ارهتصاد۲۴- بازار سرمایه ایران به دلیل تاخیر ، گزارش های مبهم و دسترسی نابرابر به اطلاعات فاقد شفافیت است. این وضعیت بازار را بر اساس شایعات ، برداشت سرمایه گذاران و معاملات بر اساس اطلاعات پنهان ساخته است. اگر همه بازیگران آن به اطلاعات مهم همزمان و مساوی دسترسی داشته باشند ، بازار سرمایه فقط می تواند فضای جذاب و جذاب را برای سرمایه گذاران فراهم کند.
اما در بورس اوراق بهادار ایران ، این اصل اساسی و حیاتی تحت سایه نقاط ضعف ساختاری ، تأخیر ، گزارش های مبهم و دسترسی غیر طبیعی قرار گرفته است. نتیجه شکل گیری بازار است که مبتنی بر داده های دقیق و شفاف نیست ، بلکه مبتنی بر شایعات ، گمانه زنی ها و روابط غیررسمی و سرمایه گذاران خرد شده است.
با توجه به ماهیت بازارهای مالی ، شفافیت در این فضا صرفاً یک توصیه یا انتخاب اخلاقی نیست. در عوض ، این یک پیش نیاز برای بقای این بازار است. در صورت عدم شفافیت ، هیچ سرمایه گذاری تمایل نخواهد داشت دارایی های خود را در محیطی قرار دهد که قوانین آن مبهم ، اطلاعات انتخابی و زمان انتشار آن باشد.
در بازارهای پیشرفته جهانی ، انتشار فوری و همزمان اطلاعات مهم یک اصل غیرقابل انکار است که همه را در یک سطح از خرد سرمایه گذار گرفته تا صندوق های سرمایه گذاری بزرگ قرار می دهد. بازاری که فاقد شفافیت است ، زمینه ای برای گمانه زنی ها می شود.
در چنین محیطی ، تجزیه و تحلیل مبتنی بر داده های واقعی با شایعات و حرکات بازیگران بزرگ جایگزین می شود. این تحول جایگزین سرمایه گذاری بلند مدت به عنوان معاملات کوتاه مدت و عاطفی است و بازار را به یک زمینه غیرقابل پیش بینی و غیرقابل پیش بینی تبدیل می کند. این وضعیت نه تنها عمق بازار را کاهش می دهد ، بلکه امکان جذب سرمایه جدید ، به ویژه سرمایه گذاری های خارجی را نیز محدود می کند. بازار سرمایه ایران هنوز از استانداردهای بین المللی دور است.
بیشتر بخوانید: چگونه در بورس اوراق بهادار موفق شویم؟
اولین چالش دسترسی نابرابر به اطلاعات است. شواهد بی شماری حاکی از آن است که قبل از انتشار رسمی برخی از اخبار مهم در سیستم Kodal (به عنوان مرجع رسمی افشای اطلاعات) ، تغییرات غیرمعمول در قیمت و حجم معاملات برخی از نمادها رخ می دهد. این نشان می دهد که گروهی از بازیگران زودتر از سایرین به اطلاعات دسترسی دارند. رفتاری که اصل برابری در فرصت های سرمایه گذاری را زیر سوال می برد. چالش دیگر کیفیت پایین گزارش های مالی و اعلامیه های شرکت است.
بسیاری از اطلاعیه های رسمی به طور کلی و جزئیات عمومی منتشر می شوند. عباراتی مانند “به دلیل شرایط بازار” یا “به دلیل تغییر هزینه” که به درک دقیق وضعیت مالی و عملیاتی شرکت کمک نمی کند. این تعمیم فضایی برای تفسیرهای گسترده و گاه گمراه کننده فراهم می کند. از طرف دیگر ، تأخیر در افشای اطلاعات به یک مشکل جدی تبدیل شده است. طبق دستورالعمل بورس اوراق بهادار ، رویدادهای مهم باید “فوراً” باشد ، اما در عمل ، گاهی اوقات یا هفته ها پس از وقوع ، این اطلاعات منتشر می شود. هنگامی که بازار واکنش خود را نشان داده است و برخی از بازیگران قبلاً از آن بهره مند شده اند. شفافیت ناکافی در تغییر ترکیب سهامداران عمده پیوند دیگری از این زنجیره ضعیف است. بسیاری از جابجایی های مهم مالکیت یا به تأخیر افتاده یا بدون جزئیات کافی. این فضا دستکاری قیمت و استفاده از اطلاعات پنهان را ایجاد می کند.
