ساز ناکوک گروه‌های تندرو؛ مجوز‌هایی که با فشار باطل می‌شوند

موسیقی زنانه در هیچ قانونی جرم انگاری نشده است

وحید آقا، استاد حقوق عمومی و ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی در پاسخ به اینکه آیا ستاد کل یک استان از جمله استان اصفهان برخلاف مصوبات وزارت خانه، مجوز روی صحنه رفتن با نوازندگان زن را دارد یا خیر. فرهنگ و ارشاد اسلامی. با خواننده مرد یا نه؟ وی توضیح داد: در خصوص این گفته به نظر می رسد چند نکته وجود دارد که به آنها اشاره می کنم.

به گزارش هم میهن، اولین نکته این است که; آنچه در منابع قانونی در مورد امر به معروف و نهی از منکر آمده است قانون حمایت از امر به معروف و نهی از منکر مصوب 1393 شورای اسلامی در ماده 16 امر به معروف است. و نهی از منکر 12 فریضه بر عهده دارد. وظایف ستادهای استانی و شهرستانی نیز در این خصوص ارزیابی شده است.

در هیچ یک از این 12 بند آنچه در بیانیه ستاد استان اصفهان آمده رعایت نشده است. نکته دوم اینکه؛ حتی اگر مصوبه ای در ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان، استان یا شهرستان اصفهان مبنی بر ممنوعیت همراهی نوازندگان زن با گروه های موسیقی وجود داشته باشد، مصوبه ای که ما از آن اطلاعی نداریم، قطعا خلاف قانون اساسی و خلاف قانون است. . صریحاً خلاف قوانین عمومی بوده و در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری قابل ابطال می باشد. ضمناً در اطلاعیه ستاد کل امور عمومی استان اصفهان چنین مصوبه ای ذکر نشده است.»

این حقوقدان خاطرنشان می کند: در ماده 1 قانون حمایت از منکر به معروف و نهی از منکر آمده است; وی ادامه داد: هر گونه فعل، قول یا ترک فعل و قولی که در شرع مقدس یا قوانین به عنوان دستورات اولیه یا ثانویه امر یا نهی شده باشد، ادامه داد: در هیچ یک از بندهای قانون اساسی یا قوانین مربوطه این موضوع بیان نشده است. حضور زنان در نوازنده ممنوع است و همچنین مشخص است که نوازندگان زن در صورت حضور در صحنه با رعایت کامل موازین اسلامی و پوشش کامل این کار را انجام می دهند و چنین حضوری به هیچ وجه در قانون جرم انگاری نشده است. و در شرع چنین چیزی وجود ندارد و اگر چنین چیزی باشد فقط می تواند در راستای امر به معروف و نهی از منکر و اظهار نظر باشد اما آنچه در بیانیه این ستاد به چشم می خورد بسیار بیشتر از اظهار نظر ساده و با توجه به استناد آن به نظر علمای اصفهان و احتمال مفسده می توان این احتمال را در همه امور مطرح کرد.

بر اساس ماده 16 قانون حمایت از امر به معروف و نهی از منکر، هر موضوعی خارج از 12 مورد که شرح وظایف این ستاد است، در صلاحیت آن نیست. ضمنا اظهار نظر در خصوص حضور نوازندگان زن در حیطه وظایف این ستاد نیست. چون ربطی به قوانینش ندارد.»

مخبر در پایان گفت: جنبه غم انگیز ماجرا این است که یک دستگاه اجرایی به نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با توسل به اختیارات قانونی خود تشخیص داده است که حضور نوازندگان زن روی صحنه نیازی به الزام ندارد. صدور مجوز و مداخله در کار این دستگاه اجرایی با تماسک از نظر شرعی کار بسیار بدی است و به نظر می رسد هنر زنان و هنرمندان زن مورد هدف قرار گرفته است و با این روند مشخص نیست. استان بعدی که این اتفاق می افتد کدام استان است؟غم انگیزترین قسمت این است که از ممنوعیت آواز بانوان به جایی رسیده ایم که نوازندگان زن در اصفهان نمی توانند بنوازند چون ستاد کل امور عمومی استان مخالف است.

