یک مطالعه جدید در مورد انستیتوی ارتباطات و فناوری اطلاعات نشان می دهد که علی رغم برخی پیشرفت ها در شاخص های اطلاعات جهانی مصنوعی ، ایران هنوز پایین تر از میانگین منطقه است. به خصوص در زمینه سیاست گذاری ، زیرساخت ها و ظرفیت دیجیتال ، که ستون اصلی آمادگی دولت ها برای بهره برداری از هوش مصنوعی است ، و تجزیه و تحلیل روندها نشان می دهد که برای کاهش شکاف ایران ، نیاز به اصلاحات اساسی در مدیریت دیجیتال ، توسعه زیرساخت ها و سرمایه گذاری هدفمند در اطلاعات مصنوعی دارد.
براساس Business News ، شاخص های جهانی هوش مصنوعی به یکی از معیارهای مهم اندازه گیری قدرت نرم و آمادگی دیجیتالی کشورها تبدیل شده است. رتبه ایران در این ارزیابی ها نه تنها بازتابی از توانایی ملی در استفاده از فناوری های جدید است ، بلکه نقش مهمی در موقعیت این کشور در روابط بین المللی ، اقتصادی و سیاسی دارد.
در یک گزارش تحلیلی ، موسسه ارتباطات و فناوری اطلاعات ، موقعیت ایران را در سیستم های رتبه بندی اطلاعات جهانی مصنوعی بررسی کرده و زوایای مختلف این موقعیت را در مقایسه با سایر کشورها ، به ویژه کشورهای منطقه ، تجزیه و تحلیل کرده است.
شاخص هوش مصنوعی دولتی
شاخص اطلاعات مصنوعی دولت (GARI) مبتنی بر اندازه گیری پذیرش و بهره برداری از هوش مصنوعی ، میزان بهبود خدمات عمومی ، سیاست گذاری و نوآوری است. فرض اساسی این مدل این است که دولت ها می توانند در هنگام آماده شدن برای سیاست گذاری ، زیرساخت ها و نیروی انسانی ، از هوش مصنوعی استفاده کنند.
ایران در گروه کشورها در خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) طبقه بندی می شود. عملکرد کشورهای MENA نزدیک به میانگین جهانی است.
با وجود شکاف در سراسر منطقه ، نتایج جدی در کشورهای پیشرو مانند امارات متحده عربی و عربستان سعودی نمایانگر ظروف رو به رشد منطقه برای نوآوری و توسعه زیرساخت ها است.
براساس آخرین نسخه ایران در سال 2 ، با نمره 4.3 از 5 کشور جهان ، در رتبه 3 قرار دارد که در مقایسه با سال 2 سه رتبه را بهبود بخشیده است.
ایران در شاخص اطلاعات مصنوعی دولت رتبه بندی می کند:
| سال | ۲۰۱۹ | ۲۰۲۰ | ۲۰۲۱ | ۲۰۲۲ | ۲۰۲۳ | ۲۰۲۴ |
| رتبه ایران | ۷۲ | ۷۵ | ۷۲ | ۷۵ | ۹۴ | ۹۱ |
| تعداد کشورها | ۱۹۴ | ۱۷۲ | ۱۶۰ | ۱۸۱ | ۱۹۳ | ۱۸۸ |
تغییر نمره هر مؤلفه از شاخص آمادگی هوش مصنوعی کشور در طی سالها نشان می دهد که به ترتیب بیشترین کاهش در شاخص های “ظرفیت دیجیتال” و “زیرساخت” و بالاترین رشد در شاخص “در دسترس بودن داده ها” است.
ضعیف ترین ستون در سالهای 1 و 2 و همچنین بالاترین کاهش شاخص ها در سالهای 2 در مقایسه با سال 2 ، ستون دولت است. با توجه به شاخص های عملکرد ضعیف در این ستون در سال 2 ، به نظر می رسد به دلیل عدم وجود یک سند تأیید شده در زمینه مصنوعی است.
