گردهمایی سالانه باستان شناسی ایران با نمایش 400 یافته باستان شناسان ایرانی در یک سال و در حالی آغاز شد که از گم شدن بخش زیادی از آثار تاریخی به دست غارتگران ابراز نگرانی شد.
به گزارش ایسنا، این بیست و یکمین نشست سالانه باستان شناسی است که از 23 تا 25 اسفندماه در موزه ملی ایران برگزار شد و تا سه روز دیگر ضمن بررسی دستاوردهای باستان شناسان ایرانی در سال 1401، گزیده ای از یافته ها به نمایش گذاشته می شود.
این گردهمایی با گرامیداشت یاد باستان شناسان و تاریخ پژوهان گذشته، تصاویری از عیسی بهنام، علی سامی، محسن مقدم، علی حکیمی، فریدون توللی، عزت الله گردنی، سیمین دانشور، پرویز ورجاوند، سیف الله کامبخش، شاپور شهبازی، محمد موسوی، محمد صالح صالحی را به نمایش می گذارد. ، شهریار عادل، مسعود آذرنوش، یوسف کیانی، جواد قندگر، حسن طلایی مقانجوقی، ملک شهمیرزادی، عبدالله قوچانی، مسعود گلزاری، احمد تهرانی مقدم، میرعبدینی کابلی، احمد کبیری، حمید خطیب شهیدی، رضا مستوفی فرد و علی اکبر سرافراز.
نمایش 400 کشفیات باستان شناسی ایران تا عید فطر
جبرئیل نوکنده، رئیس موزه ملی ایران، میزبان این گردهمایی و نمایشگاه یافتههای باستانشناسی ایران در سال 1401 به یاد شاعران فاطمه کریمی و فرامرز نجد سمیعی که از فهرست آثار باقیماندهاند. مرحوم، از این گردهمایی با عنوان «نوروز باستان شناسان» ایران» و در ادامه درباره نمایشگاه آثار باستان شناسی که از روز دوشنبه 21 اسفندماه در موزه ملی برپا شده است، گفت: در این نمایشگاه که در موزه ملی برگزار می شود. تا عید سعید فطر بیش از 400 اثر از 12 مکان و از 12 استان از دوره پارینه سنگی تا دوره اسلامی به نمایش گذاشته شده است.
رئیس موزه ملی ایران ادامه داد: از زحمات تمامی کاوشگران و باستان شناسانی که این فرصت را در اختیار بازدیدکنندگان موزه ملی ایران قرار می دهند قدردانی می کنیم. اکتشافات باستان شناسی علاوه بر تولید علم در میراث فرهنگی، بستری برای تحقیق فراهم می کند.
نگرانی جدی از سرقت تاریخ ایران
علی بیگی رئیس پژوهشکده باستان شناسی نیز به بررسی تاریخچه مرکز باستان شناسی ایران و این گردهمایی پرداخت و افزود: در اوایل دهه 50 انتشارات منتشر شده در این مرکز نشان از توجه بالایی به این حوزه داشت. در آن دوره باستان شناسان ایرانی سعی داشتند خود را به عنوان باستان شناسان متفاوت، مستقل و روشنفکر معرفی کنند. مقالات بین رشته ای 50 سال پیش نیز نشان می دهد که باستان شناسی در جای درست قدم برداشته است.
وی ادامه داد: نیم قرن از آن زمان می گذرد، همچنان از نشریات علمی این مجالس استفاده می شود. 50 سال از برگزاری این نشست سالانه می گذرد و اکنون می توان وضعیت آن را ارزیابی کرد.
رئیس پژوهشگاه باستان شناسی سپس گفت: باید اذعان کرد که امکانات موجود برای پاسخگویی حتی اندکی از نیازهای باستان شناسی کافی نیست. تا زمانی که هیچ نهاد قوی در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای انسجام این سازه وجود نداشته باشد، تلاش های فردی و تحرکات گاه و بیگاه مشکل باستان شناسی را حل نخواهد کرد و در مواجهه با تخریب های گسترده که خسارات جبران ناپذیری به آن وارد می شود. آثار تاریخی اگر وضعیت به همین منوال پیش برود، قسمت زیادی از آثار تاریخی ما توسط غارتگران ویران می شود.