استانی با سابقه تاریخی موسیقی بانوان

رضا ضیا پژوهشگر موسیقی ایران و ادبیات فارسی نیز با اشاره به نکته جالب و دردناکی که قبل از ورود به بحث باید به آن اشاره کرد این است که اصفهان یکی از شهرهایی است که در طول تاریخ شاهد حضور و فعالیت نوازندگان زن بوده ایم. ما نوازندگانی مثل «عزت ابخشونی» بوده‌ایم که تار می‌نوازد و می‌خواند.

ضیاء افزود: این یکی از منظرهایی است که از آن می توان وارد موضوع شد و این سوال را مطرح کرد که چرا شهری که نوازندگان زن در آن موسیقی می نواختند و شعر می گفتند (حتی با کارکرد مذهبی) در چنین شرایطی قرار گرفته است؟ اتفاقا الان ستاد امر به معروف اعلام می کند که نوازندگان زن مجاز به اجرای عمومی نیستند؟ نکته عجیب این اتفاق برای شخص من این است که معیار اسلامی برای عدم صدور این مجوز کجاست؟ تا جایی که در شرع به نفس موسیقی ایراداتی وارد شده است، از نظر برخی از فقها در مورد جنسیت نوازنده و زن یا مرد بودن او بحثی نداریم و این موضوع اساساً در فقه بی ربط است.

علاوه بر این برخی سازها مانند چنگ و قانون به طور سنتی توسط نوازندگان زن نواخته می شود. یعنی به صورت سنتی، نوازندگان اتفاقاً زنانی بودند که در مجالس زنانه با توجیهات شرعی و عرفی (به دلیل عدم حضور نوازندگان مرد) می نواختند.»

این پژوهشگر موسیقی ایران و ادبیات فارسی ادامه داد: از سوی دیگر بر اساس قوانین فرهنگی که در اختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، حضور نوازندگان زن روی صحنه نیازی به مجوز ندارد و بعید است شهر به شهر و استان به استان در این زمینه برخوردهای سلیقه ای داشته باشند.» نافرمانی از قانون و عدم اطاعت از آن می تواند پیگرد قانونی داشته باشد. برای روشن شدن موضوع مثالی می زنم; تصور کنید در برخی از روستاهای یزد این ادعا مطرح شود که «به دلیل زرتشتی بودن اکثریت مردم، برگزاری مراسم مذهبی مسلمانان ممنوع است!». آیا مسئولان روستایی و شهری و استانی می توانند این گونه برخلاف قانون رسمی کشور برای خود تصمیم بگیرند؟ علاوه بر این کنسرت های متعددی در گذشته با حضور بانوان نوازنده در اصفهان برگزار شده است که از آن جمله می توان به اجرای ارکستر ملی با حضور محمدرضا شجریان و فرهاد فخرالدینی اشاره کرد که در سال 1378 در کاخ چهلستون اصفهان برگزار شد. .

در آن زمان این موضوع اساساً بی ربط بود و اینکه در سال های اخیر هر از چند گاهی مطرح می شود هم غیرمنطقی است، هم غیرقانونی و هم نامشروع. در مثالی دیگر، این حادثه به همان اندازه تعجب برانگیز است که مثلاً ممنوعیت رانندگی زنان در عربستان سعودی برای ما تعجب آور است و این سؤال پیش می آید که چگونه چیزی که در شرع برای همه جایز است، ناگهان برای نیمی از مردم حرام می شود. جامعه؟

آخرین خبری که تا شامگاه دوشنبه 23 اسفند 1402 هنگام تهیه این گزارش در خصوص وضعیت کنسرت علیرضا قربانی در اصفهان منتشر شد، از صحبت های علیرضا قاسمی معاون سیاسی اجتماعی استانداری اصفهان بود که اعلام کرد. که اجرای صحنه ای علیرضا قربانی تمام مراحل کسب مجوز بود. او فینال را پشت سر نگذاشته و به همین دلیل در اصفهان اجرا نخواهد کرد. این در حالی است که تمامی بلیت های کنسرت علیرضا قربانی از 23 تا 30 اسفندماه در تالار مرکز شهر اصفهان فروخته شده است که بدون شک بدون اخذ مجوزهای لازم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی امکان پذیر نبود.