به گزارش میهن تجارت، یکی دیگر از مزایای این کاهش شکاف ارزی بیشتر به ایجاد تعادل در جریان صادرات و واردات خواهد بود و این موضوع انگیزه بازگشت ارز را برای صادرکنندگان افزایش می دهد. در سالهای اخیر، اقتصاد ایران گرفتار چند نرخی شدن ارز بوده است. به گفته مسئولان در حال حاضر 7 نوع نرخ ارز در اقتصاد وجود دارد که باید بستر مناسبی برای حرکت به سمت یکسان سازی ایجاد شود. علاوه بر این، تجربه نشان داده است که این مشکلات کوتاه مدت هستند و در صورت عدم توجه سیاستگذار ممکن است به راحتی از بین بروند.
در روزهای اخیر شکاف ارقام رسمی و غیررسمی بازار ارز به کمترین میزان خود در سال جاری رسید. بررسی روند نرخ دلار به عنوان شاخصی از بازار ارز نشان می دهد که نرخ این ارز در بازار رسمی مرکز مبادلات طلا و ارز در حال افزایش و در بازار آزاد کاهشی است. شکاف بین ارقام مذکور در یکشنبه بازار به حدود 22 درصد رسید. کاهش فاصله بین ارز رسمی و غیر رسمی خبر خوبی برای اقتصاد است و می توان آن را مقدمه ای برای ارز تک نرخی دانست.
در سال های گذشته فاصله بین ارز رسمی و غیررسمی باعث ایجاد رانت و فساد شده بود. از سوی دیگر اعطای دلار 28 هزار و 500 تومانی یکی از مواردی است که شرایط رانت خواری را فراهم کرد و بسیاری از نهادهای پژوهشی از جمله پژوهشگاه مجلس نسبت به تغییر استراتژی حمایت از دهک های کم درآمد به جای استفاده از ارزان قیمت هشدار دادند. واحد پول. داده بود در حالی که بسیاری از آمارها حاکی از آن است که تشدید تحریم ها در سال های اخیر بازگشت دلار به سطوح پایین تر را با مشکل مواجه کرده است، اما تاکید بر دلار دستوری با نرخی مشخص باعث شده است که تعادل عرضه و تقاضا در بازار به تعادل برسد. مزاحم شود رسیدن نرخ ارز به سطح تعادل مانعی برای فرار سرمایه خواهد بود. در ماه های امسال ارز رسمی با شیب مناسبی افزایش یافته و فاصله نرخ رسمی و غیررسمی دلار به 10 هزار تومان رسیده است.
پیش از این بابک نگهداری، رئیس مرکز پژوهش های مجلس از وجود 7 نرخ ارز در اقتصاد کشور خبر داده بود و از ضرورت حرکت به سمت ارز تک نرخی صحبت کرده بود. روند نزولی بازار غیررسمی ارز در روزهای اخیر و رشد کند و مستمر نرخ ارز در معاملات رسمی باعث شده تا شکاف دو بازار مهم ارزی کشور در سال جاری به کمترین میزان خود برسد. نرخ اسکناس رسمی دلار در ماه های گذشته منجمد نشده و با شیب اندک اما در روندی مستمر در حال افزایش است. نرخ قبض دلار در بازار مذکور روزهای ابتدایی سال را در کانال نیم 43 هزار تومان آغاز کرد. این شاخص در 4 ماه گذشته رشد 8 درصدی را تجربه کرد و روز گذشته به آخرین پله های کانال 46 هزار تومان رسید. اما در مقابل، روند بازار غیررسمی ارز کاملا برعکس بود. نرخ دلار در این بازار در روزهای ابتدایی سال با هیجان آغاز شد و به اوج قیمتی تاریخی خود رسید.
همچنین با کاهش سطح ریسک های سیاسی، نرخ آزاد نیز روند نزولی به خود گرفت و افت دما را تجربه کرد. شاخص بازده غیررسمی دلار تا پایان اول مردادماه از ابتدای سال برابر با منفی 4.65 درصد بوده و از پیک قیمتی امسال نیز رقم منفی قابل توجه 14.32 درصد به ثبت رسیده است. در نتیجه با تداوم شرایط ذکر شده در 2 بازار مهم ارزی، شکاف بین نرخ ها هر روز کمتر می شود.
