خشکسالی بی‌سابقه در سوریه؛ بحرانی جدید در مسیر بازسازی

به گزارش Business News ، سوریه ، که در راه بازسازی و تلاش برای بازگرداندن ثبات و انسجام ملی پس از سالها درگیری های داخلی بوده است ، امروز با بحران جدیدی روبرو است. خشکسالی بی سابقه در دهه های اخیر نه تنها کشور ، بلکه کل منطقه دریای مدیترانه شرقی و خاورمیانه را نیز به وجود آورده است. کاهش شدید بارندگی ، خشک کردن رودخانه ها و دریاچه ها ، تخریب محصولات کشاورزی و کمبود آب آشامیدنی در شهرهای بزرگ اکنون آینده امنیت غذایی و روند بازسازی سوریه را تهدید می کند.

کشاورزان در تنگنا ؛ محصولاتی که دیگر کافی نیستند

خشکسالی گسترده امسال بخش بزرگی از مدیترانه شرقی و خاورمیانه را تحت تأثیر قرار داده است. رودخانه ها و دریاچه ها خشک می شوند ، اراضی کشاورزی محصولات زراعی تولید نمی کنند و حتی در شهرهای بزرگ خط لوله ، لوله کشی برای چند روز قطع شده است. در این میان ، سوریه از همیشه آسیب پذیرتر شده است.

در روستاهای اطراف دمشق ، کشاورزانی مانند منصور محمود الخاتیب ​​این روزها با مشکلات جدی روبرو هستند. او می گوید: “زمین آب ندارد.” این فصل ضعیف است ؛ می توان آن را نیمی از فصل نامید. “در شرایط عادی ، زمین وی می تواند حدود 1 تا 2 کیلوگرم گندم از هر دو نه (1.5 هکتار) تولید کند ، اما امسال تنها یک چهارم. نتیجه این کاهش تولید نیز کاهش کار بود ؛ به دلیل دو کارگران سال گذشته ، فقط دو یا سه کارگر در مزرعه وی کار می کردند.

تولید گندم ؛ از خودکشی تا وابستگی

طبق آمار مواد غذایی و کشاورزی سازمان ملل متحد (FAO) ، کشاورزان قبل از شروع بحران در سال 2 ، بین 2.5 تا 3.5 میلیون تن گندم تولید می کردند. رقمی که نیاز درونی کشور را برآورده می کند. اما در طول سالهای جنگ ، برداشت سالانه به حدود 1.5 تا 3.5 میلیون تن کاهش یافت. این کاهش تولید باعث شد دولت 2 تا 5 درصد از گندم مورد نیاز جمعیت 5 میلیون کشور را وارد کند.

پیش بینی می شود برداشت امسال فقط به حدود یک میلیون تن برسد. یعنی ذخایر داخلی فقط برای دو تا سه ماه کافی خواهد بود. دولت سوریه اعلام کرده است که قراردادهایی را برای وارد کردن گندم از سایر کشورها – از جمله عراق ، برای جبران کمبود امضا کرده است.

امنیت غذایی در معرض خطر

براساس برآوردهای برنامه جهانی غذا ، نیمی از جمعیت سوریه در ناامنی غذایی زندگی می کنند. کارشناسان سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل (FAO) هشدار می دهند که کشاورزانی که در طول جنگ طولانی مدت تحت تأثیر مالی قرار گرفته اند ، توانایی کمی برای مقابله با خشکسالی ندارند. به گفته مقامات ، اعتماد به واردات و کمک های خارجی یک راه حل ناپایدار است و می تواند امنیت غذایی این کشور را بیشتر تهدید کند.

رودخانه ها خشک شدند. از او به لیتانی

بحران محدود به مزارع نیست. منابع آب این منطقه نیز در شرایط هشدار دهنده قرار دارد. سد رودخانه Litani در دره Baqa’a از لبنان دریاچه قیدون را تشکیل داده است که معمولاً در فصل بارانی حدود 2 میلیون متر مکعب آب دریافت می کند و نیازهای سالانه لبنان را تأمین می کند. ورود امسال به کمتر از 2 میلیون متر مکعب رسیده است.

خشکسالی لبنان تأثیر مستقیمی بر سوریه دارد. زیرا برخی از رودخانه های فعلی وارد سوریه می شوند. مهمترین آنها رودخانه Ourns (ASCI) است که منبع اصلی آبیاری و ماهیگیری در استان ادلب است. اما امسال رودخانه تقریباً خشک است و تختخواب آن با ماهی های مرده پوشانده شده است.

در استان ادلب ، کشاورزان می گویند که از نظر مالی قادر به حفاری چاه های عمیق نیستند ، و این محصولات تابستانی و حتی ده ها درخت را نابود کرده است. براساس داده های بخش منابع آب استان ، در برخی مناطق ، سطح آب زیرزمینی به تازگی طی سه ماه بیش از 3 متر کاهش یافته است.

تغییرات آب و هوایی ؛ یک تهدید طولانی مدت

کارشناسان جهان بر این باورند که خاورمیانه و منطقه مدیترانه شرقی روند مداوم خشکسالی و عدم بارندگی را تجربه می کنند. به گفته ماتی کومو ، استاد دانشگاه آلتو در فنلاند ، بارندگی در سوریه طی 5 سال گذشته به طور پیوسته رو به کاهش است و مصرف آب با سرعت ناپایدار ادامه دارد. وی هشدار می دهد که افت مداوم در سطح آبهای زیرزمینی می تواند دسترسی به منابع آب را در آینده بسیار دشوارتر کند.

راه حل های احتمالی

علیرغم امکانات محدود ، کارشناسان تأکید می کنند که سوریه می تواند برای کاهش اثرات خشکسالی اقداماتی انجام دهد. از جمله:

• جمع آوری آب باران در مقیاس وسیع تر ،
• تغییر الگوی کشت به محصولات خشکسالی ،
• بهبود سیستم های آبیاری حتی با فناوری های ساده و ارزان.

با این حال ، اگر تغییرات آب و هوایی با همان روند ادامه یابد ، آینده کشاورزی سوریه با سؤالات بزرگی روبرو خواهد شد.

به گفته یورونیوز ، سوریه در مسیر بازسازی و بازگشت به ثبات سیاسی و اقتصادی است ، اما بحران خشکسالی فعلی می تواند تا حد زیادی بر پیشرفت کشور تأثیر بگذارد. امنیت غذایی ، معیشت کشاورزان و حتی چشم انداز بازگشت میلیون ها پناهنده به کشور ، همه با مدیریت مناسب منابع آب و مقابله هوشمندانه با تغییرات آب و هوایی در هم تنیده شده اند. اگرچه دولت سوریه برای تأمین فوری به واردات متوسل شده است ، اما آینده پایدار تنها با سرمایه گذاری در زیرساخت های آب ، اصلاح الگوهای کشاورزی و همکاری های منطقه ای تضمین می شود.