزرگتر خواهد بود و نظر این جامعه آماری مشابه جامعه است. بزرگتر تعمیم داده ها و نتیجه به دست آمده با ضریب خطا اعلام می شود، هر چه ضریب خطا کمتر باشد، نتایج اعلام شده دقیق تر است، وی می افزاید: نتایج بررسی ها بر اساس موضوع مورد بررسی در اختیار شرکت ها، مدیران، مسئولان قرار می گیرد. و تصمیم گیرندگان
یکی از اعضای انجمن جامعه شناسی ایران با بیان اینکه بر اساس نتایج به دست آمده از نظرسنجی ها می توان دریافت که توده مردم یک جامعه در مورد یک موضوع چه دیدگاه و دیدگاهی دارند، می گوید: دنباله رو یک سوال باید مطرح شود و پیروان پاسخ دادن یا واکنش به آن متفاوت است.
شریفی یزدی ادامه می دهد: در فرآیند یک نظرسنجی، حجم نمونه یا جامعه مخاطبان آماری باید تعداد انگشت شماری، تصادفی باشد و این در صورتی است که نظرسنجی های انجام شده در فضاهای مجازی و صفحات اجتماعی برای افرادی باشد که در این زمینه مشارکت دارند. فضا به صورت روزانه آنها تلفن همراه و اینترنت دارند و صفحه ای که سوال می پرسد مورد علاقه آنهاست و این موضوعات معیاری برای انجام دادن نظرسنجی قابل اعتماد نیست و جامعه آماری نمونه تصادفی در نظر گرفته نمی شود.
نظرسنجی های انجام شده در صفحات مجازی افراد فاقد اعتبار علمی است
وی با تاکید بر اینکه نظرسنجی هایی که در صفحات مجازی مردم انجام می شود اعتبار علمی ندارد، می گوید: گاهی برخی افراد با اهداف مشخص به جای نظرسنجی، اظهار نظر در واقع تلاش این افراد در این زمینه این است که با تعاملات آماری دیدگاه خود را به جامعه تحمیل کنند و نظر خود را به تعداد زیادی از افراد یک جامعه تعمیم دهند که از نظر علمی نیز فاقد اعتبار است.
یکی از اعضای هیئت علمی پژوهشکده خانواده وابسته به پژوهشکده آموزش و پرورش می افزاید: افرادی که به جای نظرسنجی، اظهار نظر آنها به دنبال اهداف مشخصی هستند، اما در این میان برخی دیگر فکر می کنند نتیجه پاسخگویی افراد به یک سوال در صفحه مجازی خود، نظر اکثریت جامعه است.
شریفی یزدی با بیان اینکه عده ای نیز تحت تاثیر نظرات ایجاد شده قرار می گیرند و در دام می افتند و دلیل این امر پایین بودن سطح سواد رسانه ای مردم است، افزود: هنوز بسیاری از مردم اطلاع ندارند که در فضای مجازی مطالبی مطرح می شود. فضایی، علمی یا دقیق نیست و نمی توان هر آنچه در این فضا ارائه می شود پذیرفت، بنابراین همچنان نیازمند اقداماتی برای افزایش سواد رسانه ای افراد جامعه هستیم.
وی با بیان اینکه نظرسنجی زمانی معتبر است که توسط دستگاه یا سازمانی شناخته شده با منابع شناخته شده و بر اساس اصول علمی انجام شود، تصریح می کند: انجام یا انتشار نتایج برخی از نظرسنجی ها در یک جامعه به تب اجتماعی و برخی افراد برمی گردد. همچنین چون احساس می کنند نمی توانند نظر خود را در مورد موضوعی بیان کنند، نظر خود را در قالب نظرسنجی بیان می کنند.
