به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، نظام آموزشی کشور باید همگام با تحولات روز حرکت کند. روش های تدریس سنتی که مبتنی بر حفظ و انتقال اطلاعات یک طرفه است، دیگر نمی تواند پاسخگوی نیازهای نسل جدید باشد. دانشآموزان امروزی به مهارتهای متنوعی مانند تفکر انتقادی، خلاقیت، حل مسئله و کار گروهی نیاز دارند که تنها از طریق روشهای نوآورانه و خلاقانه تدریس میتواند توسعه یابد.
روش های تدریس خلاق انگیزه و مشارکت فعال دانش آموزان را در فرآیند یادگیری افزایش می دهد. این روشها با درگیر کردن حواس مختلف و ایجاد تجربیات یادگیری چند بعدی، یادگیری را عمیقتر میکنند و محتوا را ماندگارتر میکنند.
روش های تدریس خلاق نه تنها برای دانش آموزان بلکه برای خود معلمان نیز مفید است. این روش ها باعث می شود معلمان از تکرار و یکنواختی خارج شوند و با اشتیاق بیشتری به تدریس بپردازند، همچنین این روش ها باعث رشد حرفه ای و خودشکوفایی معلمان و افزایش رضایت شغلی آنان می شود.
در کشور معلمان خلاق و مبتکر با ابداع روش های نوین آموزشی تحولی شگرف در آموزش ایجاد کرده اند. این معلمان با درک نیازهای متنوع دانش آموزان و استفاده از روش های ابتکاری توانسته اند الگویی برای همکاران خود باشند. در ادامه به شرح روش تدریس و آموزشی یکی از این معلمان خلاق می پردازیم که با روش های ابداعی خود تحول چشمگیری در روند یادگیری دانش آموزان خود ایجاد کرده است.
دانش آموزان دیگر فقط شنونده نیستند، بلکه خالق دانش هستند
سمانه کاظمیانیمعلم کلاس ششم یکی از مدارس شهرستان نجف آباد وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت در خصوص روش تدریس خود که مبتنی بر «تفکر انتقادی و پرسشگری» است، اظهار کرد: این روش تدریس به جای اینکه صرفاً اطلاعات را از استاد به دانش آموز منتقل کند، بر پرورش تفکر انتقادی و طرح سؤال توسط استاد تأکید دارد. خود دانش آموزان
وی افزود: هدف اصلی روش تدریس مبتنی بر «تفکر انتقادی و پرسشگری» ایجاد علاقه به مباحث علمی در دانش آموزان، پیگیری دانش و آگاهی، تفکر عمیق و میل به دانستن بیشتر است. به عبارت دیگر، این روش به دنبال ایجاد یک یادگیری فعال و پویا است که در آن دانش آموزان نه تنها گیرنده های منفعل اطلاعات باشند، بلکه فعالانه در فرآیند یادگیری شرکت کنند.
این معلم خلاق با اشاره به ضرورت ایجاد محیطی امن و حمایتی برای دانش آموزان در کلاس، تصریح کرد: یکی از جنبه های کلیدی روش تدریس مبتنی بر «تفکر انتقادی و پرسشگری» ایجاد محیطی امن و حمایتی در کلاس درس است. ; در این محیط، دانش آموزان تشویق می شوند تا نظرات و سوالات خود را بدون ترس از قضاوت یا تمسخر بیان کنند. این امر مستلزم ایجاد محیطی است که در آن اشتباه کردن به عنوان بخشی از فرآیند یادگیری پذیرفته شود و دانش آموزان بدانند که می توانند بدون نگرانی از اشتباه گرفتن پاسخ های خود سؤال بپرسند. محیط دلگرمکننده و نشاطآور است و دانشآموزان را برای شرکت در بحث و جستوجوی پاسخ برای سؤالاتشان برمیانگیزد.
وی افزود: برای تقویت این رویکرد از «ما مخترع سؤال و کاشف پاسخ» استفاده می شود. این شعار این احساس را در دانش آموزان ایجاد می کند که آنها نه تنها دریافت کننده دانش هستند، بلکه تولید کننده آن نیز هستند. آنها با طرح سوال در واقع به ایجاد دانش کمک می کنند و با یافتن پاسخ آن را عمیق تر کشف و درک می کنند، بنابراین این شعار حس کنجکاوی و کنجکاوی است. جستجو در دانش آموزان تقویت می شود و آنها را به یادگیرندگان فعال و پرسشگر تبدیل می کند.
