در پایان معاملات یکشنبه بازار سهام، شاخص کل با 6 هزار و 598 واحد کاهش در پایان معاملات دیروز در سطح 2 میلیون و 176 هزار واحد قرار گرفت. از سوی دیگر، معاملات سهام خرد بازار سرمایه افزایش یافت و میانگین وزنی بازار به سطح 758 هزار و 325 واحد رسید.
اصلاح بازار سرمایه موقتی است
سعید مشکات، تحلیلگر بازار سرمایه در گفتگو با اقتصاد 24 می گوید: اصلاحی که بازار انجام می دهد موقتی است. بیشترین مشکلاتی که در بازار رخ داد ریسک هایی بود که از اردیبهشت ماه وارد بازار سرمایه شد. اثر این ریسک ها قبلا تخلیه شده است و اتفاقی که اکنون در حال رخ دادن است بیشتر تحت تاثیر عامل فنی است تا عامل اساسی و از این منظر قابل بررسی است.
بر این اساس در روزهای اخیر شاخص به سمت 2 میلیون و 150 هزار واحد در حال حرکت بوده است. به گفته وی، در حال حاضر شاخص کل در محدوده 2 میلیون و 170 هزار واحد قرار دارد و احتمال افت در محدوده عددی بین 2 میلیون و 150 هزار واحد تا 2 میلیون و 170 هزار واحد یعنی جایی در حدود شاخص فعلی بازار داریم. ; اما پیش بینی من این است که بیشتر از این پایین نخواهد آمد و احتمال آن بسیار کم است.
دلار به بازار سرمایه رسید
دلار زدایی از اقتصاد ایران موضوعی است که در ابتدای سال جاری برای جلوگیری از آسیب نوسانات دلار مطرح شد و در حال حاضر دولت امید زیادی به آن دارد. بر این اساس چندی پیش اعلام شد که این اقدام با حذف دلار از سبد ارز مسافرتی آغاز شده است، اقدامی که مخالفان آن را پوپولیستی و برخی موافقان آن را بی نتیجه می دانند، چرا که با حذف دلار از بودجه یورو جایگزین آن خواهد شد. تبدیل شد؛ ضمن اینکه ایران رابطه چندان مطلوبی با کشورهای حوزه یورو ندارد و این موضوع بی فایده است.
اما مدتی است که این مفهوم در بورس مطرح شده است. آغاز آن شاید به اظهارات چند ماهه مهرداد بذرپاش وزیر راه و شهرسازی برگردد. بذرپاش گفت: دلیل گرانی مسکن به دلیل خام فروشی از جمله سیمان و فولاد با نرخ های جهانی است به همین دلیل این کالاها از بورس خارج شده است.
اکنون برخی از نظریه پردازان نزدیک به دولت می گویند چرا باید این کالاها در داخل به قیمت جهانی فروخته شود. بنابراین دلاری شدن بازار سهام نیز به بحثی بحث برانگیز در بین کارشناسان بازار سهام تبدیل شده است. اما این اظهارنظرها چه ضرری به بازار وارد می کند؟
دلاری شدن یا سرکوب قیمت؟
سعید مشکات در پاسخ به این سوال به اقتصاد 24 گفت: کسانی که از دلاری شدن صحبت می کنند منظورشان سرکوب قیمت است. در حال حاضر نرخ فروش شرکت ها بیشتر به صورت فرمولی به قیمت های جهانی مرتبط است. چرا این اتفاق افتاد؟ اگر اینطور نباشد و بین جنسیت داخلی و خارجی تفاوت قیمت داشته باشیم، قاچاق رشد می کند. در این مسیر تجاری که می توانند از امتیازات انحصاری استفاده کنند، مجوز صادرات می گیرند و یکسری کالاهایی را که در ایران قیمت بسیار ارزانی دارند، می خرند و به خارج از کشور می فروشند. کسانی که نمی توانند این فرآیند را انجام دهند در قالب قاچاق عمل می کنند. نمونه های عینی زیادی از این موضوع در اقتصاد داشتیم.
بیشتر بخوانید: چرا بورس به شاخص واقعی 3.5 میلیون واحدی نرسیده است؟ / ناامیدی بازار سرمایه از تجدید ارزیابی دارایی ها
به گفته این کارشناس بورس، مکان هایی مانند بورس کالا ایجاد شد تا قیمت گذاری شفاف شود و این قیمت شفاف به چراغ راهنمای اقتصاد تبدیل شود. منظور کسانی که طرفدار دلارزدایی هستند، این است که قیمت کالاهایی را که در ایران به نرخ جهانی فروخته می شود، جدا کنند و در ایران یک قیمت و در بقیه کشورها قیمت دیگر بفروشند. شعار این گروه این است که این اقدام به نفع مردم محروم است. در صورتی که دقیقا برعکس این قضیه است، زیرا این فاصله قیمتی باعث قاچاق و زیان دهی شرکت ها می شود. از آنجایی که این شرکت ها ضرر می کنند، مالیات های پرداختی آنها به دولت کم است و در نتیجه دولت تحت فشار مالی پول بیشتری چاپ می کند و تورم رشد می کند.
مشکات ادامه می دهد: از سوی دیگر این شرکت ها در حال تعطیلی و از دست دادن نیروی کار خود هستند. نیروی کار آنها هم کارگر و هم کارمند است. سرمایه گذاری اقتصادی ایران کم است و توسعه آینده کشور به تأخیر افتاده و آسیب های بی شمار دیگری به اقتصاد وارد می کند.
به گفته این کارشناس بازار سرمایه، در حال حاضر از این نقطه هیچ ریسک اساسی برای اقتصاد وجود ندارد اما این حرف ها و فضای روانی که ایجاد می کند می تواند تاثیرگذار باشد. با وقوع این نوع، بازار از جو روانی می ترسد، زیرا به هر حال سرمایه ترسو است. اقتصاد کشور را در دهه هشتاد گذراندیم و فکر نمیکنم تاثیری در طبیعت داشته باشد.
پیش بینی بازار سرمایه تا پایان سال
سعید مشکات در پاسخ به این سوال که تا پایان سال چه ریسک های احتمالی در کمین بازار سرمایه است؟ وی می گوید: از ابتدای سال تا امروز ریسک های بازار را پیش بینی می کردیم. بازار حتی برخی از این ریسک ها را بیش از حد برآورد کرده است. و بنابراین ریسک چندان خاصی برای شرکت ها وجود ندارد. هر چه جلوتر برویم احتمالاً عدم قطعیت ها کاهش می یابد و این به معنای کاهش جو منفی در بازار است.
بنابراین بر اساس پیش بینی این کارشناس بورس احتمالا تا پایان سال اصلاح در محدوده فعلی یعنی بین 2 میلیون و 150 هزار و 2 میلیون و 170 هزار متوقف خواهد شد و با توجه به اینکه بودجه سال آینده باید به آرامی تعیین شود، ما به آرامی رشد خواهیم کرد. در غیر این صورت، نامشخص بودن بودجه باعث می شود تا بازار سهام تا حدودی دچار فرسایش شود.
