ویدئوی یک دقیقه ای از برنامه تلویزیونی “بقو بخدین” کمی تامل برانگیز است. کمدین جوان برای اجرای استندآپ کمدی باید قیافه یک معلول را به خود بگیرد. بازتاب های مختلفی در فضای مجازی دیده می شود; بیشتر انتقادات در زیرنویسها، «مسخره و نگرش تحقیرآمیز نسبت به افراد دارای معلولیت» یا بسیاری از عبارات مشابه دیگر است.
به گزارش تسنیم، البته گروهی هم می گویند که اجرای طنز و کمدی حد و مرزی ندارد و این شوخی می تواند با شغل، با طبقات و اقوام و طبقات و سایر بخش ها اتفاق بیفتد، اما به معنای تمسخر نیست. برنامه «بگو بخند» در خصوص اتفاقات اخیر اطلاعیه ای صادر کرد که در آن آمده است:
در پی حواشی ایجاد شده در ویدیوی قطع شده برنامه در خصوص اجرای هفته گذشته یکی از گروه های نمایشی؛ به اطلاع مخاطبان می رساند که نمایش مربوطه ربطی به معلولان نداشته و بازیگران سعی در ایفای نقش متکدیانی دارند. خود را کتک زدند
این برنامه همیشه جایگاه ویژه ای را به افراد ناتوان جسمی و حرکتی داده است. باغوبخند تنها برنامه تلویزیونی است که با اختصاص بخشی کمدی نشستن در برنامه پایه گذار حضور این افراد در تلویزیون و رقابت با دیگر شرکت کنندگان بوده است.
همچنین تعداد قابل توجهی از بینندگان این برنامه به این افراد اختصاص دارند. واضح است که این اقدام اخیر تنها فضایی غیرحرفه ای است که برخی رسانه ها برای تحت الشعاع قرار دادن برنامه ای موفق در جذب و جلب رضایت مخاطب ایجاد کرده اند که البته ارتباط عمیق تری بین مخاطب و برنامه به دنبال خواهد داشت. در پایان اگر بخشی از جامعه و به ویژه معلولان عزیز کشور به دلیل سوء تفاهم ناشی از این برنامه متضرر شدند، سر تعظیم فرود آورده و عذرخواهی می کنیم.
این اطلاعیه صادر شده است، اما آنچه لازم به ذکر است این است که طنز و اجرای کمدی باید به گونه ای پیش برود که هیچکس و گروهی را مسخره نکند. نکته ای که سازندگان سریال های قومیتی مانند «نونخ» یا «پایتخت» اغلب مطرح می کردند، لهجه و گویش آن ربطی به کاست و قومیت ندارد. ناگفته نماند در این زمینه سریال هایی هم بودند که نتوانستند این فضا را به درستی پیش ببرند و گاهی با چالش هایی همراه بودند.
در این میان انتقاداتی نیز به برخورد رسانه ها با معلولان وارد شده است. مثلاً وقتی سرنوشت آدم های بد بعضی از سریال ها به معلولیت منجر شده است. زیور «آوای باران»، انیس «ستایش» و فرزانه «کیمیا» از جمله شخصیت های منفی شناخته شده ای هستند که با انتقاداتی همراه شدند. زیرا اعمال بد خود را در زندگی با معلولیت در میانسالی و سالمندی مجازات کرده اند و متاسفانه تصویری نه چندان مناسب از ناتوانی جسمی به نمایش گذاشته است.
این امر ناخواسته فرهنگ نادرست و نادرستی به جا گذاشت. فرهنگی که به بیننده القا می کند که هرکس معلولیت دارد تاوان بدی ها و ظلمی را که در حق مردم کرده است می دهد و اکنون به دلیل معلولیت دچار عذاب الهی شده است. و این بار در برنامه طنز «بگه بخند» که البته در بحبوحه کاهش مخاطب فعلی تلویزیون توانست نظر بینندگان را به خود جلب کند، چنین اتفاقی رخ می دهد. ، اما اجرای آن به گونه ای نمایش داده می شود که گویی ناتوانی را به سخره می گیرد، ظاهر دیگری را به مخاطب نشان می دهد.
البته قبلا چنین شوخی هایی را دیده بودیم که باعث سوء تفاهم شد. مانند بخشی از برنامه «جوکر» در شبکه نمایش تلویزیونی که دو نفر از شرکت کنندگان برای خنداندن رقبای خود دچار معلولیت می شوند که کمپین معلولان در توییتر نسبت به آن واکنش نشان می دهد. ماجرا از چه قرار بود: «دو نفر از شرکت کنندگان در برنامه برای خنداندن دیگران، نمایشی را در حالت ناتوانی جسمی برای خنداندن سایر شرکت کنندگان اجرا کردند که با دلخوری بخشی از جامعه معلولان کشور همراه بود».
اگرچه عوامل این برنامه نیز عذرخواهی کردند؛ اما در ساخت درام های طنز، اعم از برنامه ها و سریال ها، کمتر شاهد اظهارنظر و عذرخواهی با فرهنگ سازی صحیح رفتار و فرهنگ سازی هستیم. معلولان، ناشنوایان و روشن بینان عزیز جایگاه ویژه ای دارند و امیدواریم بتوانیم در برنامه ها و سریال ها مردم را بخندانیم تا باعث دلخوری کسی نشود. چون هنوز در برخی برنامه های طنز معلولیت را مسخره می کنند تا بیننده را مجبور به خندیدن کنند یا در برخی سریال ها می گویند خنده دار نیست؟! یا “تو کوری؟!” یا بازیگر دستش را به حالت کج می گیرد و می گوید من اینطوری هستم؟! این کلمات بیننده را به این گونه صحبت کردن ترغیب می کند.