اهمیت پرسیدن سوالات باز / به جای پرسیدن “آیا این درست است؟” ممکن است کسی بپرسد “چرا این مهم است؟”
کاظمیانی وی با بیان اینکه یکی از موثرترین راه های برانگیختن تفکر انتقادی در دانش آموزان طرح سؤالات باز است، تصریح کرد: سؤالات بسته دارای پاسخ های کوتاه و مشخص (مانند «بله» یا «نه») هستند و دانش آموزان را مجبور به تفکر نمی کنند. عمیقا و تحلیل کنید ; در مقابل، سؤالات باز دانش آموزان را تشویق می کند تا فراتر از پاسخ های ساده فکر کنند و جنبه های مختلف موضوع را بررسی کنند. به عنوان مثال، به جای پرسیدن “آیا این درست است؟” که فقط جواب “بله” یا “خیر” دارد، ممکن است بپرسید “چرا این مهم است؟” این سوال دانش آموز را بر آن می دارد تا در مورد اهمیت و تأثیر موضوع فکر کند، دلایل و شواهدی ارائه دهد و دیدگاه خود را توضیح دهد. این نوع سوالات ذهن دانش آموز را فعال می کند و او را به تفکر عمیق تر و تحلیل مسائل ترغیب می کند.
وی افزود: پس از طرح سوالات باز نوبت به تشویق دانش آموزان به بحث و تبادل نظر در مورد دیدگاه های مختلف می رسد. این را می توان در گروه های کوچک یا بحث های کلاسی انجام داد. مناظره فرصتی را برای دانش آموزان فراهم می کند تا نظرات خود را با دیگران به اشتراک بگذارند، به دیدگاه های مختلف گوش دهند، استدلال های مختلف را بررسی کنند و در نهایت درک عمیق تری از موضوع به دست آورند. در این فرآیند، دانش آموزان یاد می گیرند که چگونه منطقی و مستدل صحبت کنند، به نظرات مخالف احترام بگذارند و با استفاده از شواهد از دیدگاه خود دفاع کنند.
این معلم پایه ششم با تاکید بر استفاده از سناریوهای واقعی گفت: برای ایجاد انگیزه و ارتباط بیشتر دانش آموزان با دروس، بهتر است از سناریوهای واقعی و یا مسائلی که دانش آموزان با آن آشنا هستند استفاده شود. به عنوان مثال، به جای بحث های انتزاعی و دور از ذهن، می توان در مورد مسائل زیست محیطی، مشکلات اجتماعی یا مسائل روزمره که برای دانش آموزان ملموس است صحبت کرد. این باعث می شود دانش آموزان احساس کنند که تفکر انتقادی در زندگی واقعی آنها قابل استفاده است و می تواند به آنها در حل مشکلات و تصمیم گیری بهتر کمک کند.
باید به دانشآموزان آموزش داده شود که چگونه به اطلاعات نقادانه نگاه کنند و به دنبال شواهد معتبر بگردند
وی با بیان اینکه دانش آموزان باید نحوه تجزیه و تحلیل و ارزیابی اطلاعات را بیاموزند، تصریح کرد: تحلیل و ارزیابی اطلاعات شامل بررسی منابع مختلف، تشخیص منابع معتبر از نامعتبر و جستجوی شواهد برای تایید نظرات است. به دانش آموزان باید آموزش داده شود که چگونه به اطلاعات به صورت انتقادی نگاه کنند، مفروضات را زیر سوال ببرند و به دنبال شواهد معتبر بگردند. این مهارت ها برای تفکر انتقادی حیاتی هستند و به دانش آموزان کمک می کنند تا تصمیمات آگاهانه تری بگیرند و در برابر اطلاعات نادرست و تبلیغات گمراه کننده مقاومت کنند.
کاظمیانی وی ادامه داد: یکی از ارکان اصلی این روش آموزشی، تشویق دانش آموزان به ارائه راه حل های خلاقانه برای مسائل مختلف است و این تنها به معنای یافتن پاسخ صحیح نیست، بلکه یک فرآیند که در آن دانشآموزان تشویق میشوند خارج از چارچوب فکر کنند، ایدههای جدید را کشف کنند و راهحلهای نوآورانه ارائه دهند و از فعالیتهای گروهی و پروژههای تحقیقاتی برای تحقق این هدف استفاده میشود.