تأثیر جامعه آماری در نظر گرفته شده بر نتایج نظرسنجی ها
نقش سواد رسانه ای در دنیای امروز در همه زمینه ها قابل مشاهده است و با توجه به اینکه در روزهای اخیر شاهد انتشار نظرسنجی های جعلی، بدون آگاهی و گاه با اهداف مشخص در فضای مجازی هستیم، این نقش پررنگ و حساس تر از آن است. در گذشته در این زمینه مصطفی زارعی، کارشناس رسانه وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه نظرسنجی و نظرسنجی معمولا در مقاطع خاصی به ویژه انتخابات صورت می گیرد، اظهار می کند: بر اساس منابع علمی موجود جامعه آماری برای شرکت در نظرسنجی از اهمیت بالایی برخوردار است و می توان نظرسنجی را به صورت چهره ای انجام داد. -روبرو شدن. یا حتی تلفنی.
وی با اشاره به اینکه در بسیاری از مواقع افراد حوزه سواد رسانه ای تنها کسانی هستند که اقدام به انتشار اطلاعات می کنند و توجه نمی کنند که منبع خبر یا نتیجه نظرسنجی از کجا آمده است، می افزاید: بسیاری از اوقات. اظهار نظر در مورد یک موضوع و هدف افراد اتفاق نمی افتد اظهار نظر اینطور نیست، اما جامعه آماری حاضر در نظرسنجی، جامعه آماری متفاوتی است که نمی توان نظرات آنها را به نظرات همه افراد جامعه تعمیم داد.
این کارشناس رسانه ای با تاکید بر اینکه جامعه آماری منتخب تاثیر زیادی بر نتایج نظرسنجی دارد، تصریح می کند: منبع موثق نظرسنجی های انتخاباتی مرکز پژوهش های صدا و سیما است که در دوره های مختلف و در طول سال جاری نظرسنجی های دقیق ارائه کرده است. مجموعه های دیگری نیز وجود دارد که بر اساس رصد فضای مجازی و میزان تولید رسانه، نظرسنجی هایی را منتشر می کنند.
زارعی با بیان اینکه گاهی ممکن است برخی از حامیان یک نامزد در چارچوب انتخابات نظرسنجی هایی را منتشر کنند که هدف آن اعلام تعداد بالای هواداران یک نامزد است، ادامه می دهد: از دیدگاه جامعه شناسی در حوزه رای گیری، طبقه خاکستری نظرسنجی ها برای رای دادن به نامزدی که بیشترین آرا را به پیروزی می دهد، متکی است.
لزوم داشتن سواد رسانه ای در حوزه نظرسنجی
وی با اشاره به اینکه گاهی نظرسنجی های منتشر شده برای ناامید کردن رقیب یا حامیان وی انجام می شود، می گوید: نظرسنجی ها و نظرسنجی ها اعم از اینکه تایید شود یا نباشد تاثیرات خود را خواهد داشت و حتی گاهی نظرسنجی ها منجر به انصراف نامزد به نفع دیگری یا انصراف می شود. اجماع حاصل می شود.
این کارشناس رسانه ای با بیان اینکه گاهی رسانه ها و فعالان اجتماعی در شبکه های مجازی نظرسنجی هایی انجام می دهند که بر اساس مخاطبان، آرای داده شده و نتایج به دست آمده متفاوت است و خاطرنشان می کند: گاهی نظرسنجی برای شوک منتشر می شود. رای دادن اقدام مناسبی محسوب می شود.
زارعی با بیان اینکه انتشار نظرسنجی می تواند آرای خاموش را به آرای واقعی تبدیل کند، می افزاید: اهمیت آموزش سواد رسانه ای در حوزه نظرسنجی نیز به خوبی احساس می شود و اگر مردم سواد رسانه ای داشته باشند با نتایج نظرسنجی های منتشر شده قابل تشخیص است. . منبع انتشار نتایج، جامعه آماری مورد بررسی و حتی تمایل انتشار نتایج نظرسنجی خواهد بود.
بر این اساس نظرسنجی در همه زمانها و موقعیتها انجام میشود، اما در دورههایی مانند انتخابات، نظرسنجیها و نتایج آن اهمیت دو چندان مییابد، بنابراین مردم باید در مواجهه با این گونه نظرسنجیها و نتایج بهدستآمده از آنها هوشیار باشند و مطالب مربوطه را دنبال کنند. از منابع رسمی و معتبر علمی
منبع : به گزارش میهن تجارت