نمودار روند نرخ دلار در 2 بازار مذکور نشان می دهد که شکاف نرخ ارز در برخی از روزهای سال جاری بیش از 50 درصد بوده است. حوالی 6 فروردین ماه سال جاری همزمان با افزایش چشمگیر تنش های نظامی در منطقه، نرخ نقدینگی آمریکا در بازار غیررسمی به 67 هزار تومان رسید. این در حالی است که نرخ های فردا بالاتر از این مقدار ثبت شد. اما با احتساب رقم 67 هزار تومان برای بازار آزاد و رقم 43 هزار و 567 تومان برای هر اسکناس رسمی دلار، می توان دریافت که شکاف ارزی معادل 53.78 درصد بوده است. این فاصله روز گذشته در بازار به 22.17 درصد رسید که کمتر از نصف میزان ذکر شده برای 6 فروردین است.
تحلیلگران ارزی همواره از مزایای کاهش شکاف ارزی در کشور صحبت می کنند. به گفته این افراد، کاهش فاصله بازارها منجر به کاهش سود سفته بازی سیستماتیک ارز می شود. بانک مرکزی ارز رسمی را از طریق مرکز مبادلات ارزی و طلای کشور در اختیار افراد مختلف قرار می دهد. نرخ رسمی حواله کالاهای ضروری 28 هزار و 500 تومان و کالاها و خدمات غیر ضروری به صورت اسکناس در کانال 46 هزار تومان و به صورت حواله در کانال 43 هزار تومان است.
فایده کاهش شکاف ارزی
در سالهای اخیر و پس از افزایش فاصله بین ارقام رسمی و غیررسمی ارز، مشاهده میشود که عدهای به بهانه تجارت اقدام به دریافت ارز رسمی و فروش آن در بازار غیررسمی میکنند. از سوی دیگر بانک مرکزی با سیاست های مختلف بازدارنده سعی کرده از این سفته بازی جلوگیری کند. تحلیلگران معتقدند یکی از مهمترین اقدامات در این زمینه مشکل کاهش شکاف بازارهای ارز در کشور است. زیرا در این صورت میزان درآمد حاصل از معاملات ارز کاهش می یابد و این رویه دیگر توجیه اقتصادی نخواهد داشت. از سوی دیگر با بازگشت سریعتر ارز صادرکنندگان، روند تامین ارز بانک مرکزی نیز با سرعت بیشتری انجام می شود و سردرگمی متقاضیان ارز رسمی کاهش می یابد. یکی از قوانینی که بانک مرکزی برای کاهش سوداگری ارز تصویب کرده بود، بازگشت ارز صادرکنندگان است. به این ترتیب تجار کشور موظفند ارز محل صادرات را با نرخ رسمی در اختیار بانک مرکزی قرار دهند. زمانی که شکاف ارزی کشور بیشتر شود، تمایل صادرکنندگان برای فروش ارزهای خود به بانک مرکزی نیز کاهش می یابد.
به گفته تحلیلگران، اختلاف 22 درصدی بازارها به حدی است که فعالان اقتصادی را به رعایت این قانون تشویق می کند. علاوه بر موارد ذکر شده، برخی کارشناسان معتقدند افزایش نرخ رسمی ارز با اقبال فعالان بورس نیز همراه است. زیرا نرخ مرجع شرکت های صادرکننده بورس، نرخ رسمی مبادله ای مرکز مبادلات ارزی است. در نتیجه افزایش نرخ ها در این بازار (که بخشی از روند کاهش شکاف ارزی است) می تواند ارزش شاخص شرکت های بورسی را نیز افزایش دهد.
یکشنبه قرمز بازارها
دیروز یکشنبه 10 مرداد روند نرخ ارز در معاملات غیررسمی بازار ارز تهران کاهشی بود. قیمت هر اسکناس دلار آزاد عصر دیشب با حدود 100 تومان کاهش نسبت به روز گذشته 57 هزار و 400 تومان معامله شد. یورو و پوند به ترتیب با 250 و 350 تومان کاهش 62 هزار و 650 تومان و 74 هزار و 300 تومان معامله شد. بازار سکه و طلا نیز در روز گذشته شاهد افت ارزش شاخص های خود بود. سکه طلای طرح جدید شامگاه گذشته با 200 هزار تومان کاهش نسبت به آخرین نرخ روز شنبه به مبلغ 40 میلیون و 300 هزار تومان فروخته شد.
منبع:
دنیای اقتصاد