وی خاطرنشان کرد: فعالیت های گروهی فرصتی را برای دانش آموزان فراهم می کند تا با همکاری و تبادل نظر با یکدیگر به دیدگاه های متنوع دست یابند و از تجربیات همکلاسی های خود بیاموزند. پروژههای تحقیقاتی همچنین دانشآموزان را تشویق میکند تا مسائل را عمیقاً بررسی، بررسی و تجزیه و تحلیل کنند و به آنها اجازه میدهد تا از دانش خود برای دستیابی به راهحلهای خلاقانه برای مسائل پیچیدهتر استفاده کنند. این رویکرد نه تنها مهارت های حل مسئله دانش آموزان را تقویت می کند، بلکه خلاقیت و نوآوری آنها را نیز پرورش می دهد.
اشتباه دانش زبان آموزبخشی از مسیر یادگیری است / ضعف ها عامل منفی یا منبع شرم نیستند
این معلم مبتکر با بیان اینکه در روش آموزشی مبتنی بر «تفکر انتقادی و پرسشگری» نقاط قوت و ضعف دانش آموزان به صورت واضح و روشن ارائه می شود، اظهار داشت: این شفافیت به دانش آموزان کمک می کند تا نسبت به خود آگاهی بیشتری پیدا کنند. توانایی ها و محدودیت ها انجام دهید
وی افزود: نکته مهم در اینجا این است که ضعف ها به عنوان یک عامل منفی یا مایه شرمساری تلقی نمی شوند، بلکه چالش هایی برای رشد و توسعه هستند. این نقاط ضعف به چالش های گروهی تبدیل می شوند، به این معنی که دانش آموزان با همکاری یکدیگر و با استفاده از نقاط قوت خود، سعی می کنند نقاط ضعف گروه های خود را بپوشانند و راه حل های منطقی برای غلبه بر این چالش ها ارائه دهند، از این رو این فرآیند نه تنها به بهبود نقاط ضعف فردی کمک می کند، بلکه باعث تقویت نیز می شود. روحیه همکاری، کار گروهی و مسئولیت پذیری در دانش آموزان.
کاظمیانی وی با اشاره به اهمیت ایجاد کلاسی پویا، فعال و با نشاط، تصریح کرد: روش آموزشی مبتنی بر «تفکر انتقادی و پرسشگری» با تأکید بر مشارکت فعال دانش آموزان، خلاقیت و کار گروهی فضایی پویا، فعال و با نشاط را در جامعه ایجاد می کند. کلاس درس؛ دانش آموزان به جای منفعل بودن و فقط دریافت اطلاعات، فعالانه در فرآیند یادگیری شرکت می کنند، ایده های خود را مطرح می کنند، بحث و تبادل نظر می کنند و سعی می کنند مشکلات را به صورت گروهی حل کنند.
وی افزود: این تعاملات و فعالیت ها محیطی پرانرژی و جذاب ایجاد می کند که باعث افزایش علاقه دانش آموزان به موضوعات علمی و درک بهتر مطالب می شود. مهمتر از همه، این روش به دانش آموزان کمک می کند تا به تنهایی پاسخ سوالات را بیابند که منجر به افزایش اعتماد به نفس و خودباوری آنها می شود و یادگیری عمیق تر و پایدارتر را به ارمغان می آورد. دانشآموزان بهجای ارائه پاسخهای آماده، با گذراندن مسیر حل مسئله، به طور فعال به کسب دانش میپردازند و این امر آن را در ذهن آنها تثبیت میکند.
در مجموع روش تدریس مبتنی بر «تفکر انتقادی و پرسشگری» ارائه شده توسط این معلم خلاق نمونه موفق تحول در نظام آموزشی کشور محسوب می شود. این روش با تاکید بر مشارکت فعال دانش آموزان، پرورش تفکر انتقادی و ایجاد محیطی امن و پویا برای یادگیری، توانسته است گام موثری در جهت تحقق اهداف آموزش نوین بردارد.
نتایج این روش آموزشی نشان می دهد که با تغییر رویکرد از روش های سنتی به روش های جدید و خلاقانه می توان انگیزه و اشتیاق دانش آموزان را برای یادگیری افزایش داد و مهارت های لازم قرن بیست و یکم را در آنها پرورش داد. امید است با الگوبرداری از چنین روش های موفقی شاهد تحولی همه جانبه در نظام آموزشی کشور باشیم که منجر به پرورش نسلی خلاق، پرسشگر و توانمند شود.
منبع : به گزارش میهن تجارت