بیگی ادامه داد: همانطور که فهرست مقالات و مجوزهای باستان شناسی نشان می دهد، فعالیت های باستان شناسی که با مجوز پژوهشکده انجام شده است، بیشتر در راستای پاسخگویی به استعلام ها بوده و تحقیقات جدی و عمیقی انجام نمی شود.
به گفته رئیس پژوهشکده باستان شناسی، در این دوره از گردآوری 119 فعالیت میدانی در سال 1401، حدود 30 گزارش از کاوش های باستان شناسی سال 1401 برای سخنرانی انتخاب و گزارش آن در یک مجله 700 صفحه ای تنظیم شد.
اگر به این شکل پیش برویم باید تابوت میراث فرهنگی را به دوش بکشیم
نوروز رجبی مشاور رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز با بررسی دستورالعمل اجرایی پیوست فرهنگی طرح های عمرانی و عمرانی کشور و با اشاره به برخی الزامات قانونی برای حفاظت از میراث فرهنگی گفت: : ما میراثی ها تجربه تلخی از تخریب میراث فرهنگی در حال حاضر داریم پروژه های عمرانی داریم. چه کسی تخریب آثار در زمان ساخت سد دز را به یاد نمی آورد؟ آخرین مورد این تخریب ها در سد چمشیر و اکنون در سد 3 خراسان بود که قرار است شش میلیون اصله درخت قطع شود.
این باستان شناس به تخریب سایر اماکن تاریخی مانند جوبجی، ارژن، چگاسفلی و سیمره با جابجایی خط لوله آب، ساخت سدها و جاده ها و در شهرها با تخریب سازه ها اشاره کرد و گفت: اگر به این شکل پیش برویم، داریم. برای حمل تابوت میراث فرهنگی. کشتن
رجبی به دستورالعمل مذکور بازگشت و اظهار داشت: در تهیه آن از بیش از 60 باستان شناس، محقق و مرمتگر استفاده شده است. بنابراین انجام مطالعات و کاوش های باستان شناسی در چارچوب این ضوابط و دستورالعمل ها الزامی بوده و باید رعایت شود و باستان شناسان نباید مغرضانه باشند.
این عضو پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری درخواست کرد این دستورالعمل از سوی ضرغامی به هیات وزیران هدایت شود تا قبل از اجرای آن در پروژه های عمرانی به این دستورالعمل توجه کنند.
پرسپولیس خانه مردم است
حکمت الله ملاصالحی، استاد دانشگاه و چهره ماندگار باستان شناسی، با توجه به تهدیدات قاچاقچیان تاریخ، به پیچیدگی های باستان شناسی به ویژه در ایران پرداخت و گفت: زمانی که وارد عرصه باستان شناسی شدم، هرگز تصور نمی کردم روزی این رشته تبدیل شود. پس ذهن، تمامیت و هستی. زندگی من را با مرگ و سرچشمه و اساس خیلی چیزها درگیر کن. بعدها متوجه شدم که باستان شناسی شناخت مرگ، آگاهی و هسته دانش بشری با کمک و وساطت بقایای آثار بشری است. متاسفانه بسیاری از ما این فرصت را نداریم که با کاری که انجام می دهیم برخورد جدی داشته باشیم و به مسائلی که زندگی مان درگیر آن است توجه کنیم.
وی ادامه داد: باستان شناسی علمی بسیار پیچیده، حساس، تاثیرگذار و فاخر است. علم اصلاً منفعت نیست، ذاتش معرفت است. گاهی اوقات ما باستان شناسان به ماهیت و پیچیدگی رشته ای که در آن کار می کنیم فکر نمی کنیم، زیرا برایمان آشکار است، مثل ایرانی بودن که آنقدر برایمان آشکار است که خود را از ما پنهان می کند و فراموش می کنیم که اینجا بورکینا است. فاسو یا ایسلند وزیر میراث فرهنگی ایران وزیر بورکینافاسو یا ایسلند نیست، بلکه وزیر یکی از ثروتمندترین تمدن هاست. هیچ تمدنی به اندازه دوران هخامنشیان به انسان فکر نکرده است. این را می توانید حتی در نقش برجسته های تخت جمشید ببینید. تخت جمشید نه دروازه ایشتار است و نه معبد آتنا. تخت جمشید کاخ شاه نیست، خانه مردم است. ضمناً اگر بنا بود ساختمان سازمان ملل تأسیس شود، ما مدعی هستیم، چون اصل آن در ایران بوده است و ما متأسفانه این را فراموش می کنیم.
