بعد- همزمان با نزدیک شدن به ایام جشنواره فجر، این روزها کنجکاوی برای اطلاع از کیفیت فیلم های راه یافته به این جشنواره بالا گرفته، اما به نظر می رسد عده ای «دسترسی ویژه» به فیلم ها دارند. !
بر اساس گزارش فردا، رسم و روال برگزاری هر ساله جشنواره فیلم فجر به این صورت است که صاحبان آثار نسخه اولیه و معمولاً ناقص را برای ارزیابی هیئت انتخاب به دبیرخانه تحویل می دهند و اعضای این هیئت حداکثر ظرف مدت یک ماه قبل از جشنواره بر اساس ایده کلی اثر روی پرده. مشاهده می کنند، به بودن یا نبودن آثار رای می دهند.
از سوی دیگر عوامل فیلم ها سعی می کنند تا هفته اول بهمن ماه با تراکم کاری بسیار بالا فیلم ها را به پایان برسانند تا آثارشان بدون دغدغه در جدول جشنواره قرار گیرد.
در این فرآیند برخی از آثار به درخواست صاحبان آنها به صورت ویژه و در قالب نمایش خصوصی برای جمعی از اصحاب رسانه و منتقدان نمایش داده می شود تا رونمایی از آنها در جشنواره خالی از فضای رسانه ای و رسانه ای نباشد. می توانند آثار خود را بر اساس نظرات این دسته از مخاطبان انتخاب کنند. آنها سود می برند.
اما چند سالی است که به نظر می رسد فیلم های جشنواره فضای چندان امنی در دبیرخانه فجر ندارند و فیلم ها علاوه بر هیئت انتخاب برای «دیگران» نیز اکران می شوند. برخی دیگر صاحبان آثار از هویت آنها اطلاعی ندارند و حتی اجازه نمایش فیلم هایشان برای آنها گرفته نمی شود.
جالبه این غربالگری های غیر مجازگاهی اوقات به اظهارنظرهایی در توییتر درباره فیلمهایی که «هنوز در جشنواره اکران نشدهاند» منجر میشود و این موضوع اعتراضهایی را در دورههای اخیر جشنواره نیز به همراه داشته است.
وقتی حاتمی کیا و میرکریمی اعتراض کردند!
این جشنواره دو سال پیش بود که فیلم «مسیح پسر مریم» محصول سازمان سینمایی اوج از فهرست جشنواره کنار گذاشته شد تا محسن دریاالال به عنوان کارگردان فیلم و سریال این شرکت با برگزاری نشست خبری اعتراض رسمی خود را اعلام کند. این حادثه.
در بخشی از همین جلسه، دارالالل خطاب به رسانه ها گفت: اگر می دانید چرا فیلم رها شد، ما هم می دانیم. سه روایت مختلف است که با هم متفاوت است. آنها چیزهایی را در پیامک می گویند و در مورد چیز دیگری با رسانه ها صحبت می کنند. دلیل نهایی را نمی دانیم پس بهتر است سکوت کنند یا دلیل درستی بیاورند تا بدانیم دلیل رها شدن فیلم چیست؟ این ناهماهنگی ما را آزار می دهد. اینها بداخلاقی هستند، دردسری که برای این فیلم آوردند کجا در رفتار حرفه ای می گنجد؟ رسم امانت این است که فیلم را برای دیگران تعریف نمی کند. اگر ادعای جشنواره یک رفتار حرفه ای است باید حرفه ای عمل کنند. می گویند ما اصلاً نمی خواهیم جواب بدهیم اما این رفتار غیراخلاقی است. بعضی ها می گویند فیلم را دیده اند. چرا فیلم را نشان می دهند؟».
اما این اتفاق تنها به این فیلم خلاصه نشد و سایر کارگردانان نیز به این ماجرا اعتراض کردند. یوسف حاتمی کیا، فرزند ابراهیم حاتمی کیا، کارگردان فیلم سینمایی «شب طلایی» پس از انتقاد منتقدی از فیلم «بی اکران» وی در فضای مجازی پیش از ایام جشنواره فجر، در گلایه ای کتبی نوشت: چه ردای افتخاری است که فیلمهایی که در جشنواره حضور دارند قبل از پخش، مخفیانه و بدون اجازه سازندگان آن را میبینیم و صفحه سیاهی را در تایید یا رد میسازیم. وقتی با نویسنده تماس گرفته میشود که چگونه فیلمی را که فقط و به صورت امانتی تماشا کرده است. در اختیار دبیرخانه جشنواره فیلم فجر و شورای پروانه نمایش پروانه؛ به دروغ یا شاید به درستی؛ او اطمینان می دهد که فیلم را ندیده است و تنها پس از دیدن چند عکس از فیلم انتقاد کرده و طومار را نوشته است! این یک بی اخلاقی آشکار است که هر روز برهنه تر از دیروز خود را نشان می دهد. اگر مخفیانه تماشاگر فیلم بوده اید، شرم بر شماست، و اگر تظاهر به تماشاگر فیلم می کنید و بدون دیدن حتی یک لحظه فیلم را نقد یا تعریف می کنید، زبان من جمله ای برای توصیف این عمل پیدا نمی کند. .
