عرضه بنزین سوپر وارداتی؛ دوگانه رقابت یا انحصار جدید / کمبود عرضه‌کنندگان زمینه‌ساز ایجاد کارتل بنزینی می‌شود؟

براساس اخبار تجاری ، درگیری در مورد واردات فوق العاده بنزین توسط بخش خصوصی ادامه دارد. ایسنا به نقل از وزیر نفت ، محسن پاکخاد گفت: “در حال حاضر ، روند صدور مجوزهای واردات فوق العاده بنزین برای بخش خصوصی به اتمام رسیده و پنج مجوز قطعی در این زمینه صادر شده است.”

به گفته وی ، تأمین کنندگان بخش خصوصی در قیمت گذاری فوق العاده بنزین نقش دارند. در صورت تمایل ، مردم می توانند با توجه به قیمت تمام شده از این سرویس استفاده کنند و اگر نمی خواهند از همان سهمیه هایی که در محل کار بوده اند استفاده کنند و ادامه دهند.

پیش از این اعلام شد که طبق گفته وزارت نفت ، تأمین بنزین فوق العاده از طریق مبادله انرژی خواهد بود. در این زمینه ، با توجه به نرخ خرید جهانی ، هزینه های حمل و نقل ، وظایف ورودی و سود معمولی وارد کننده ، قیمت گذاری با مکانیسم رقابتی تعیین می شود و وزارت نفت در تعیین قیمت دخیل نیست.

تبادل انرژی همچنین اظهار داشته است که این روش عرضه دسترسی به اجاره و انحصار را از بین می برد و همه فعالان اقتصادی واجد شرایط می توانند در بازار شرکت کنند. همچنین ، با استفاده از مکانیسم بورس اوراق بهادار ، قیمت نهایی بر اساس تعادل عرضه و تقاضا کشف می شود که به شفافیت بازار کمک می کند.

اما در این زمینه چه چیزی را باید نادیده گرفت و اساساً تأمین بنزین توسط پنج وارد کننده می تواند رقابتی تلقی شود؟

محدودیت تأمین کنندگان و ساختار بازار

اگرچه وزارت نفت و تبادل انرژی اعلام کرده است که قیمت گذاری ویژه بنزین مبتنی بر مکانیسم عرضه و تقاضا است ، اما واقعیت بازار به شدت به تعداد تأمین کنندگان بستگی دارد.

هنگامی که تعداد فروشندگان یا واردکنندگان محدود باشد ، بازار تمایل به انحصار چند جانبه دارد. در چنین بازاری ، حتی با مکانیسم بورس ، رفتار قیمت گذاری رقابتی کاملاً تحقق نمی یابد ، زیرا بازیگران اصلی می توانند به طور مستقیم یا غیرمستقیم هماهنگ شوند.

در بازارهای معمولی با تعداد زیادی از تأمین کنندگان ، تقاضا یک عامل تعیین کننده قیمت است. زیرا رقابت برای جذب مشتری باعث کاهش قیمت می شود. اما هنگامی که تأمین کنندگان محدود هستند ، قدرت چانه زنی طرف عرضه بسیار بیشتر از تقاضا است.

به عنوان مثال ، اگر پنج شرکت وارد کننده تصمیم بگیرند که عرضه را محدود کنند ، حتی اگر تقاضا زیاد باشد ، قیمت آن به طور طبیعی کاهش نمی یابد. این وضعیت همان چیزی است که در ادبیات اقتصادی به عنوان کارتل یا معتمد شناخته می شود.

امکان

کارتل هنگامی شکل می گیرد که چندین شرکت به جای رقابت ، موافقت خود را برای کنترل قیمت یا عرضه انجام دهند.

به عنوان مثال ، واردکنندگان می توانند به طور غیر رسمی بالاتر از تعادل تصمیم بگیرند و به جای رقابت واقعی ، حجم عرضه را کاهش دهند. در این حالت ، کشف قیمت نه تنها رقابتی است بلکه مصنوعی و دستکاری در نظر گرفته می شود.

در سراسر جهان ، چنین پدیده ای به دلیل ماهیت نفت و فرآورده های نفتی بارها و بارها مشاهده شده است. اوپک نمونه بارز کارتل رسمی در بازار نفت خام است که با هماهنگی تولید کنندگان ، قیمت و عرضه جهانی را کنترل می کند. اگرچه تبادل انرژی ایران از نظر ساختار متفاوت است ، اما تعداد واردکنندگان می توانند به یک الگوی مشابه منجر شوند. یعنی قیمت گذاری مبتنی بر مکانیسم بازار نیست ، بلکه با تأثیر چند تأمین کننده است.

بنابراین ، اگرچه عرضه از طریق مبادله انرژی ظاهراً با یک مکانیسم رقابتی همراه است ، حضور تنها پنج وارد کننده در واقع منجر به انحصار چند جانبه می شود. در چنین محیطی ، تأمین کنندگان نقش تعیین کننده ای در کشف قیمت دارند و تقاضا به یک زیر مجموعه تبدیل می شود. این پایه و اساس تشکیل کارتل یا تروش وارداتی را فراهم می کند ، و باعث می شود قیمت ها در سطح بالاتری از نرخ تعادل باقی بمانند.

این روند عواقب زیادی دارد. بنزین فوق العاده وارداتی معمولاً به دلیل هزینه بالای بنزین در کشورهای همسایه و البته افزایش نرخ ارز در کشور زیاد است. وزیر نفت پیشتر قیمت بنزین وارداتی را بیش از 50،000 تومانس ذکر کرده بود. حال اگر انحصار خود را در این بازار نیز نشان دهد ، مصرف کننده نهایی بازنده اصلی است ، زیرا بنزین وارداتی با قیمتی بالاتر از سطح عادی به آن تحمیل می شود.

به عبارت دیگر ، اگرچه عرضه بنزین ویژه در مبادله انرژی می تواند فرصتی برای متنوع سازی بازار سوخت باشد ، اما با این ساختار محدود ، به جای یک رقابت واقعی ، خطر ایجاد انحصار و اجاره جدید را نشان می دهد.

برای مطالعه بیشتر ، قیمت هر لیتر واردات فوق العاده بنزین تا 77،000 دلار است اخبار تجاری بخوانید