ترس در بازارهای جهانی همه گیر شد؛ سقوط بیت‌کوین و طلا

برخلاف انتظار، بازار طلا که امید سرمایه گذاران در دوران بحران مالی بود، شروع به کاهش کرد. این اتفاقات باعث شد تا معاملات بازار سهام در ژاپن 20 دقیقه متوقف شود و از سوی دیگر فدرال رزرو جلسه ای اضطراری و غیرعلنی برگزار کند. کارشناسان بر این باورند که احتمالا سه عامل در روز ترس در بازارها موثر بوده است. اولین عامل آمار ضعیف بازار کار آمریکاست که دلیلی بر رد خروج از رکود اقتصاد آمریکاست. عامل دوم افزایش غیرمنتظره نرخ بهره در ژاپن و واکنش بازار سهام این کشور بود. عامل سوم مربوط به خوش بینی اغراق آمیز در مورد تأثیر هوش مصنوعی در اقتصاد است. در عین حال، خطر جنگ نیز می تواند به بدتر شدن شرایط بازار کمک کند.

بیت کوین دیروز شاهد سقوط آزاد 14.2 درصدی بود. قیمت این ارز دیجیتال پرچمدار برای چهارمین روز متوالی کاهش یافت و حتی در روز گذشته به کمتر از 50 هزار دلار رسید. این سطح قیمت آخرین بار حدود 5 ماه پیش تجربه شده است. سایر بازارهای جهانی نیز شرایط نامساعدی را تجربه می کنند. به دنبال این آشفتگی‌های بازار جهانی، روسای فدرال رزرو یک جلسه اضطراری با تمرکز بر تجدید نظر در نرخ بهره تشکیل دادند. به نظر می رسد نگرانی از شرایط رکودی بیشتر شده است. علیرغم تحلیل ها، طلا سه روز متوالی با کاهش قیمت مواجه شده است. اما دلیل این همه اتفاق چیست؟

تقریباً دو هفته پیش، پس از ماه‌ها ثبت رکوردهای جدید، بازارهای سهام ایالات متحده در یک صعود به ظاهر غیرقابل توقف قرار گرفتند. اکنون به نظر می رسد همه بازارها در سقوط آزاد هستند. همچنین بازارهایی وجود دارد که سرمایه گذاران در هنگام ترس وارد آنها می شوند: بازار طلا، ین ژاپن و اوراق خزانه آمریکا نمونه هایی از این بازارها هستند. اما نکته عجیب اینجاست که این بازارها نیز اخیرا با افت مواجه شده اند. قیمت بیت کوین کاهش چشمگیری را تجربه کرد و به سطح 49 هزار و 647 دلار رسید. پیش از این، تحلیلگران اعلام کرده بودند که اگر روند نزولی بیت کوین ادامه یابد و از حمایت 60000 دلاری خود عبور کند، ممکن است بیشتر سقوط کند. طی روز گذشته، این پیش بینی ها به حقیقت پیوست و بیت کوین به 50000 دلار کاهش یافت. سایر ارزهای بازار کریپتو از این کاهش قیمت در امان نبودند. قیمت اتریوم نیز بیش از 20 درصد کاهش یافت و رقم 2 هزار و 116 دلار را به ثبت رساند. علاوه بر این، تقریباً تمام ارزهای دیجیتال دیگر افت قیمت را تجربه کردند و بازار را به رنگ قرمز تبدیل کرد.

از سوی دیگر سایر بازارهای جهانی از جمله بورس آمریکا، فلزات و نفت نیز با افت مواجه بودند. طلا شاهد کاهش بیش از 60 دلاری قیمت بود. معاملات جهانی طلا روز گذشته با قیمت 2442 دلار آغاز شد. اما پس از چند ساعت به قیمت 2373 دلار رسید. این در حالی است که بیشتر تحلیل ها چشم انداز مثبتی نسبت به طلا داشتند. نقره نیز با کاهش حدود 2 دلاری معادل 6 درصد به قیمت 26 دلار و 70 سنت رسید. سهام شرکت های بزرگ آمریکایی که اغلب در حوزه فناوری فعالیت می کنند با رشد منفی مواجه شد. قیمت هر بشکه نفت خام نیز برای دومین روز متوالی کاهش چشمگیری داشت. البته اکثر بازارهایی که به آنها اشاره شد در هفته های اخیر شاهد روند نزولی بودند. اما این رشد منفی طی دو روز اخیر بیشتر محسوس شده است.

به گزارش اکونومیست، طلا معمولا سدی در برابر هرج و مرج در بازارها است. کاهش قیمت آن نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران ممکن است نمی‌خواستند، اما به این دلیل که مجبور بودند به سرعت پول نقد جمع کنند تا در جای دیگری سود ببرند. اما چنین پدیده ای تاکنون رخ نداده است.

خوش بینی بیش از حد در هوش مصنوعی

سه عامل با هم ترکیب شده اند تا این سقوط بزرگ بازار اتفاق بیفتد. اولین عامل این است که تصورات در مورد ارزش اقتصادی هوش مصنوعی تغییر کرده است. دیدگاه خوش بینانه ای که جایگاه هوش مصنوعی (AI) را بسیار مهم و با آینده ای روشن به ویژه در صنعت تراشه تصور می کرد، با بسیاری از امیدهای غیرواقعی آمیخته است. بزرگترین نوسانات در قیمت سهام ایالات متحده در دوره محدودی رخ داد که در آن پنج غول فناوری – آلفابت (گوگل)، آمازون، اپل، متا (فیس بوک) و مایکروسافت- نتایجی را گزارش کردند که سهامداران خود را ناامید کرد. حتی آلفابت و مایکروسافت که درآمدشان بیش از انتظارات تحلیلگران بود، یک روز پس از گزارش شاهد کاهش قیمت سهام خود بودند. سهامدارانی که انتظار چنین نتایجی را از آمازون نداشتند بسیار بیشتر متضرر شدند. سقوط همه جانبه در این سهام نشان می دهد که سرخوشی سابق سرمایه گذاران در مورد همه چیزهای هوش مصنوعی در حال تغییر است.