ملا صالحی سپس با طرح این سوال که برای کاهش خطاها و رسیدن به نتیجه مناسب چه کنیم، تاکید کرد: پاسخ را می توان در همین چند نکته یافت: آگاهی از اهمیت و حساسیت حوزه ای که شما عمر خود را صرف آن می کنید انجام دادیم. . تعهد و اخلاق حرفه ای اگر ماکیاولیستی نگاه نکنیم در میدان پیروز هستیم و اولویت ماهیت و ماهیت باستان شناسی بر منفعت آن.
این پیشکسوت باستان شناسی افزود: همه این محوطه ها و مواد باستان شناسی در زمان خود چنین ماهیتی نداشتند، اما در زمان خود دنیایی از زندگی و هر لایه و سپرده، دنیای چرخه اقتصاد و معیشت و عزم انسانی بودند. سیستمی از عقاید و ساختارهای اجتماعی و اقتصادی بودند. اینها بعداً حصارکشی شدند. بنابراین، هر محوطه، دنیایی از تاریخ زنده است و هر حفاری باستان شناسی یک رویداد است. تمام کار باستان شناس این است که دوباره زنده شود. هر منطقه ای که ویران می شود، هزاران صفحه از طومار قطور تاریخ فرهنگی ما برای همیشه گم شده است.
این استاد دانشگاه گفت: شاید تعجب کنید که در ده ها جای قرآن این آثار مایه معرفت به ویژه انسان بودن و فطرت انسان بودن، گمراه نشدن و در هیچ جای قرآن ذکر شده است. آیا گفته شده که این آثار و مواد دفن شده است.
ملاصالح گزارش های باستان شناسی را یک مرجع مهم دانست و با اشاره به آسیب های وارده به بدنه باستان شناسی در دوره دهم گفت: خاطره تلخ آن دوره را هرگز فراموش نمی کنیم. البته آقای ضرغامی قدمی برای صحبت گذاشتند اما کافی نیست. ما نتوانستیم با مشایی خطاکار گفتوگو کنیم، اما اکنون باب گفتگو باز است، اما شجاعت و استقامت لازم است.
یافته های 100000 گور حفاری شده کجاست؟
مصطفی ده پهلوان رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در ابتدای سخنان خود یاد و خاطره میراث فرهنگی درگذشتگان را گرامی داشت و در خصوص تحولات باستان شناسی ایران و راه پیش رو گفت: در دهه های گذشته بررسی های زیادی انجام شده است. ناقص بودند، به طوری که در اطلس باستان شناسی به خوبی دیده می شود.
وی سپس با طرح سوالی درباره برخی کمبودها و خلأهای باستان شناسی گفت: آیا آرشیو مطالعات دهه های گذشته داریم؟ یافته های بیولوژیکی کجاست؟ صد هزار قبر در 100 سال گذشته باز شده، یافته های آنها کجاست؟ در 400 سال آینده چه اتفاقی برای علم خواهد افتاد؟ آیا بانک اطلاعاتی در دسترس عموم و جامعه علمی داریم؟ ما بانک بیولوژیک و مرجع نداریم و اینها مسائل جدی است که باید در دستور کار قرار دهیم.
در ادامه و پس از سخنرانی عزت الله ضرغامی، با حضور پیشکسوتان و چهره های میراث فرهنگی از جمله مهدی رهبر، حمیده چوبک، محمدحسن سمسار، گابریل نوکنده، مصطفی ده پهلوان و علی بیگی، دو کتاب «گزارش بیست و یکمین گردهمایی سالانه باستان شناسی و گزیده یافته های تحقیقات باستان شناسی» و «گزارش های جدید باستان شناسی» رونمایی شد.
سپس به دعوت ضرغامی و توسط توران عباسی همسر مهدی رهبر بریده، روبان نمایشگاه گزیده ای از یافته های باستان شناسی بریده شد و نمایشگاه افتتاح شد.
در این نمایشگاه گزیده ای از یافته های باستان شناسان در مناطقی مانند قزوین، سیستان و بلوچستان، البرز، مازندران، کهگیلویه و بویراحمد، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان جنوبی، زنجان، اصفهان، کرمان، فارس، اردبیل و کردستان به نمایش گذاشته شده است. نمایش داده. .