عواقب تاریک اطلاعات
هنگامی که اطلاعات انتشار کانال رسمی ناکارآمد است ، سرمایه گذاران به منابع غیررسمی هدایت می شوند. در این حالت ، این خبر با سرعت چند جانبه اطلاعات رسمی گسترش یافته است. در چنین محیطی ، معاملات اطلاعات پنهان به یک پدیده عادی تبدیل می شود. افرادی که از یک رویداد مهم زودتر از دیگران مطلع هستند می توانند قبل از واکنش بازار ، موقعیت معاملاتی خود را تغییر دهند. این رفتار نه تنها با هزینه سرمایه گذاران خرد ، بلکه اعتبار کل بازار سرمایه را نیز زیر سوال می برد. بی اعتمادی به سرمایه گذاران خرد ، نتیجه مستقیم این وضعیت است. وقتی صحبت از قوانین بازی به نفع گروه های خاص می شود ، سرمایه از موجودی خارج است و به بازارهای موازی مانند ارز ، طلا یا املاک و مستغلات جریان می یابد. سرانجام ، این چرخه به بازاری منتهی می شود که با کمترین خبر ، نوسانات شدید و غیرمنطقی دارد. همه اینها فضایی را ایجاد می کند که پیش بینی به شدت کاهش می یابد و هزینه سرمایه گذاری زیاد است.
بیشتر بخوانید: کدام بازار را در عدم اطمینان سیاسی سرمایه گذاری می کنیم؟
در بازارهای توسعه یافته ، شفافیت یک الزام قانونی با ضمانت های جدی اجرایی است. کمیسیون اوراق بهادار و بورس ایالات متحده (SEC) از نقض اطلاعات در مورد افشای به موقع با جریمه های سنگین و در موارد شدید ، با محرومیت مداوم از فعالیت بورس ، پیروی می کند. این رویکرد نشان دهنده اهمیت غیر سازمان یافته اصل “افشای همزمان” در این بازارها است.
حتی بورس سهام استانبول یک سیستم KAP را راه اندازی کرده است که تمام گزارش های شرکت ها را فوراً ، آنلاین و حتی به زبان انگلیسی منتشر می کند. به گفته بسیاری از شرکت کنندگان در بازار ، این سطح شفافیت نقش مهمی در جذب سرمایه گذاران خارجی و افزایش اعتبار بورس ترکیه داشته است. در مقایسه با این نمونه ها ، بورس اوراق بهادار ایران هنوز در مرحله ای است که سرعت و کیفیت افشای آن و ضمانت اجرای قانون به طور قابل توجهی از استانداردهای جهانی فاصله دارد.
مسیر تصحیح ؛ از زیرساخت ها تا فرهنگ
تصحیح شفافیت در بورس اوراق بهادار ایران نیاز به یک رویکرد جامع و جامع دارد. اولین قدم ایجاد یک سیستم یکپارچه و کامل برای هرگونه اخبار یا گزارش مهم برای رسیدن به همه شرکت کنندگان در بازار به طور همزمان و بدون تأخیر و تمایز است. در عین حال ، مجازات های بازدارنده باید برای تأخیر در افشای ، رازداری یا گزارش های ناقص تعیین شود. جریمه هایی که آنقدر سنگین است که قانون ارزان تر از تخلف به نظر می رسد. نیاز به استفاده از استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی ، از جمله IFR ، می تواند کیفیت افشای اطلاعات را به طرز چشمگیری بهبود بخشد و ابهام و ابهام را در گزارش ها کاهش دهد.
نقش نظارت نیز باید به عنوان یک سازنده اصلی سیاست بازار تعریف شود. نظارت بر معاملات مشکوک باید به طور فعال ، جلوگیری و استفاده از فناوری های مدرن (مانند هوش مصنوعی و تجزیه و تحلیل داده های بزرگ) انجام شود تا به سرعت ارتباط بین دسترسی به اطلاعات مخفی و رفتار تجارت را شناسایی و پیگیری کند. علاوه بر این اقدامات ، آموزش سرمایه گذاران نیز بسیار مهم است.
حتی بهترین سیستم افشاگری سواد تحلیلی کافی در بین کاربران نخواهد داشت. آموزش تجزیه و تحلیل گزارش مالی ، درک صورتهای مالی و درک رفتارهای غیر طبیعی بازار باید بخشی از سیاست های طولانی مدت بازار سرمایه باشد. بازار سرمایه بدون شفافیت یک بازی نابرابر است. تا زمانی که افشای اطلاعات ، گزارش های مبهم و دسترسی خاص به اطلاعات ادامه یابد ، بی اعتمادی و خروج از سرمایه گذاران میکرو ادامه خواهد یافت. تجربه بازارهای موفق نشان می دهد که فقط با قوانین سختگیرانه ، افشای فوری و نظارت تعیین کننده ، می توان فضای مساوی ، شفاف و ایمن را برای همه شرکت کنندگان در بازار ایجاد کرد. در غیر این صورت ، تضعیف وضعیت بازار سرمایه در اقتصاد ملی امکان پذیر نخواهد بود بلکه یک سرنوشت اجتناب ناپذیر است.
منبع: دنیای اقتصاد
