به گزارش به گزارش میهن تجارت، عرضه دام به کشتارگاه ها از 51 هزار تن در سال 1400 به 33.5 هزار تن در 10 ماهه امسال کاهش یافت. روند کاهشی عرضه دام به کشتارگاه ها در ماه های گذشته به طور مستمر ادامه داشته و با ادامه این روند، احتمال کمبود گوشت و افزایش قیمت این محصول تا سقف یک میلیون تومان وجود خواهد داشت. .
در حال حاضر قیمت دام زنده 230 تا 265 هزار تومان، دام ذبح شده کیلویی 515 هزار تومان و قیمت گوشت در خرده فروشی ها بین 600 تا 800 هزار تومان است.
افشین دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک مرکزی کشور، با توجه به اینکه سرانه مصرف گوشت به دلیل افزایش قیمت ها کاهش یافته است، می گوید: عرضه و تقاضا در حال حاضر همپوشانی دارند و در حال حاضر تولید پاسخگوی نیاز بازار است. اما از سال آینده در صورت عدم حمایت از تولید، احتمال کمبود در پاییز و زمستان وجود دارد و قیمت ها افزایش می یابد.
* مرکز آمار در گزارشی اعلام کرد که عرضه دام به کشتارگاه ها در دی ماه به کمترین میزان در ۴۴ ماه گذشته رسیده است. دلیل این افت چیست؟
اگر به آمار کشتار از ابتدای سال 1402 تا به امروز نگاه کنید، می توانید روند نزولی هر ماه را نسبت به ماه قبل مشاهده کنید. جالب اینجاست که این روند نزولی هم در دام سبک و هم در دام سنگین وجود دارد. البته در تله های سنگین این روند نزولی کندتر است.
نسبت به سال قبل، اعداد به طرز عجیبی کاهش یافته است. دلیل این امر را می توان در سه دسته طبقه بندی کرد. اولاً تولیدکنندگان چشم انداز مثبت و خوبی برای آینده این حرفه نمی بینند. زیرا دولت تمام برنامه های خود را بر واردات متمرکز کرده است. این نیز ابزاری برای اعمال خط مشی قیمت فرمان است. بر اساس شاخص های اقتصادی اعلام شده از سوی مرکز آمار، قیمت تمام شده تولیدکننده در بخش گوشت به شدت افزایش یافته است. قیمت دام زنده کیلویی 120 هزار تومان می شود اما دولت گوشت را کیلویی 80 هزار تومان وارد می کند. دولت تمام خود را بر اجرای سیاست بخشنامه گذاشته است و در این شرایط چشم اندازی برای تولیدکننده داخلی وجود ندارد.
طرف دیگر ماجرا این است که به دلیل افزایش قیمت ها، مردم دیگر توان خرید ندارند. اکثر مصرف کنندگان از چرخه مصرف خارج شده اند. در این شرایط جمعیت 80 میلیونی دام با تقاضای بازار همخوانی ندارد و ادامه فعالیت برای صاحبان این حرفه مقرون به صرفه نخواهد بود.
دلیل سوم نیز به شرایط مالی دامدار اشاره دارد. اگر آمار دام های چهار سال پیش را با امروز مقایسه کنید، هرچند من آماری از جمعیت دام مرکز آمار ندارم، می بینید که کاهش جمعیت بسیار زیاد بوده است. میزان کشتار نیز در سال های گذشته کاهش یافته و همه اینها نشان می دهد که کشاورز از تولید خارج شده است.
با افزایش هزینه ها، سرمایه در گردش مورد نیاز تولیدکنندگان افزایش یافته اما منبعی برای تامین این سرمایه در گردش در اختیار دامدار نیست. وعده هایی که در خصوص اعطای تسهیلات ارزان قیمت داده شده بود محقق نشد. بنابراین تعداد زیادی از کشاورزانی که از نظر مالی قوی نبودند زودتر از چرخه تولید حذف شدند.