کاهش ملموس در این شاخص در زمینه دولت به دلیل ضعف سیاست گذاری ، ظرفیت دیجیتال و سازگاری است. ضعف زیرساخت موضوعی چالش برانگیز برای توسعه هوش مصنوعی است و نشان می دهد که ایران نیاز به سیاست قوی برای توسعه زیرساخت های دیجیتال برای پیشبرد هوش مصنوعی دارد.
طبق جدول زیر ، ایران ضعیف تر از کشورهای منطقه ای عمل می کند:
براساس این جدول ، عربستان سعودی سرمایه گذاری های گسترده ای را در زمینه هوش مصنوعی در شاخص اطلاعات مصنوعی دولت انجام می دهد. پروژه بلندپروازانه 2 میلیارد دلاری پروژه Transcendence با هدف ایجاد یک مرکز رقابتی جهانی با تقویت همه جنبه های زنجیره تأمین هوش مصنوعی ، معرفی شده در هشتمین نشست سرمایه گذاری FII (FII). ساخت مرکز داده ، جذابیت استعداد و توسعه مدلهای داخلی هوش مصنوعی برخی از پروژه های این پروژه بزرگ است.
در کشورهای منطقه ، عمان همچنین برنامه اطلاعاتی مصنوعی خود را امسال با هدف تقویت تعهد نسبی برای ارتقاء هوش مصنوعی به روز کرد.
فهرست جهانی گای
شاخص جهانی GAI که از سال 3 توسط موسسه لاک پشت منتشر شده است ، وضعیت سه کشور را در سه بعد سرمایه گذاری ، نوآوری و اجرای در نسخه پنجم خود بررسی می کند. این شاخص ترکیبی از مقیاس مطلق و معیارهای نسبی برای اندازه گیری ظرفیت کلی کشورها در زمینه هوش مصنوعی و توانایی آنها در جمعیت و اقتصاد آنها را ارائه می دهد.
رتبه کلی ایران در ارزیابی 2 شاخص GAI ، رتبه 1 از 5 کشور جهان را کسب کرد. بهترین عملکرد تحت استراتژی دولت تحقیقات 2 و توسعه 2 بوده است. ضعیف ترین عملکرد کشور در زمینه سرمایه گذاری تجاری در رده شماره 1 و محیط عملیاتی قرار دارد.
راه حل هایی برای ارتقاء موقعیت کشور در هوش مصنوعی
با توجه به دسترسی بیشتر به داده های این کشور در مورد شاخص هوش مصنوعی ، بررسی و تجزیه و تحلیل تغییرات در مؤلفه های این شاخص نشان می دهد که اگرچه کشور ما در برخی از بخش ها پیشرفت کرده است ، اما هنوز در بسیاری از زمینه های کلیدی مانند سیاست گذاری منسجم ، اجرای تنظیم مقررات ، سرمایه گذاری ، اتخاذ فن آوری های جدید و حمایت از فناوری های جدید است.
نقاط ضعف کشور در شاخص را می توان بیان کرد:
* عدم اجرای مؤثر سیاست های ملی در زمینه هوش مصنوعی (فقدان برنامه عملیاتی ملی)
* عدم تصویب و اجرای سیستم های نظارتی و قوانین و هوش مصنوعی
* ضعف در توسعه زیرساخت های ارتباطی و پردازش
* فقدان سیاست ها و اقدامات حمایتی هدفمند و مؤثر برای توسعه پایدار اکوسیستم هوش مصنوعی
* فاصله با کشورهای پیشرو در منطقه افزایش یافته است
* تحریم های بین المللی و محدودیت دسترسی به تجهیزات
بنابراین ، به منظور بهبود شرایط و افزایش رقابت با کشورهای پیشرو در زمینه هوش مصنوعی ، باید اصلاحات اساسی در زمینه های حاکمیت و سیاست گذاری ، توسعه زیرساخت ها و ارتقاء مهارت های منابع انسانی در کشور انجام شود.
منبع: isna