فیلم «نگهبان شب» به کارگردانی رضا میرکریمی نیز از این موضوع مصون نمانده و با اظهار نظر منتقدی در مورد آن مشکوک به غیرقانونی بودن آن شد و در رسانه ها مطرح شد که در پی این شبهه، دبیرخانه جشنواره فجر منتشر کرد. اطلاعیه ای با این موضوع کرد: آثار ارسالی به دبیرخانه جشنواره فقط توسط رئیس دبیرخانه، اعضای هیات انتخاب و شخص دبیر جشنواره بررسی می شود و برخلاف شایعات و ادعاهای کذب، با اقدامات دبیرخانه جشنواره برای انزوا بررسی می شود. فضای نقد، حتی سایر دست اندرکاران ستاد جشنواره هم می توانند فرصت دیدن آثار را ندارند چه برسد به افراد مختلف و بیرونی.»
پس از این متن اما بازیگران فیلم «نگهبان شب» در اطلاعیه ای با اشاره به موضع منتقدی که درباره فیلمشان مطلبی منتشر کرده بود، تاکید کردند: پس از علنی شدن بحث، خبرنگار مورد نظر اقدام به حذف کرد. او پست قبلی خود را از صفحه خود در فضای مجازی حذف کرد و در پستی جدید اعتراف کرد که دارای کپی غیرقانونی از فیلم نگهبان شب است که با گوشی موبایل از اکران سینما فیلمبرداری شده است. با اینکه قاچاقچی را می شناسد حاضر نیست هویتش را فاش کند. این ادبیات جسورانه رفتاری کاملاً غیراخلاقی و جرمی قطعی است و یکی از مصادیق مشارکت در سرقت اثر هنری است و با شنیدن آن این فضا به ذهن مخاطب خطور می کند که ظاهراً فرد مورد نظر جایی گرم پشت سرش؛ بنابراین باید این توهم خطرناک را از ذهن سینماگرانی که نگران سرنوشت آثار خود هستند و از این پس احساس ناامنی خواهند کرد، زدود. و در این زمینه صاحب اثر ابزاری برای پیگیری فوری و موثر پرونده ندارد و به نظر می رسد سازمان سینمایی همانطور که در اطلاعیه جشنواره به درستی اشاره شده است وظیفه ورود به پرونده را دارد. به عنوان مدعی العموم و دفاع از حقوق فیلمسازان.
آیا فیلم های «فجر 42» هم لو رفته است؟
فارغ از حواشی که گفتیم، چیزی که تا امروز مبهم مانده این است که مردم چگونه می توانند قبل از رونمایی از فیلم ها در جشنواره فجر و مهمتر از آن بدون کسب مجوز از صاحبان آثار به تماشای فیلم بنشینند.
این همزمانی همچنان تکرار می شود در حالی که در روزهای اخیر بدون رونمایی از فیلم ها توسط عوامل خود، عده ای در قالب توئیت نسبت به کیفیت فیلم های ارسالی به جشنواره اظهار نظر کردند.
عجیب است که برخی فیلم های اکران نشده مانند فیلم جدید مهران مدیری و فیلم جدید رامبد جوان نیز از این کامنت های توییتری مصون نمانده اند و برخی نیز به صراحت از کیفیت پایین سینمایی خود سخن گفته اند! اما معلوم نیست از کجا و چگونه امکان تماشای فیلم ها را پیدا کرده اند.
فیلم های «صبح اعدام» و «صبحانه با زرافه ها» از دیگر آثاری هستند که شاهد موضع گیری های مجازی درباره کیفیت آن ها بوده ایم. آیا فیلم های «فجر 42» نیز بدون اجازه صاحبان آن توسط «مخاطبان خاص» دیده می شود؟ این «مخاطبان خاص» چه کسانی هستند و چه مأموریتی دارند؟
