اقتصاددان نوشت: “به نظر می رسد چشم انداز توافق جدید کمتر است ، اما گزینه های دیگر خیلی بهتر نیستند.”
با توجه به سرویس بین المللی “میهن تجارت” ، توافق بین ایران و قدرتهای جهانی سالهاست که عملاً “نامه بی جان” بوده است. ایالات متحده آن را در سال 6 ترک کرد و ایران اندکی پس از آن تعهدات خود را متوقف کرد. مدیر کل آژانس رافائل گروسی آن را “پوسته خالی” می نامد. با این حال ، دقیقاً مانند دیپلماسی و فیزیک کوانتومی ، مرگ و زندگی می تواند مبهم باشد ، این توافق هنوز کامل نشده است.
در تاریخ 7 اوت ، انگلیس ، فرانسه و آلمان به شورای امنیت سازمان ملل اطلاع دادند كه ایران در حال نقض تعهدات خود طبق این توافق نامه است كه “برنامه جامع اقدام مشترک” (Brjam) نامیده می شود. این آغازگر شمارش معکوس شش روزه بود تا ایران را به مسیر برگرداند. در صورت عدم موفقیت مذاکرات ، مجموعه ای از تحریم های سازمان ملل که برداشته شده است ، از جمله تحریم های سلاح ، دوباره تحمیل می شود.
این فرآیند که “مکانیسم ماشه” نامیده می شود ابزاری نوآورانه بود. به محض فعال شدن ، تحریم ها به طور خودکار بازگردانده می شوند مگر اینکه شورای امنیت علیه آن رای دهد. و این باعث می شود روسیه و چین از جلوگیری از وتو بودن آن جلوگیری کنند.
ایران سالهاست که تعهدات را نقض می کند. Brajam به ایران اجازه داد بیش از 5 کیلوگرم اورانیوم غنی شده تا 3.5 ٪ را ذخیره نکند ، یعنی سطح مورد استفاده برای تولید انرژی هسته ای. اما در ماه مه ، آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرد که ایران 5 کیلوگرم اورانیوم را ذخیره کرده است و تقریباً 2 کیلوگرم در غنی سازی 2 ٪ غنی است. فاصله کمی تا درجه سلاح. با این حال ، اروپایی ها نسبت به استفاده از مکانیسم ماشه شک داشتند ، زیرا آنها می ترسیدند که ایران را به سمت مواضع تهاجمی تر سوق دهد.
اما تقویم آنها را تحت فشار قرار داد. بند مکانیسم ماشه در تاریخ 5 اکتبر منقضی می شود. روسیه ماه آینده به ریاست شورای امنیت خواهد رسید و ممکن است روند را با استفاده از ترفندهای رویه ای مختل کند. فعال سازی آن در این زمان آخرین تلاش برای نجات توافق در حال مرگ بود.
اکنون ایران باید تصمیم بگیرد که چگونه پاسخ دهد. برخی از نمایندگان مجلس اصرار بر سرسختی دارند. آنها پیش نویس قانونی را تهیه کرده اند که از رژیم می خواهد تا از کنتراست سلاح های هسته ای (NPT) خارج شود ، مذاکرات با غرب را متوقف کند و همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی را به حالت تعلیق درآورد. مشکل ایران این است که چنین اقداماتی می تواند واکنش محکمی ایجاد کند. به عنوان مثال ، خروج از NPT به عنوان نشانه اهداف خصمانه دیده می شود و خطر دعوت از دور جدید اعتصابات هوایی اسرائیلی یا ایالات متحده را افزایش می دهد. کشورهایی که هر دو در ماه ژوئن امکانات هسته ای ایران را بمباران کردند.
دولت می تواند این طرح را نادیده بگیرد و زمان مذاکرات را بخرد. کایا کلالاس ، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا ، در دیدار با آقای گروسی در تاریخ 1 سپتامبر گفت: “پنجره دیپلماسی هنوز باز است.” دوباره به توافق قدیمی دونالد ترامپ را برآورده نمی کند زیرا او می خواهد ایران برنامه غنی سازی اورانیوم خود را به طور کامل رها کند.
اما ایران همچنان استدلال می کند که غنی سازی یک حاکمیت است. این ممکن است در اندازه اورانیوم آن به خطر بیفتد ، اما از کنار گذاشتن کامل برنامه امتناع می ورزد. به عبارت دیگر ، برای جلوگیری از فعال شدن مکانیسم ماشه ، مذاکره کنندگان باید تا پایان ماه توافق جدیدی ارائه دهند – یک کار بسیار دشوار.
گزینه سوم باقی مانده است: زمان بخرید. روسیه پیشنهاد کرد که مکانیسم ماشه به مدت شش ماه تجدید شود. اروپایی ها مایل به صحبت در مورد این ایده هستند ، اما آنها نگران هستند که این یک تاکتیک زمان برطرف شود. اگر تحریم ها دوباره تحمیل شود ، ایران ممکن است بر مقاومت خود حساب کند. برخی از شرکای تجاری بزرگ ایران به احتمال زیاد آنها را نادیده می گیرند ، و دولت آشفته ترامپ ممکن است در بسیج سازمان ملل مشکل داشته باشد. ایران می تواند در مورد توافق جدید با آژانس در مورد بازرسی های جدید با ایالات متحده صحبت کند.
نگرانی اصلی این است که ایران ممکن است از این زمان برای از سرگیری برنامه هسته ای خود استفاده کند. هیچ کس نمی تواند بگوید که این حملات تابستانی این تابستان چقدر آسیب دیده است. از زمان جنگ به این آژانس اجازه داده نشده است از حساس ترین سایت ها بازدید کند. ترامپ هنوز ادعا می کند که این امکانات کاملاً نابود شده است. برخی از دیپلمات ها و عوامل اطلاعاتی ایالات متحده ارزیابی را بسیار خوش بینانه می دانند ، اما جرات مخالفت با او را ندارند.
مطمئناً مصدومیت زیاد بود. اما بدون بازرسی مناسب ، برنامه هسته ای ایران وارد وضعیت ابهام کوانتومی شده است. وضعیتی که پیش بینی لحظه بحران بعدی را دشوار می کند.
