راز دالان زنگزور – به گزارش میهن تجارت

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، زنگزور منطقه ای تاریخی و جغرافیایی در ارمنستان شرقی است. این منطقه در دامنه کوه قرار دارد زنگزور قرار گرفته و عمدتاً در استان سیونیک جمهوری ارمنستان رعایت می کند. زنگزور در عهدنامه گلستان 1813 از ایران به شوروی سابق تحویل داده شد و در آن زمان مناطق گوریس، کاپان، مغری و سسیان اتحاد جماهیر شوروی در محدوده زنگزور قرار بود در سال 95 جزو استان باشد سیونیک ارمنستان شدند.

در 29 نوامبر 1920، تسلط شوروی بر ارمنستان اعلام شد و سپس در 30 نوامبر، مقامات آذربایجان و شوروی قصد خود را برای پایان دادن به اختلافات ارضی اعلام کردند و موافقت کردند که زنگزور را در جمهوری تازه تأسیس ارمنستان شوروی بگنجانند.

کریدور زنگزور برای ایران اهمیت ژئوپلیتیکی و اقتصادی دارد زیرا این کریدور در همسایگی مرز شمالی ایران قرار دارد و هرگونه تغییر در وضعیت آن می تواند به طور مستقیم یا غیرمستقیم منافع ملی ایران را تحت تاثیر قرار دهد. ایران از طریق ارمنستان به کشورهای شمالی از جمله گرجستان، روسیه و اروپا دسترسی دارد، اما ایجاد کریدور آذربایجان می تواند این مسیر را محدود یا حذف کند.

اهمیت کریدور زنگزور برای ایران

بشیر اسماعیلی، کارشناس روابط بین الملل و استادیار دانشگاه آزاد اسلامی شهرضا در گفت وگو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت، در خصوص ابعاد مختلف ژئوپلیتیکی کریدور زنگزور، اظهار کرد: کریدور زنگزور که در منطقه بین ارمنستان و نخجوان قرار دارد، از ابعاد مختلف حائز اهمیت است. ابعاد ژئوپلیتیکی از منظر موازنه قوا، گشایش کریدور زنگزور موجب افزایش قدرت نظامی و استراتژیک جمهوری آذربایجان و ترکیه می شود که این امر موجب کاهش قدرت ایران در منطقه قفقاز و کاهش قدرت نفوذ در عرصه سیاسی و نظامی خواهد شد. معادلات این منطقه

وی ادامه می دهد: در مرحله بعدی با راه اندازی این کریدور، مسیر ترانزیتی ایران با آسیای مرکزی و قفقاز از بین می رود و این موضوع منافع اقتصادی ایران را تهدید می کند. در مجموع می توان به نگرانی جمهوری اسلامی ایران از تغییر مرزها در شمال کشور اشاره کرد. در واقع پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ظهور کشورهای تازه استقلال یافته در آسیای مرکزی و قفقاز، مرزهای سیاسی به شکل کنونی خود باقی مانده اند و تغییر آنها به نفع منطقه نخواهد بود.

واکنش تهران و روسیه به افتتاح کریدور زنگزور

این کارشناس و استادیار دانشگاه روابط بین الملل در خصوص مواضع روسیه و سفر ولادیمیر پوتین رئیس جمهور این کشور به باکو و همچنین موضع طرف ایرانی چنین بیان می کند: تهران همواره بوده است. مخالف افتتاح کریدور زنگزور بوده و آن را یک کریدور خیالی می داند که به دلایل مذکور باز است. به منافع ژئوپلیتیکی، استراتژیک و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران لطمه وارد می کند و در عین حال در مناقشه قره باغ جنوبی ایران به دلایلی که به تفصیل ذکر می شود در کنار ارمنستان قرار گرفته است.

اسماعیلی خاطرنشان می کند: موضع روسیه نیز در این سال ها به نفع ارمنستان در مقابل باکو بوده است، اما از زمانی که نیکول پاشینیان در سال 2018 در ارمنستان به قدرت رسید و به دنبال رویکرد ارمنستان به غرب، روابط روسیه و ارمنستان سرد شد.

وی تصریح کرد: موضع اخیر مقامات روسیه در مورد زنگزور از آنجا آغاز شد که در پی سفر ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه به باکو، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در مصاحبه با شبکه یک روسیه گفت: ما طرفدار یک نتیجه گیری سریع هستیم. پیمان صلح.” ما بین باکو و ایروان هستیم و ارتباطات را رفع می کنیم.» لاوروف همچنین ارمنستان را مانعی برای به نتیجه رسیدن مذاکرات دانست و به تعبیری روسیه در تلاش است تا از طریق این کریدور حوزه نفوذ خود را در قفقاز و اوراسیا افزایش دهد. در هر حال، در صورت پافشاری بر این سیاست، منافع روسیه با ایران به عنوان متحد استراتژیک خود در تضاد خواهد بود که حل این نقاط متضاد نیازمند راه حل های دیپلماتیک و مذاکره است.

ماهیگیری از آب گل آلود روابط ایران و روسیه توسط برخی رسانه ها

این کارشناس روابط بین الملل با اشاره به تخریب روابط این دو کشور توسط رسانه ها ادامه می دهد: به طور کلی برخی از رسانه های دارای گرایش های غربی و بدبین به روسیه سعی کرده اند هرگونه تعارض بین منافع ایران و روسیه را امری لاینحل جلوه دهند. بحران یا نشان دهد که روس ها به اتحاد با ایران پایبند نیستند. به هر حال در نظام بین الملل تضاد منافع بین قدیمی ترین متحدان نیز اتفاق می افتد و به هیچ وجه پدیده نادری نیست. علاوه بر این، تفاوت های ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا در زمینه های مختلف را می توان نمونه ای بارز در این زمینه دانست.

وی می افزاید: عضویت ایران در قراردادهای شانگهای و بریکس و همکاری با روسیه و چین برای تغییر هندسه قدرت جهانی یک استراتژی بلندمدت است که نباید تحت الشعاع مواردی مانند کریدور زنگزور قرار گیرد. در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران در شرایطی با روسیه متحد است که در سال های گذشته خطر روس ها در شمال ایران، امنیت ملی و تمامیت ارضی ایران را هدف قرار داده است. بنابراین مهار دشمنی روسیه و سپس اتحاد با روسیه موضوع مهمی است که باید حفظ شود و تضاد منافع با دیپلماسی موثر دوجانبه حل شود.

به گزارش به گزارش میهن تجارت، به گفته مقامات ارشد سیاسی کشورمان، موضع ایران در قبال کریدور زنگزور محکم است و جمهوری اسلامی ایران اجازه تغییر این مرز تاریخی را نخواهد داد. لازم به یادآوری است که کشورها با توافقات فی مابین حق نادیده گرفتن مرزهای بین المللی را ندارند و در این زمینه طرف ارمنی قراردادی را امضا نکرده است که در آن آذربایجان حق ایجاد کریدور دسترسی به نخجوان را داشته باشد و اگر این اتفاق می‌افتد، هم آذربایجان، هم روسیه، هم ترکیه و هم آمریکا می‌دانند که ایران بر مواضع خود ثابت قدم خواهد ماند، زیرا جمهوری اسلامی ایران در بالاترین سطح موضع گرفته و به صراحت اعلام کرده است که اجازه چنین چیزی را نخواهد داد.