این تغییر ضربه ای فوری به سازندگان تراشه وارد می کند، زیرا در صورت کاهش سرمایه گذاری در هوش مصنوعی ممکن است با تقاضای محدودی برای محصولات خود مواجه شوند. در واقع هفته های اخیر این شرکت ها را از تغییر روحیه سرمایه گذاران بیشتر ترسانده است. در 17 جولای، دونالد ترامپ با پیشنهاد اینکه تایوان باید هزینه دفاع خود در برابر چین را بپردازد، سهام نیمه هادی ها را کاهش داد. تایوان حدود نیمی از پیشرفته ترین تراشه های جهان را تولید می کند و بنابراین در برابر تهاجم چین آسیب پذیر است. دولت بایدن همچنین در حال برنامه ریزی برای محدود کردن صادرات تجهیزات تراشه سازی به چین است. با تهدید تزلزل تقاضا و بدتر شدن ژئوپلیتیک، جای تعجب نیست که سهام تراشه ها در حال سقوط هستند.

گزارش مشاغل آمریکا

در کنار شرکت های فناوری، اخبار بدی نیز در مورد اقتصاد ایالات متحده وجود دارد. دومین عاملی که به سرمایه گذاران فشار می آورد همین موضوع است. تا چندی پیش شعار بازار بود «خبر بد، خبر خوب» و هیچ خبری نمی توانست تاثیر قوی در بازار نشان دهد. هر نشانه ای از رشد کندتر یا بازار کار ضعیف تر برای قیمت دارایی ها خوب است. زیرا به این معنی بود که احتمالاً تورم پایین می ماند و به فدرال رزرو اجازه می داد تا نرخ بهره را سریعتر کاهش دهد. اما زمانی که گزارش مشاغل ایالات متحده در 2 اوت منتشر شد، همه چیز تغییر کرد: خبر بد اکنون یک خبر واقعا بد است.

تأثیر تحولات ژاپن

سومین نیروی مؤثر بر بازارها وضعیت ین ژاپن است. ین ژاپن در برابر سبدی از ارزهای اصلی در هفته های اخیر با سریع ترین سرعت خود در دو دهه اخیر تقویت شده است. این تا حدودی به دلیل تصمیم غیرمنتظره بانک مرکزی ژاپن برای افزایش یک دهم درصدی نرخ بهره در 31 جولای است. نتیجه این تغییر این است که ارزش ین در ماه گذشته بیش از 10 درصد افزایش یافته است. افزایش ارزش ین به طور خودکار قیمت سهام ژاپن را کاهش داد. زیرا بسیاری از شرکت های بزرگ گردشگری کشور مانند هیتاچی، سونی و تویوتا درآمد خود را از خارج از کشور با استفاده از دلار به کشور می آورند. همزمان با افزایش قیمت ین، شاخص دلار که نشان دهنده ارزش دلار است در چند روز اخیر با کاهش مواجه شده است. بخشی از کاهش شاخص سهام در ژاپن را می توان با این اثر توضیح داد. با این حال، شاید مهمترین اثر کاهش معاملات محبوب ژاپنی باشد.

ین ژاپن قبلا کمتر از ارزش گذاری شده بود و سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره پایین بود. ترکیب این دو به ژاپنی ها این امکان را می دهد که وام های ارزان به ین دریافت کنند، درآمد حاصل از آن را به دلار تبدیل کنند و در اسناد خزانه سرمایه گذاری کنند، که بسیار بیشتر از هزینه یک فعالیت تجاری است. اما با افزایش نرخ بهره ژاپن و کاهش نرخ بهره آمریکا، این معاملات جذابیت کمتری پیدا کرده است. بدتر از آن، تقویت سریع ین هزینه دلار برای خدمات بدهی را افزایش می دهد و به معاملات لطمه می زند. تحولات شدید هفته های گذشته بسیاری از سرمایه گذاران را وادار به فروش دارایی های خود کرده است که این امر بر بی ثباتی در بازار سهام داخلی و جهانی می افزاید.

مثل همیشه در یک پایان آشفته، اکنون اولین سوال این است که آیا – جایی در هرج و مرج – قیمت یک دارایی به اندازه ای نوسان داشته است که آن دارایی را به طور کلی در معرض خطر قرار دهد. در این زمینه کاهش قیمت طلا و کاهش سهام بانکی به نظر می رسد که نوید بدی باشد. سوال مرتبط دیگر این است که آیا وضعیت در هفته های آینده بهتر یا بدتر خواهد شد؟ با فرض اینکه هیچ سرمایه‌گذار بزرگی فکر نمی‌کند زمان فروش فرا رسیده است و مطابق با احساسات جمعی حرکت نمی‌کنند، می‌توان امیدوار بود که بازارها مسیر خود را تغییر دهند. در غیر این صورت اوضاع اصلاً خوب نخواهد بود.

منبع:

دنیای اقتصاد