* کمبود یا گرانی نهاده ها در کاهش عرضه دام موثر بوده است؟
کار خوبی که وزارت جهاد کشاورزی در بهمن ماه سال گذشته انجام داد این بود که تحولی اساسی در نظام بازار ایجاد کرد. از دی ماه 1397 که سامانه بازارگاه تشکیل شد تا بهمن 1300 روال کار به این صورت بود که نهاده های وارداتی در اختیار استان قرار می گرفت و جهاد استان توزیع نهاده ها را در اختیار سازمان ویژه و همه تولیدکنندگان قرار می داد. استان باید سهمیه خود را از آن سازمان دریافت می کرد. بر این اساس، انحصار در توزیع ایجاد شد. در فوریه 1401 این انحصار شکسته شد. به این ترتیب افرادی که دامداری آنها تایید می شود به شرط اینکه سهمیه آنها به اندازه یک کامیون باشد می توانند مستقیماً در بازار از هر فروشنده ای که می خواهند خرید کنند. این شکل از کار باعث ایجاد رقابت در سیستم بازار شده است. یکی از دلایلی که امروزه قیمت نهاده ها در سیستم بازار کمتر از قیمت مصوب است، ایجاد رقابت است.
البته در دو ماه گذشته مشکلات سهمیه بندی داشتیم که امیدواریم این مشکل برطرف شود. در مجموع در بحث نهاده ها به جز کنجاله سویا که دامداران و مرغداران با چالش مواجه بودند مشکل دیگری وجود ندارد.
* امروز دام زنده به چه قیمتی به کشتارگاه عرضه می شود؟
دام زنده یعنی بره نر ذبح شده کیلویی 230 تا 250 هزار تومان است.
* بعد از ذبح به چه قیمتی عرضه می شود؟
ضریب تبدیل لاشه برای گوسفند تا 40 درصد در نظر گرفته می شود. بر این اساس هر کیلو گوشت گوسفند (لاشه) پس از کشتار 510 تا 515 هزار تومان به فروش می رسد. هنگامی که این گوشت در مقیاس خرده فروشی به فروشگاه ها می رود، قیمت ها به دلیل هزینه های حمل و نقل و بسته به اینکه مصرف کننده چه بخشی از لاشه را می خواهد متفاوت است. البته وقتی تمام چربی ها برداشته شود، قیمت بالاتر خواهد بود. ضمناً قیمت ران با لاشه متفاوت است.
*طبق مشاهدات میدانی قیمت مصرف کننده بین 600 تا 800 هزار تومان اعلام شده است. به نظر شما کاهش عرضه دام می تواند قیمت ها را نسبت به سطح فعلی افزایش دهد؟
آقایان می گویند امروز 900 هزار تن تولید داریم. اما این میزان تولید را نمی بینیم. مصرف کننده ای که با او صحبت می کنیم می گوید مصرف گوشت در سبد ماهیانه اش کاهش یافته است. این مغازه دار همچنین می گوید 60 درصد افت فروش داشته است. آمار کشتارگاه ها 900 هزار تن را نشان نمی دهد. اگر واقعاً 900 هزار تن تولید داریم، قیمت گوشت نباید 600 تا 800 هزار تومان باشد. نمودار عرضه و تقاضا قیمت را تعیین می کند. اگر عرضه بیشتر از تقاضا باشد، قیمت ها کاهش می یابد.
پس می توان گفت بر اساس قیمت فعلی بازار نمی توانیم 900 هزار تن تولید کنیم. آمارهای ابتدای سال تا دی ماه کشتارگاه ها نیز نشان می دهد که در مدت 10 ماه حدود 400 هزار تن تولید داشته ایم. اگر بین 10 تا 30 درصد کشتار را خارج از کشتارگاه های رسمی در نظر بگیریم، 520 هزار تن تولید داخلی داشته ایم. با توجه به واردات 90 هزار تنی واردات در 10 ماه گذشته، سرانه هفت کیلو را می توان محاسبه کرد. این هفت کیلو پاسخگوی نیاز در شرایط فعلی است. یعنی برای این هفت کیلو تولید داریم و کمبودی نداریم. اما اگر بخواهیم به سرانه 12 کیلویی که در سال 2019 داشتیم برسیم، دچار مشکل می شویم.
اگر اراده ای برای حمایت از تولید وجود داشته باشد به سرعت می توانیم به سرانه 12 کیلو برسیم. این ظرفیت در داخل کشور وجود دارد و امروز خالی است.
اما با توجه به اینکه دامدار آینده روشنی نمی بیند دام هایی که اواخر پاییز به جمعیت گله اضافه می شود در بهار و تابستان ذبح می شوند و در پاییز و زمستان پارسال با مشکل مواجه می شویم و قیمت ها افزایش می یابد.
منبع:
آکنگار
